028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
icon-radio-fm-999-mhz
logo-voh-radio-online
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571

Lưu ý quan trọng khi tự làm test nhanh COVID-19 tại nhà

Để có kết quả chính xác, người tự làm test nhanh COVID-19 tại nhà cần phải lưu ý những gì?

Ngày 28/12, Bộ Y tế có công văn cho phép các địa phương, đơn vị dùng kết quả test nhanh kháng nguyên để xác định ca mắc COVID-19. 

Theo đó, ca bệnh nghi ngờ nếu có kết quả test nhanh dương tính với SARS-CoV-2 được coi là ca bệnh COVID-19. Điều kiện cho việc khẳng định này là test nhanh do Bộ Y tế cấp phép; việc test do nhân viên y tế thực hiện hoặc người nghi nhiễm thực hiện dưới sự giám sát của nhân viên y tế bằng ít nhất một trong các hình thức trực tiếp hoặc gián tiếp qua các phương tiện từ xa.

Theo ông Khổng Minh Tuấn - Phó giám đốc CDC Hà Nội, để có kết quả test nhanh chính xác, trước hết, cần lựa chọn mua đúng loại test nhanh kháng nguyên SARS-CoV-2 đã được Bộ Y tế cấp phép. 

Lưu ý quan trọng khi tự làm test nhanh COVID-19 tại nhà 1

16 loại test nhanh kháng nguyên SARS-CoV-2 được Bộ Y tế cấp phép. Nguồn: Sở Y tế Hà Nội ngày 28/12.

Sau khi lựa chọn các loại test nhanh được cấp phép, người dân cần tuân thủ các bước theo đúng hướng dẫn kèm theo bộ test tùy nhà sản xuất, bao gồm: Lấy mẫu đúng, thao tác đúng và xử lý rác thải đúng.

Bộ sinh phẩm xét nghiệm kháng nguyên SARS-CoV-2 gồm 7 thành phần:

1. Que ngoáy dịch tỵ hầu (dịch mũi) vô trùng.

2. Ống nhựa đựng dung dịch đệm.

3. Nút màng lọc nhỏ giọt.

4. Khay thử

5. Giá đỡ ống chiết mẫu.

6. Hướng dẫn sử dụng.

7. Đồng hồ đếm thời gian.

Phó Giám đốc CDC Hà Nội cũng lưu ý tất cả thành phần bộ sinh phẩm được để ở nhiệt độ phòng từ 15 – 30 độ C trước khi xét nghiệm khoảng 30 phút. "Bộ sinh phẩm bị nhiễm ẩm có thể làm giảm độ ổn định của chất thử. Vì vậy, người dân cần sử dụng ngay khi mở khay thử ra khỏi giấy bạc".

 Ông Tuấn cũng lưu ý người dân không sử dụng sinh phẩm hết hạn và cần bảo quản sinh phẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

6 bước thực hiện test nhanh

1. Trước khi lấy mẫu: Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng test nhanh của nhà sản xuất. Người lấy mẫu thực hiện vệ sinh, sát khuẩn tay.

2. Chuẩn bị lấy mẫu:

Lấy khay thử ra khỏi túi đựng và sử dụng càng nhanh càng tốt trong vòng 1 giờ. Đặt khay thử trên bề mặt phẳng sạch nằm ngang. Lấy que ngoáy tỵ hầu ra khỏi túi và tiến hành thu thập mẫu xét nghiệm.

3. Lấy mẫu bệnh phẩm (Lưu ý: bệnh phẩm được lấy không đúng cách sