Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Kỳ thi nghiêm túc nhưng cần tiếp tục đổi mới căn bản và toàn diện

    Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2013 là một kỳ thi được đánh giá tổ chức chu đáo và nghiêm túc nhất trong những năm gần đây. Nhưng những gì đạt được mới chỉ là bước đầu. Ngành giáo dục còn rất nhiều việc phải làm trên lộ trình đổi mới căn bản và toàn diện…

    Thí sinh trao đổi bài trước giờ thi môn toán tại HĐT trường THPT Hùng Vương Q5, TPHCM sáng 4-6 - Ảnh: Như Hùng
    Tăng giám sát, đẩy lùi tiêu cực
     

    Chiều 4-6, cuộc họp báo kết thúc kỳ thi do Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển chủ trì tại Hà Nội đã diễn ra với nhiều nụ cười hơn là những chất vấn. Không còn những tiếng thở dài. Bản báo cáo tổng hợp nêu: “Ý thức chấp hành quy chế thi và kỷ luật phòng thi có tiến bộ. Các trường hợp vi phạm quy chế được phát hiện và xử lý kịp thời, đảm bảo sự nghiêm minh của kỳ thi. Số thí sinh vi phạm quy chế thi bị đình chỉ thi là 49, số cán bộ vi phạm là... 2 người”.

    Nghiêm túc!

    Chỉ hai từ thôi nhưng để làm được không hề dễ dàng. Trao đổi với chúng tôi, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Thường xuyên của Bộ GD-ĐT Nguyễn Công Hinh kể: Năm ngoái, bộ triệu tập tất cả các giám đốc sở về Hà Nội để ký cam kết, hứa với nhau làm một kỳ thi thật nghiêm. Nhưng vừa ký xong thì xảy ra chuyện Đồi Ngô. Chỉ hứa thôi thì chưa đủ. Phải có giải pháp. Phải có những liều thuốc đủ mạnh.

    Ông Hinh cho rằng, qua kỳ thi đã minh chứng, các trường không chỉ chú trọng chống tiêu cực mà còn có nhiều giải pháp hiệu quả ngăn ngừa tiêu cực. “Thí sinh, giám thị đều phải nghiêm túc hơn vì ai cũng cảm nhận dường như có một con mắt giám sát “vô hình”-Phó giám đốc Sở GD-ĐT Thái Bình Trần Hồng Sơn nhận xét. Đánh giá cao biện pháp cho phép thí sinh mang thiết bị ghi âm, ghi hình vào phòng thi, Giám đốc Sở GD-ĐT Hải Dương Nguyễn Văn Quốc cho biết sẽ áp dụng vào các kỳ thi tuyển công chức ngành giáo dục ở Hải Dương, cho phép các ứng viên mang thiết bị vào để giám sát lẫn nhau, ngăn ngừa tệ “chạy công chức” làm dư luận bức xúc.

    Tạo ra những cơ chế “con mắt vô hình” là rất hay nhưng vẫn theo ông Trần Hồng Sơn, không thể thiếu việc có những con mắt… điện tử. Ông Sơn bật mí với phóng viên Báo Quân đội nhân dân kinh nghiệm ở Trường THPT Nam Duyên Hà (huyện Hưng Hà). Tuy là trường ở nông thôn nhưng thầy hiệu trưởng Nguyễn Văn Kiện đã quyết định đầu tư mạnh một hệ thống ca-mê-ra ở tất cả các phòng học. Nhờ thế tạo nhiều chuyển biến cả học và thi.

    Sau khi Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận mở hộp thư điện tử để tiếp nhận thông tin phản hồi về kỳ thi, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã gửi email phản ánh 3 vấn đề chưa tốt ghi nhận được. Thư vừa gửi đi, lập tức có phản hồi trên email của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cùng điện thoại của cán bộ có trách nhiệm cảm ơn, xin tiếp nhận để chỉ đạo kỳ thi được tốt hơn. Như vậy “hộp thư nóng” đã thể hiện quyết tâm của người đứng đầu ngành giáo dục luôn cập nhật, lắng nghe mọi kênh thông tin để có một kỳ thi nghiêm túc nhất.

    Thí sinh Trường THPT Trần Phú vui mừng kết thúc tốt đẹp kỳ thi tốt nghiệp năm 2013. Ảnh: Tiến Dũng

    Gương trong đề thi và trong chính kỳ thi

    “Tôi nhớ năm 2009, đề thi tốt nghiệp THPT bàn về việc đọc sách, đề thi đại học bàn về câu nói của Tổng thống Mỹ. Những đề thi như vậy là luồng gió mới nhưng giờ đây tôi thấy bất ngờ hơn khi một sự kiện thời sự diễn ra cách đây chỉ hơn một tháng đã xuất hiện trong đề thi tốt nghiệp cấp 3 môn Ngữ văn. Đây chính là những thay đổi tích cực trong đổi mới phương pháp dạy-học, kiểm tra, đánh giá”-sinh viên Lê Thị Thảo, Khoa Tâm lý-Giáo dục (Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) nhận xét.

