Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Từ trái dưa, đưa giải pháp

    Mấy ngày gần đây, câu chuyện trái dưa hấu đã làm nóng nhiều trang báo và các diễn đàn xã hội. Mùa thu hoạch dưa hấu của đồng bào miền Trung năm nay rơi vào thời điểm lũ lụt trái mùa. Hàng nghìn tấn dưa hấu đã phải hái chạy lũ.

    Trong khi đó, tại Lạng Sơn, dưa hấu xuất khẩu bị ùn ứ do số lượng quá nhiều và việc phân loại, đóng gói chậm. Giá dưa hấu tại nơi sản xuất bị rớt thê thảm. Trước tình hình đó, nhiều bạn trẻ và các tổ chức tình nguyện đã đứng ra thu mua dưa hấu của người trồng dưa tại miền Trung hoặc từ những chuyến xe đang "chôn chân" tại Lạng Sơn để bán lại cho người dân tại Hà Nội, Hải Phòng và nhiều thành phố, thị xã với mức giá hợp lý để giúp người trồng dưa.

    Chiến dịch mua bán dưa thiện nguyện đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của toàn xã hội và người tiêu dùng cũng được hưởng lợi vì mua được dưa giá rẻ.

    Cán bộ, công chức Bộ Công Thương tự tay vận chuyển dưa hấu hỗ trợ người nông dân - Ảnh: Petrotimes.

    Thế nhưng, theo phân tích của nhiều chuyên gia kinh tế, thì giải pháp “mua bán dưa hấu thiện nguyện” rất đáng hoan nghênh, song cũng chỉ là giải pháp tình thế. Người tiêu dùng không thể thường xuyên mua dưa hấu vì những lời kêu gọi từ thiện, khi hoàn toàn có thể được cung cấp những sản phẩm đã được kiểm tra kỹ lưỡng, bảo đảm của những nhà phân phối chuyên nghiệp.

    Từ dưa hấu, nhiều nhà quản lý và chuyên gia kinh tế đã đưa ra các giải pháp để giúp nông dân tiêu thụ nông sản, bảo đảm lợi ích hài hòa giữa người sản xuất, người lưu thông và người tiêu dùng.

    Theo số liệu thống kê, dưa hấu hiện đang tập trung trồng ở 4 tỉnh là Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên với tổng diện tích gần 4000ha, sản lượng năm 2015 đạt khoảng hơn 100 nghìn tấn. So với số dân cả nước là hơn 90 triệu người, nếu mỗi gia đình chỉ cần mua một quả dưa thôi thì toàn bộ dưa hấu sẽ được tiêu thụ trong nước. Nếu việc phân phối lưu thông bớt đi những khâu trung gian không cần thiết thì giá bán đến người tiêu dùng không thể cao gấp hàng chục lần so với giá người nông dân bán tại ruộng. Mặt khác, với sản lượng dưa nói trên, nếu kéo dài thời gian thu hoạch hoặc được chế biến thành món nước dưa hấu, bột dưa hấu có thể dùng được trong cả năm thì giá cũng không thể chênh lệch nhau đến hàng chục lần giữa thời điểm thu hoạch rộ và thời điểm chưa thu hoạch. Nếu việc đóng gói được cải tiến thì việc ùn ứ dưa hấu tại các cửa khẩu đã không xảy ra.

    Hóa giải được các chữ “nếu” nói trên sẽ trở thành giải pháp cho việc tiêu thụ dưa hấu nói riêng và nông sản của Việt Nam nói chung.

    Chúng ta đã có quá nhiều bài học đau xót về việc sản xuất, tiêu thụ nông sản. Nhiều người đã rơi nước mắt khi thấy nông dân đổ cà chua, thanh long cho bò ăn; mang sữa bò cho lợn uống vì không bán được. Việc tiêu thụ nông sản chỉ có thể giải quyết bài bản bằng việc sản xuất, tiêu thụ theo quy hoạch và theo hợp đồng.

    Dưa hấu cũng như các loại nông sản khác cần được tổ chức sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi, để bảo đảm sự ổn định và bền vững. Nhà nước đóng vai trò xây dựng cơ chế, cung cấp thông tin về thị trường, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, quy hoạch giống cây con, quy trình trồng, công nghệ sản xuất… Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc phối hợp, liên kết cùng người nông dân tổ chức sản xuất kinh doanh trên cơ sở nắm rõ thị trường, khả năng tiêu thụ sản phẩm, giá bán cũng như nhu cầu của từng nhóm khách hàng. Các nhà khoa học theo đơn đặt hàng của nông dân chuyển giao công nghệ chế biến bảo quản… Nếu làm được như vậy, chắc chắn câu chuyện buồn về dưa hấu sẽ không còn xảy ra.

    Theo Đỗ Phú Thọ (QĐND).