Picture of the author
Picture of the author
SGK CTST Ngữ Văn 6»Bài 3: Vẻ Đẹp Quê Hương»Bài 6: Làm Một Bài Thơ Lục Bát

Bài 6: Làm Một Bài Thơ Lục Bát

Lý thuyết bài Làm một bài thơ lục bát môn Văn 6 bộ sách Chân Trời Sáng Tạo. Nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu lý thuyết và bài tập minh họa một cách đầy đủ, dễ hiểu.

Xem thêm

I. Thế nào là bài thơ hay

Viết về những kỉ niệm tuổi thơ nơi bến quê.

Qua đó thể hiện nỗi nhớ da diết và mong ước được trở về quê hương.

Về nội dung: Một bài thơ lục bát có nội dung hay là nội dung đó thể hiện được một cách nhìn, cách cảm nhận mới lạ, sâu sắc, thú vị về cuộc sống.

Về hình thức:

  • Ngôn ngữ: Hàm súc, gợi hình, gợi cảm.
  • Sử dụng hài hoà các BPNT như nhân hoá, so sánh, điệp từ, điệp ngữ…tạo những liên tưởng độc đáo, thú vị.
  • Cách gieo vần, nhịp điệu: Theo quy luật của thơ.

II. Sáng tác thơ lục bát

1. Cách ngắt nhịp của dòng thơ thứ 4 là: “Củ khoai nướng/ để cả chiều/ thành tro”khác với cách ngắt nhịp thông thường trong thơ lục bát đã góp phần diễn tả cảm xúc bâng khuâng của nhà thơ, khi khoảnh khắc hoàng hôn đang đến.

2.Sự hiệp vần: đồng – đông, nhiều – diều – chiều

Tiếng

Dòng

1

2

3

4

5

6

7

8

Lục

B

B

T

T

B

B

 

 

Bát

T

B

B

T

T

B

B

B

Lục

T

B

T

T

B

B

 

 

Bát

T

B

T

T

T

B

B

B

3. Cảnh sắc thiên nhiên và hoạt động của con người trong bài thơ được thể hiện bằng một vài chi tiết, một vài nét tiêu biểu: chăn trâu, thả diều, nướng khoai đến những nét tiêu biểu như gió đông hay khoảnh khắc hoàng hôn đến.  Việc sử dụng các chi tiết chấm phá, tiêu biểu, ngôn từ giản dị nhưng giàu sức gợi đã tạo nên bức tranh đồng quê thanh bình, yên ả.

4. Cảm xúc của tác giả được thể hiện gián tiếp qua việc kể về buổi chiều chăn trâu, thả diều, nước khoai, cảm nhận ấy còn được thể hiện qua cảm nhận về “gió đông”, về khoảnh khắc hoàng hôn đang dần buông. Tất cả đã hoà quện để cùng diễn tả cảm xúc của tác giả.

5. Bài thơ có nét độc đáo trong nghệ thuật, tác giả sử dụng phép đối giữa ít-nhiều, rạ rơm (hữu hình) với gió đông (vô hình). Đó còn là sự liê tưởng độc đáo: củ khoai nướng bị cháy hồng rực đến cảnh hoàng hôn bao trùm không gian rộng lớn.

6. Từ tìm hiểu bài thơ, em học được cách làm thơ lục bát về vần, nhịp, thanh điệu:

  • Số dòng, số tiếng: Bài thơ có các câu lục và câu bát xen kẽ (tạo thành cặp)
  • Gieo vần: tiếng thứ sáu của câu lục thứ nhất hiệp vần với tiếng thứ sáu của câu bát thứ nhất. Tiếng thứ tám của câu bát thứ nhất hiệp vần với tiếng thứ sáu của câu lục thứ hai và tiếng thứ sáu của dòng bát thứ hai.
  • Nhịp thơ: Nhịp chẵn
    • Câu lục: 2/2/2
    • Câu bát: 4/4

Từ ngữ: Giản dị, giàu sức gợi cảm kết hợp hài hoà các biện pháp nghệ thuật để thể hiện tình cảm, cảm xúc và ý tưởng của người viết.

III Thực hành viết theo các bước

1. Lựa chọn đề tài

Viết hai câu thơ lục bát về đề tài quê hương.

2. Tìm ý tưởng

  • Sự việc, con người, cảnh sắc thiên nhiên để lại cho em cảm xúc sâu sắc nhất là: Quê hương nơi em sinh ra và lớn lên.
  • Từ ngữ, hình ảnh nảy sinh trong đầu em là hình ảnh về dòng sông, trưa hè, tiếng ve, lời ru của mẹ.
  • Tôi viết điều này ra để bộc lộ tình yêu quê hương, lòng biết ơn mẹ với những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ, bình yên

3. Làm thơ lục bát

Quê hương là một tiếng ve

Lời ru của mẹ trưa hè à ơi

Dòng sông con nước đầy vơi

Quê hương là một góc trời tuổi thơ.


Biên soạn: Cao Hoàng Lộc

SĐT: 0357525571

Đơn vị: Trung Tâm Đức Trí - 0286 6540419

Địa chỉ: 26/5 đường số 4, KP 3, P. Bình Hưng Hòa A, Q. Bình Tân, TP. HCM

Fanpage: https://www.fb.com/ttductri

Tác giả: Cao Hoàng Lộc

Bài 5: Hoa Bìm (nguyễn Đức Mậu)
Bài 7: Viết Đoạn Văn Ghi Lại Cảm Xúc Về Một Bài Thơ Lục Bát