Picture of the author
Picture of the author
SGK Vật Lý 7»Điện Học»Bài 23: Tác Dụng Từ, Tác Dụng Hóa Học Và...

Bài 23: Tác Dụng Từ, Tác Dụng Hóa Học Và Tác Dụng Sinh Lí Của Dòng Điện

Lý thuyết Tác Dụng Từ, Tác Dụng Hóa Học Và Tác Dụng Sinh Lí Của Dòng Điện Vật lý 7 bộ sách giáo khoa. Nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu lý thuyết và bài tập minh họa một cách đầy đủ, dễ hiểu.

Xem thêm

I. Tác dụng từ

- Nam châm có thể hút các vật bằng sắt hoặc thép (hình H.1).

- Đưa thanh nam châm lại gần một kim nam châm, một đầu của kim bị hút và quay về phía nam châm (hình H.2)

Ta nói nam châm có tính chất từ.

- Dùng dây dẫn mảnh có vỏ cách điện quấn nhiều vòng xung quanh một lõi sắt non, ta có một cuộn dây. Nối hai đầu cuộn dây này với nguồn điện và công tắc ta được một nam châm điện.

bai-23-tac-dung-tu-tac-dung-hoa-hoc-va-tac-dung-sinh-li-cua-dong-dien-1

Thí nghiệm

- Treo một thanh sắt nhỏ trước cuộn dây (hình H.3), mô tả hiện tượng xảy ra khi công tắc đóng (hình H.4).

 bai-23-tac-dung-tu-tac-dung-hoa-hoc-va-tac-dung-sinh-li-cua-dong-dien-2ab

Nhận xét: Khi công tắc đóng, thanh sắt bị hút về một đầu của cuộn dây.

- Đặt một kim nam châm trước cuộn dây (hình H.5), mô tả hiện tượng xảy ra khi công tắc đóng (hình H.6).

 bai-23-tac-dung-tu-tac-dung-hoa-hoc-va-tac-dung-sinh-li-cua-dong-dien-3

Nhận xét: Khi công tắc đóng, một cực của kim nam châm bị hút, cực kia bị đẩy.

Vậy: - Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua là nam châm điện.

        - Nam châm điện (có tính chất từ) vì nó có khả năng làm quay kim nam châm hoặc hút các vật bằng sắt hoặc thép.

* Kết luận: Ta nói dòng điện có tác dụng từ vì nó có thể làm quay kim nam châm.

* Hình H.7 cho thấy một cần cẩu dùng nam châm điện. Thiết bị này có thể hút và di chuyển các vật rất nặng bằng sắt, thép.

bai-23-tac-dung-tu-tac-dung-hoa-hoc-va-tac-dung-sinh-li-cua-dong-dien-4 

II. Tác dụng hóa học

Quan sát thí nghiệm của giáo viên (hình H.8)

 bai-23-tac-dung-tu-tac-dung-hoa-hoc-va-tac-dung-sinh-li-cua-dong-dien-5

Nhận xét:

- Khi công tắc mở, đèn không sáng, các thỏi than có màu đen.

- Khi công tắc đóng, đèn sáng. Điều này chứng tỏ dung dịch muối đồng sunphat là chất dẫn điện.

- Vài phút sau khi công tắc đóng, thỏi than nối với cực âm của nguồn điện được phủ một lớp màu của đồng.

* Kết luận: Dòng điện có tác dụng hóa học, chẳng hạn khi cho dòng điện đi qua dung dịch muối đồng thì nó tách đồng ra khỏi dung dịch, tạo thành lớp đồng bám trên thỏi than nối với cực âm.

III. Tác dụng sinh lí

- Nếu sơ ý để dòng điện đi qua cơ thể người thì dòng điện sẽ làm các cơ co giật, có thể làm tim ngừng đập, ngạt thở và thần kinh bị tê liệt. Đó là tác dụng sinh lí của dòng điện.

 bai-23-tac-dung-tu-tac-dung-hoa-hoc-va-tac-dung-sinh-li-cua-dong-dien-6

- Dòng điện gây nguy hiểm đến tính mạng con người, phải hết sức cẩn trọng khi dùng điện, nhất là với mạng điện gia đình.

- Tuy nhiên trong y học, với dòng điện phù hợp, người ta có thể áp dụng để chữa một số bệnh.

* Kết luận: Dòng điện có tác dụng sinh lí khi đi qua cơ thể người và động vật.


Bài tập luyện tập tác dụng từ, tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí của dòng điện của trường Nguyễn Khuyến

Câu 1. Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào biểu thị tác dụng sinh lí của dòng điện?

