Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Đê bao chống ngập

    Chủ trương xây khoảng 172km đê bao (từ Long An đến Thành phố Hồ Chí Minh) để chống ngập đã tạo nên những luồng dư luận khác nhau. Có người hy vọng nạn ngập úng sẽ sớm được khắc phục. Có người lo ngại đô thị bị “quây kín” bởi đê bao sẽ sinh ra nhiều chuyện cản trở, phiền phức!

    Đắp đê ngăn lụt vốn là truyền thống lâu đời của người Việt ở phía Bắc. 1000 năm trước, khi định đô ở Đại La, Đức vua Lý Công Uẩn đã tính ngay việc đắp đê, trị thủy. Nhờ vậy hạn chế được cảnh ngập lụt.

    Ảnh minh họa: SGGP

    Đặc điểm địa lý, thổ nhưỡng, thủy triều, kênh rạch… ở Nam Bộ khác hẳn Hà Nội và các tỉnh phía Bắc nên xưa nay không có đê bao. Gần hai chục năm trước, khi Đồng bằng sông Cửu Long bị lũ dâng cao, ngập trắng, nhiều chuyên gia thủy lợi tính phải đắp đê. Nhưng nếu có đê ngăn nước sẽ ngăn luôn nhiều nguồn lợi từ lũ. Cuối cùng không đắp đê bao quy mô lớn mà chỉ bao ở từng cụm dân cư và thực hiện “sống chung với lũ” rất hiệu quả.

    Mấy năm gần đây, vùng ven Thành phố Hồ Chí Minh tăng cường gia cố, đắp bờ bao ngăn lũ và triều cường nhưng năm nào cũng xảy ra sự cố vỡ bờ, gây thiệt hại lớn. Nguyên nhân do thiếu quy hoạch thủy lợi tổng thể, đắp bờ bao không đúng kỹ thuật và thiếu hệ thống cống thoát hiện đại, thông thoáng. Tính đến nay, chủ trương đắp đê bao bờ hữu sông Sài Gòn là sáng kiến hay, xóa bỏ cách thức chống ngập manh mún theo kiểu “đánh bùn sang ao”. Bởi vì, theo các nhà khoa học, cùng với con đê nổi lên là hệ thống cống kiểm soát triều hiện đại, nối khép kín nhau bảo vệ thành phố. Kinh phí cho công trình hoành tráng này khoảng 11.500 tỷ đồng. Với nguồn vốn khổng lồ, với quy mô rộng lớn (từ sông Vàm Cỏ, Long An đến sông Sài Gòn, Soài Rạp), công trình này không chỉ để chống ngập mà còn cải thiện mạng lưới giao thông đô thị và tăng cường cơ sở hạ tầng cho khu vực phòng thủ bảo vệ Tổ quốc trong thời bình cũng như thời chiến. Muốn vậy, việc thiết kế, quy hoạch đê bao cần tham khảo cơ quan tác chiến quân sự.

    Tuy nhiên, với đặc điểm cốt nền khu vực này rất thấp lại đang phải đối phó với tình hình biến đổi khí hậu phức tạp và mưa lũ thất thường, việc xây đê bao chỉ là một trong những biện pháp chống ngập, chứ chưa phải tất cả. Để chống ngập hiệu quả phải có quy hoạch tổng thể hợp lý - tạo nên các hồ rộng chứa và điều tiết nước; ngăn tình trạng “đô thị hóa” tùy tiện, san lấp, lấn chiếm hồ, kênh rạch; khai thông dòng chảy; nâng cao cốt nền… Dù vậy, các chuyên gia cho rằng với điều kiện tự nhiên của thành phố và thiên tai khó dự báo hiện nay, công trình trên chỉ nhằm giảm ngập chứ không thể giải quyết hết ngập. Vì vậy, có những khu vực vẫn phải xây dựng cơ sở hạ tầng phù hợp để người dân chủ động “sống chung với ngập”. Đó là thực tế. Tránh tuyên truyền một chiều về dự án đê bao dẫn đến sự hẫng hụt, thất vọng, bức xúc của dân khi mưa quá lớn, triều cường quá cao, biến đổi khí hậu quá dữ dội.

    Đào Văn Sử (QĐND)

    .