Picture of the author
Picture of the author
SGK Hóa Học 8»Oxi - Không Khí»Bài 28: Không Khí - Sự Cháy

Bài 28: Không Khí - Sự Cháy

Lý thuyết bài Không khí - Sự cháy môn Hoá học 8 bộ sách giáo khoa. Nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu lý thuyết và bài tập minh họa một cách đầy đủ, dễ hiểu.

Xem thêm

I. Thành phần của không khí

1. Thí nghiệm

a) Chuẩn bị dụng cụ:

Như hình 4.7a và 4.7b. Đốt photpho đỏ trong muỗng sắt như hình 4.7b rồi đưa nhanh photpho đỏ đang cháy vào ống hình trụ và đậy kín miệng ống bằng nút cao su (hình 4.7c).

bai-28-khong-khi-su-chay-1

( hình vẽ sách giáo khoa)

b) Quan sát

- Trong khi P cháy, mực nước trong ống thủy tinh thay đổi thế nào ?

Trả lời Mực nước dâng lên đến vạch số 2.

- Chất gì ở trong ống đã tác dụng với P để tạo ra khói trắng P2O5 (khói này tan dần trong nước) ?

Trả lời:

 => P đã tác dụng với khí oxi sinh ra được khói trắng P2O5.

c) Nhận xét

- Mực nước trong ống thủy tinh dâng đến vạch thứ 2 (hình 4.7c) (khi nhiệt độ trong ống bằng nhiệt độ bên ngoài) có thể giúp ta suy ra tỉ lệ thể tích khí oxi có trong không khí được không?

Trả lời: Dựa vào mực nước ta có thể suy ra được tỉ lệ thể tích khí oxi trong không khí.

⇒ Phần không khí chiếm 5 vạch (100%), khí oxi chiếm 1 vạch ( 20%).

- Tỉ lệ thể tích chất khí còn lại trong ống là bao nhiêu ? Chất khí đó không duy trì sự cháy, sự sống, không làm đục nước vôi, đó là khí nitơ. Vậy khí nitơ chiếm tỉ lệ thế nào trong không khí ?

Trả lời: 

- Thể tích khí còn lại trong ống là 100% - 20% = 80%. (hầu hết là khí nitơ), tức gấp 4 lần so với khí oxi.

d) Kết luận

Không khí là một hỗn hợp khí trong đó khí oxi chiếm khoảng 1/5 thể tích, chính xác hơn là khí oxi chiếm 21% thể tích không khí, phần còn lại hầu hết là khí nitơ.

2. Ngoài khí oxi và khí nitơ, không khí còn chứa những chất gì khác ?

a) Trả lời câu hỏi

- Hãy tìm dẫn chứng nêu rõ trong không khí có chứa một ít hơi nước.

- Khi quan sát lớp nước trên mặt hố vôi tôi, thấy có màng trắng mỏng do khí cacbonic CO2 đã tác dụng với nước vôi. Khí COnày ở đâu ra ?

- Các khí khác, ngoài nitơ và oxi, chiếm tỉ lệ thể tích là bao nhiêu trong không khí ?

b) Kết luận

- Hiện tượng có xuất hiện những giọt nước nhỏ trên mặt ngoài của thành cốc nước lạnh để trong không khí và hiện tượng sương mù chứng tỏ không khí có hơi nước.

- Khí cacbonic COtạo thành màng trắng với nước vôi ở hố vôi tôi, chứng tỏ CO có sẵn trong không khí.

- Các khí khác (CO2, hơi nước, khí hiếm như neon Ne, argon Ar, bụi khói…) có trong không khí với tỉ lệ rất nhỏ, chỉ khoảng 1%.

3. Bảo vệ không khí trong lành, tránh ô nhiễm 

Không khí gây ô nhiễm không những gây tác hại đến sức khỏe con người và đời sống của động vật, thực vật, mà còn phá hoại dần những công trình xây dựng như cầu cống, nhà cửa, di tích lịch sử….

Phải xử lí khí thải của các nhà máy, các lo đốt, các phương tiện giao thông… để hạn chế đến mức thấp nhất việc đưa vào khí quyển các khí có hại như CO2, CO, SO2, bụi, khói….

Bảo vệ không khí trong sạch là nhiệm vụ của mỗi người, của mỗi quốc gia trên hành tinh chúng ta. Bảo vệ rừng, trồng rừng, trồng cây xanh là những biện pháp tích cực bảo vệ không khí trong lành.

II. Sự cháy và sự oxi hoá chậm

1. Sự cháy

- Như trên đã nghiên cứu, tác dụng của lưu huỳnh, photpho với oxi có kèm theo sự tỏa nhiệt và phát sáng và được gọi là sự cháy. Sự cháy là sự oxi có tỏa nhiệt và phát sáng.

- Sự cháy của một chất trong không khí và trong oxi có gì giống nhau và khác nhau.

    + Giống nhau: Đó là sự oxi hóa.

    + Khác nhau: Sự cháy trong không khí xảy ra chậm hơn, tạo ra nhiệt độ thấp hơn khi cháy trong oxi vì: 

  • Trong không khí, thể tích khí nitơ gấp 4 lần thể tích khí oxi, diện tiếp xúc của chất cháy với các phân tử oxi ít hơn nhiều lần nên sự cháy diễn ra chậm hơn. 
  • Một phần nhiệt bị tiêu hao để đốt nóng khí nitơ nên nhiệt độ đạt được thấp hơn. 

2. Sự oxi hóa chậm

Đó là sự oxi hóa có tỏa nhiệt nhưng không phát sáng. Trong điều kiện nhất định, sự oxi hóa chậm có thể chuyển thành sực cháy, đó là sự tự bốc cháy.

3. Điều kiện phát sinh và các biện pháp để dập tắt sự cháy

- Các điều kiện phát sinh sự cháy là:

    + Cần phải nóng đến nhiệt độ cháy;

    + Phải có đủ khí oxi cho sự cháy.

- Muốn dập tắt sự cháy, cần thực hiện một hay đồng thời cả hai biện pháp sau:

    + Hạ nhiệt độ của chất cháy xuống dưới nhiệt độ cháy;

    + Cách li chất cháy với khí oxi.

Tóm lại:

  1. Không khí là hỗn hợp nhiều chất khí. Thành phần theo thể tích của không khí là: 78% khí nitơ, 21% khí oxi, 1% các khí khác (khí cacbonic, hơi nước, khí hiếm…). Mỗi người phải góp phần giữ cho không khí trong lành.
  2. Sự oxi hóa chậm là sự oxi hóa có tỏa nhiệt nhưng không phát sáng.
  3. Sự cháy là sự oxi hóa có tỏa nhiệt và phát sáng. Điều kiện phát sinh sự cháy là: Chất phải nóng đến nhiệt độ cháy; phải có đủ khí oxi cho sự cháy.
  4. Muốn dập tắt sự cháy phải thực hiện một hoặc đồng thời cả hai biện pháp: Hạ nhiệt độ của chất cháy xuống dưới nhiệt độ cháy; cách li chất cháy với khí oxi.

Giáo viên soạn: Trịnh Thị Ánh Hồng

Đơn vị: Trường TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông

Tác giả: Trường THCS - THPT Nguyễn Khuyến - Tổ Hóa

Bài 27: Điều Chế Khí Oxi - Phản Ứng Phân Huỷ
Bài 29: Bài Luyện Tập 5