Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Vấn đề hôm nay: Đội vốn, giảm niềm tin

    Thông tin dồn dập về việc hàng loạt dự án metro tại Hà Nội và TP.HCM chậm tiến độ và bị đội vốn hàng tỉ USD trong bối cảnh phải kiểm soát nợ công buộc mọi người phải quan tâm. Việc lý giải nguyên nhân gây đội vốn làm tăng thêm nỗi âu lo.

    Hàng loạt lý do được người có trách nhiệm lý giải, trong đó có trượt giá, chậm tiến độ... Đáng chú ý nhất là giải thích của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng khi cho rằng do chúng ta chưa có tiền lệ thực hiện dự án đường sắt đô thị, chưa có con người đủ kiến thức, bản lĩnh để nghiên cứu thấu đáo. Cách lý giải này khó thuyết phục. Lẽ nào cả một bộ máy quản lý chuyên ngành lại không thể chọn ra những người đủ kiến thức để rồi dẫn đến khâu chuẩn bị đầu tư sơ sài.

    Người quan tâm chỉ còn biết than trời vì chúng ta “thiếu cả bản lĩnh” nghiên cứu thấu đáo nên khâu chuẩn bị đầu tư sơ sài.

    Thực tế chúng ta không thiếu chuyên gia giỏi, thậm chí còn nhiều và rất nhiều chuyên gia giỏi cả trong và ngoài ngành nhưng cách lựa chọn con người thực thi trách nhiệm lại luôn luôn thiếu bản lĩnh. Nhưng những con người thiếu bản lĩnh ấy lại tham gia vào việc bổ sung các danh mục và lý do làm cho dự án luôn đội vốn.

    Đâu chỉ lo đội vốn, độ an toàn của các dự án sẽ ra sao khi vận hành nếu như trong quá trình thi công phải chịu sự giám sát của những người thiếu bản lĩnh cũng là vấn đề cần được đặt ra sau phát biểu thẳng thắn của Bộ trưởng Đinh La Thăng. Do vậy, gần đây khi đưa ra chủ trương tăng đầu tư công và chấp nhận tăng nợ công để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ắt hẳn mọi người cũng nhiều phần lo ngại. Tăng đầu tư công, nếu không quản chặt, lại là mảnh đất màu mỡ của tham nhũng và thiếu hiệu quả. Nhưng người dân cũng tự nhủ, không còn con đường nào khác để kinh tế thoát khỏi trì trệ, và với hi vọng sẽ rút kinh nghiệm dần dần và thay đổi.

    Nhưng thống kê của Bộ Giao thông Vận tải có đến 16 dự án đường sắt đô thị được triển khai tại Hà Nội và TP.HCM bị đội vốn từ 60-170% thì làm sao người dân yên tâm đựợc. Chẳng lẽ số phận các dự án đầu tư quan trọng cho quốc gia lại tùy thuộc vào việc lựa chọn chủ quan của ai đó để tìm ra người chịu trách nhiệm thực thi. Quy trình lựa chọn con người cho các đại dự án lẽ nào lại đơn giản như thế. Nếu vậy thì mọi lý thuyết về việc tăng đầu tư công và lập luận nợ công vẫn còn trong ngưỡng an toàn đã được nhiều người có trách nhiệm viện dẫn dựa trên các nghiên cứu bên trời Tây khó mà tồn tại được trong thực tế Việt Nam, bởi con người thực hiện hoàn toàn khác. Với đà này cho dù người dân hãy cứ tạm bằng lòng với thống kê nợ công còn trong mức an toàn, thì dù chỉ một đồng chi ra từ ngân sách cũng tạo sự lo lắng, nhất là việc trả nợ sau này.

    Tuyến đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông (Hà Nội) vẫn đang trong quá trình thi công - Ảnh: CafeF.

     

    Để chặn đứng chuyện đội vốn, tới đây khi bàn đến đầu tư công và nợ công, thay vì đem lý thuyết ra để mà tranh luận với nhau, ta nên bàn thẳng vào vấn đề con người, cơ chế giám sát bởi đội vốn và tham nhũng ở các dự án đầu tư công mới là điều mà người dân quan tâm nhất. Một dự án bị vỡ bài toán tài chính đã khó, nhiều dự án cũng đi vào vết xe đổ, nhất là các dự án tỉ đô, thì khó lòng duy trì sự ổn định tài chính quốc gia.

    Trần Ngọc Thơ (Tuổi Trẻ)