Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Có thể ghi âm, ghi hình, nghe lén điện thoại bí mật khi điều tra đặc biệt

    Ngày 14/10, UBTVQH đã cho ý kiến về giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự án Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi) với nhiều nội dung quan trọng được đưa ra thảo luận.

    Ông Nguyễn Sơn - Phó Chánh án TAND Tối cao - phát biểu tại phiên họp ngày 14/10

    Ngày 14/10, UBTVQH đã cho ý kiến về giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự án Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi) với nhiều nội dung quan trọng được đưa ra thảo luận.

    Khi điều tra đặc biệt sẽ ghi âm, ghi hình bí mật

    Liên quan đến biện pháp điều tra đặc biệt, UBTVQH cho rằng, nên quy định 3 biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt trực tiếp liên quan đến hạn chế quyền con người, quyền công dân gồm: ghi âm, ghi hình bí mật; nghe điện thoại bí mật; thu thập bí mật dữ liệu điện tử.

    UBTVQH cho rằng, việc ghi âm, ghi hình hoạt động hỏi cung là cần thiết, để vừa đảm bảo minh bạch quá trình hỏi cung, vừa bảo vệ bị can, chống bức cung, dùng nhục hình, bảo vệ người hỏi cung tránh bị vu cáo. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc hỏi cung bị can có thể được tiến hành ở nhiều nơi và trong những điều kiện rất khác nhau, theo đó, có bị can bị tạm giam, nhưng cũng có bị can ở ngoài xã hội; có trường hợp chỉ hỏi cung 1-2 lần, nhưng có bị can phải hỏi cung rất nhiều lần…

    UBTVQH nhấn mạnh, việc quy định các biện pháp điều tra tố tụng hình sự đặc biệt là cần thiết, tuy nhiên, để bảo đảm tôn trọng quyền con người, quyền công dân theo yêu cầu của Hiến pháp, đồng thời, để tạo điều kiện cho Cơ quan điều tra chủ động thu thập chứng cứ, xác định đối tượng tình nghi phạm tội trong quá trình điều tra các vụ án phức tạp, có tổ chức, đặc biệt nghiêm trọng. 

    Để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, tránh lãng phí, phù hợp với điều kiện nước ta thì quy định việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra phải được ghi âm, ghi hình là phù hợp. Còn tại các địa điểm khác như tại nơi tiến hành điều tra, tại chỗ ở của bị can thì được ghi âm hoặc ghi hình theo yêu cầu của bị can, của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

    Mở rộng đối tượng phải chỉ định người bào chữa 

    Về đề xuất chỉ định người bào chữa cho bị can, bị cáo về tội có mức hình phạt tù 15 năm trở lên, tù chung thân hoặc tử hình, theo Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành, thì trường hợp phải chỉ định người bào chữa khi bị can, bị cáo bị điều tra, truy tố có mức hình phạt cao nhất là tử hình. Về việc này, nhiều ý kiến cho rằng, việc mở rộng trường hợp phải chỉ định người bào chữa là cần thiết, thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước, tăng cường tranh tụng. 

    Thượng tướng Lê Quý Vương - Thứ trưởng Bộ Công an - lại cho rằng, việc mở rộng chỉ định người bào chữa cho người về tội có mức hình phạt từ 15 năm tù trở lên cần phải xem xét, cân nhắc để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với số lượng người bào chữa hiện nay. Trên thực tế, theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, nếu mở rộng việc chỉ định người bào chữa đến các trường hợp có hình phạt 15 năm tù trở lên thì số người bào chữa chỉ định sẽ tăng gấp 8 lần. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, dự thảo Bộ luật cần quy định theo hướng mở rộng trường hợp phải chỉ định người bào chữa cho bị can, bị cáo về tội có mức hình phạt từ 15 năm tù trở lên bởi nước ta hiện có khoảng 10 nghìn luật sư, bên cạnh đó, ở địa phương có đội ngũ trợ giúp pháp lý, đây là đội ngũ bào chữa khá đông đảo.

    Chiều 14/10, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu của UBTVQH về dự thảo Luật tạm giữ, tạm giam, ông Nguyễn Văn Hiện - Chủ nhiệm UB Tư pháp - cho biết: Hiện nay, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị về cơ bản giữ mô hình quản lý nhà tạm giữ, trại tạm giam như hiện nay nhưng có sự tách bạch tương đối độc lập về mặt tổ chức giữa cơ quan quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cơ quan điều tra; giao các Trại tạm giam thuộc Bộ Công an về cho cơ quan quản lý thi hành tạm giữ, tạm giam Bộ Công an quản lý và bảo đảm tính độc lập với cơ quan điều tra ở tất cả các cấp. Ý kiến khác thì đề nghị cần tổ chức lại nhà tạm giữ, trại tạm giam theo hệ thống dọc do Bộ Công an quản lý từ T.Ư tới địa phương để bảo đảm tính độc lập, tránh việc cơ quan điều tra lạm dụng việc quản lý để bức cung, dùng nhục hình. 

    UBTVQH cho rằng, giữ mô hình hiện nay khi nhà tạm giữ thuộc quản lý của công an cấp huyện và trại tạm giam thuộc quản lý của công an cấp tỉnh là phù hợp, bởi qua khảo sát của UB Tư pháp tại một số nhà tạm giữ, trại tạm giam cho thấy, trại tạm giam, nhà tạm giữ ở các tỉnh, huyện đang do cơ quan quản lý thi hành án và hỗ trợ tư pháp công an cấp tỉnh, cấp huyện quản lý, về cơ bản đã tách khỏi hệ thống cơ quan điều tra cùng cấp. 

    Nguồn: Phi Long/LĐO