Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Tuyên bố Sunnylands: "Thẳng thắn" về chủ quyền trên biển Đông

    (VOH) - Tiến sĩ Đỗ Sơn Hải – Trưởng khoa Quan hệ quốc tế - Học viện ngoại giao Việt Nam dành cho VOH online những phân tích xung quanh tuyên bố chung tại Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Asean lần đầu tiên tổ chức tại Mỹ.

    Tiến sĩ Đỗ Sơn Hải - Học viện ngoại giao Việt Nam

    “Rõ ràng” và “thẳng thắn” về biển Đông

    An ninh, an toàn hàng hải trên Biển Đông là một yếu tố gắn chặt với phát triển kinh tế.

    Những vấn đề “nhạy cảm” cách đây 2-3 năm mà Tổng thống Mỹ Barack Obama còn cân nhắc thì nay 2016, chắc chắn Mỹ và khối ASEAN phải có quan điểm hết sức rõ ràng, thẳng thắn và không tránh né.

    Nên nhớ, ASEAN hoạt động trên nguyên tắc đồng thuận, vì vậy bất kỳ ảnh hưởng đến quốc gia thành viên cũng là ảnh hưởng chung đến toàn khối. Cộng đồng kinh tế ASEAN ra đời càng thắt chặt thêm mối quan hệ đó, thế nên tuyên bố chung gồm 17 điều, có tới 3 điều nhấn mạnh tranh chấp trên biển (trong bối cảnh này là biển Đông) và giải quyết tranh chấp này cũng như bảo vệ tự do hàng hải mặc dù không đề cập trực tiếp tới Trung Quốc.

    Từ đây, chúng ta hiểu ít nhất Mỹ sẽ có hoạt động cụ thể tiếp theo sau việc tuyên bố tuần tra và đưa tàu khu trục vào biển Đông để đảm bảo an ninh an toàn trên biển Đông.

    Tàu cá của ngư dân Việt Nam hoạt động trên biển Đông - Ảnh minh họa - Nguồn: VNE

    TPP vẫn chạy “tốt”

    Năm 2016, Mỹ bầu cử.

    Vì vậy, ở cuối nhiệm kỳ này, chắc chắn Tổng thống Obama muốn đẩy nhanh tiến độ để hiện thức hóa những kiến nghị của mình. Đó là chính sách xoay trục về Đông Nam Á, thực hiện Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)…

    Đây cũng là thông điệp cho thấy Mỹ nhìn nhận sức phát triển năng động của thị trường Đông Nam Á, đánh giá cao tiềm năng của ASEAN trong lợi ích cho cả 2 bên. Mỹ thừa nhận với thế giới khu vực kinh tế ASEAN như một thị trường mới nổi, hứa hẹn cho hợp tác và cùng phát triển.

    Ứng cử viên đầy tiềm năng của cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay là bà Hillary Clinton, vốn không “mặn” với TPP dù là người của Đảng Dân chủ.  

    Dù vậy, không phải Đảng nào thắng cử sẽ quyết định tất cả lộ trình Tổng thống Obama đã triển khai trước đây. Quan trọng nhất là đến thời điểm đó, Mỹ vẫn thấy được lợi ích của mình khi đấy nhanh TPP, khi tham gia giữ gìn an ninh an toàn ở khu vực biển Đông.

    Như vậy dù Đảng nào cầm quyền thì đó vẫn là những nội dung chắc chắn được thực hiện trong thời gian tới.

    Đó là chưa kể bối cảnh kinh tế Nga, Trung Quốc đều rất khó khăn, đồng minh thân cận nhất của Mỹ là Nhật Bản ngay đầu quý 1-2016, báo cáo tài chính không mấy sáng sủa… tất cả những điều đó càng khiến Mỹ quan tâm nhiều hơn đến khu vực mới nổi là ASEAN.

    2 năm và câu trả lời cho TPP

    Việt Nam là nước hưởng lợi lớn nhất khi TPP hoàn tất - Ảnh: Reuters

    Chúng ta có 2 năm ân hạn để chuẩn bị thực hiện Hiệp định TPP.

    Thời gian đó liệu có được sự đồng cảm, chia sẻ về những khác biệt, độ vênh về trình độ phát triển kinh tế giữa Mỹ và VN ?

    Làm gì để san sẻ những khác biệt một khi doanh nghiệp, các hiệp hội Mỹ có tiếng nói rất mạnh mẽ, thậm chí là độc lập với nhiều chính sách của Chính phủ Mỹ ?

    Liệu sự chia sẻ từ Mỹ khi đi vào thực hiện có giống như những chia sẻ khi ngồi thương lượng để ký kết TPP ?  

    Hàng loạt vấn đề đặt ra chỉ có thời gian mới trả lời được. 

    Minh Nhật