A. Dòng điện làm bàn là nóng lên. 

B. Dòng điện làm bóng đèn sáng.

C. Dòng điện làm quạt quay.

D. Dòng điện làm tim ngừng đập.


Câu 2. Khi cho dòng điện chạy qua cuộn dây dẫn quanh lõi sắt non thì cuộn dây này có thể hút

A. các vụn nhôm.  

B. các vụn sắt.

C. các vụn đồng.

D. các vụn giấy viết.


Câu 3. Tác dụng hoá học của dòng điện khi đi qua dung dịch muối đồng sunfat được biểu hiện ở chỗ

A. làm dung dịch này nóng lên.

B. làm dung dịch này bay hơi nhanh hơn.

C. làm biến màu của hai thỏi than nối với hai cực của nguồn điện được nhúng trong dung dịch này.

D. làm biến màu thỏi than nối với cực âm của nguồn điện được nhúng trong dung dịch này.

 

Câu 4. Dòng điện không có tác dụng nào dưới đây?

A. Làm quay kim nam châm.

B. Hút các mẩu giấy vụn.

C. Làm nóng dây dẫn.

D. Làm cơ co giật.


Câu 5. Hoạt động của dụng cụ nào dưới đây dựa trên tác dụng từ của dòng điện?

A. Ấm điện.

B. Quạt điện.

C. Đèn LED.

D. Nồi cơm điện.


Câu 6. Cần cẩu dùng nam châm điện hoạt động dựa trên tác dụng nào của dòng điện?

A. Tác dụng nhiệt.

B. Tác dụng phát sáng.

C. Tác dụng từ.

D. Tác dụng hoá học.


Câu 7. Dòng điện không có tác dụng nào dưới đây?

A. Tác dụng nhiệt.         

B. Tác dụng từ.

C. Tác dụng phát ra âm thanh.                     

D. Tác dụng hoá học.


Câu 8. Để mạ bạc một cái hộp bằng đồng thì làm theo cách nào dưới đây?

A. Nối hộp với cực dương của nguồn điện rồi nhúng hộp ngập trong dung dịch muối bạc.

B. Nối hộp với cực âm của nguồn điện rồi nhúng hộp ngập trong dung dịch muối bạc.

C. Nối một thỏi bạc với cực âm của nguồn điện và nối hộp với cực dương của nguồn, rồi nhúng thỏi bạc và hộp ngập trong dung dịch muối bạc để cho dòng điện chạy qua dung dịch này.

D. Nối một thỏi bạc với cực dương của nguồn điện và nối hộp với cực âm của nguồn, rồi nhúng thỏi bạc và hộp ngập trong dung dịch muối bạc để cho dòng điện chạy qua dung dịch này.


Câu 9. Người ta ứng dụng tác dụng hóa học của dòng điện vào việc nào sau đây?

A. Làm đi-na-mô phát điện.

B. Chế tạo loa.

C. Mạ điện.

D. Chế tạo mi-crô.


Câu 10. Trong các liệt kê dưới đây, liệt kê nào gồm toàn các dụng cụ điện mà hoạt động của chúng dựa chủ yếu vào tác dụng từ của dòng điện?

A. Máy tính cá nhân, quạt điện, rađiô, tivi.

B. Máy bơm nước, quạt điện, cần cẩu điện, chuông điện.

C. Điện thoại di động, máy tính bỏ túi, máy chụp ảnh tự động, chuông điện.

D. Bút thử điện, bóng đèn dây tóc, bàn là, lò sưởi điện.

Hướng dẫn giải bài tập luyện tập tác dụng từ, tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí của dòng điện

ĐÁP ÁN

Câu 1: Chọn D.

+  Dòng điện làm tim ngừng đập.

Câu 2: Chọn B.

+ các vụn sắt.          

Câu 3: Chọn D.

+ làm biến màu thỏi than nối với cực âm của nguồn điện được nhúng trong dung dịch này.

Câu 4: Chọn B.

+ Hút các mẩu giấy vụn.

Câu 5: Chọn B.

+ Quạt điện.

Câu 6: Chọn C.

+ Tác dụng từ

Câu 7: Chọn C.

+  Tác dụng phát ra âm thanh.

Câu 8: Chọn D.

+  Nối một thỏi bạc với cực dương của nguồn điện và nối hộp với cực âm của nguồn, rồi nhúng thỏi bạc và hộp ngập trong dung dịch muối bạc để cho dòng điện chạy qua dung dịch này.

Câu 9: Chọn C.

+  Mạ điện.

Câu 10: Chọn B.

+  Máy bơm nước, quạt điện, cần cẩu điện, chuông điện.


Giáo viên biên soạn : Trần Thị Nguyên

Đơn vị: Trường THCS - THPT Nguyễn Khuyến

Tác giả: Trường THCS - THPT Nguyễn Khuyến - Tổ Vật Lý

Bài 22: Tác Dụng Nhiệt Và Tác Dụng Phát Sáng Của Dòng Điện
Bài 24: Cường Độ Dòng Điện