    Cùng với đề thi Văn, đề thi môn Địa lý cũng được đánh giá cao khi cập nhật các vấn đề nóng của xã hội.

    Những tấm gương về lý tưởng, lẽ sống không chỉ xuất hiện trong đề thi mà ở ngay kỳ thi, giữa cái nắng hè oi ả.

    Đó là câu chuyện cậu học trò nghèo Đoàn Văn Lực (lớp 12A5-Trường THPT Anh Sơn I, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An) trước kỳ thi vẫn phải đi xay lúa giúp mẹ và không may bị máy nghiền cám cuốn đứt cả 4 ngón tay vẫn cố luyện tập cầm được bút để đi thi, làm bài tương đối tốt.

    Đó là em Nguyễn Lê Duẩn ở xã Nhơn Mỹ, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định bị bại liệt ngồi trên chiếc bàn do cha thiết kế say sưa dùng chân nắn nót giải toán, khát khao trở thành kỹ sư công nghệ thông tin.

    Đó là em Nguyễn Hữu Toàn, học sinh trường THPT Tạ Quang Bửu (quận 8, TP Hồ Chí Minh) bị teo cơ tủy sống ngồi trên xe lăn làm bài thi.

    Có gia đình cả bố, mẹ, con đều đi thi tốt nghiệp như gia đình bà Nguyễn Thị Chính (56 tuổi, ở xã Đăk Pét, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum). Có khá nhiều thí sinh tuổi 50, 60 là chủ tịch xã, cán bộ xã lâu năm, nay mới đi thi tốt nghiệp. Ngoài sự khâm phục khát vọng học tập thì câu chuyện này cũng gợi nhiều suy nghĩ về chất lượng nguồn nhân lực.

    Hướng tới những kỳ thi “sạch”

    Một kỳ thi nhưng liên quan tới số phận hàng triệu học sinh, hàng triệu gia đình. Những con số tưởng như lạnh lùng nhưng cũng nói lên nhiều điều. Con số thống kê các thí sinh bỏ thi lên tới hơn 3.400 thí sinh. Ngoài một số ít trường hợp đặc biệt như bị ốm, tai nạn giao thông thì việc hàng nghìn thí sinh bỏ thi hẳn kéo theo nhiều hệ quả xã hội lâu dài. Thế nhưng đáng tiếc, lý do các thí sinh bỏ thi hầu như ít được quan tâm. Một lãnh đạo Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh giải thích, hầu hết thí sinh vắng không có lý do có thể do thi các môn đầu nhận thấy kết quả không cao nên tự bỏ thi.

    Phó chánh thanh tra Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Trúc ghi nhận, việc thí sinh mang tài liệu đến trường thi đã giảm rõ rệt. Không còn hiện tượng “mưa phao”, trèo tường ném phao như năm nào. Nhưng đây đó vẫn lác đác chuyện phao thi ở sân trường, phòng thi, thậm chí ngay tại hộc bàn như tại Thanh Hóa, Hà Tĩnh, ngoại thành Hà Nội. Từ “giảm” đến chấm dứt hiện tượng “phao” vẫn còn là một hành trình đầy thách thức…

    Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cho biết, về vấn đề lợi dụng kỳ thi để thu góp trái quy định, hiện bộ chưa có báo cáo tổng hợp về tình trạng này. Việc Báo QĐND có phản ánh về một số trường lợi dụng kỳ thi thu góp trái quy định, bộ đã có chỉ đạo các sở, các trường vi phạm phải trả lại tiền cho học sinh và có tiến hành xử lý vi phạm theo quy định. Tuy nhiên, dư luận vẫn lo ngại vì chưa có chế tài xử lý tận gốc hiện tượng này.

    Sau kỳ thi sẽ còn nhiều chuyện đặt ra với chấm thi. Hai năm trước, xảy ra việc mấy địa phương “thông đồng” chấm lỏng nay liệu có hay không chuyện “làm bài tập thể”, “chấm cao tập thể”. Phần mềm của TS Quách Tuấn Ngọc hay sự công tâm mới ngăn được vấn nạn này?

    Đánh giá chung: Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2013 đã được tổ chức đúng kế hoạch, an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế. Đề thi được bảo mật tuyệt đối, không có sai sót về nội dung và hình thức. Đề thi các môn khoa học xã hội tiếp tục ra theo hướng mở, phát huy tính tích cực và năng lực tư duy sáng tạo, có tác động tích cực đến tình cảm, đạo đức của thí sinh. Công tác coi thi về cơ bản được thực hiện nghiêm túc; các vi phạm Quy chế thi được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh.

    (Nguồn: Báo cáo tổng hợp của Bộ GD-ĐT chiều 4-6)

    Theo QĐND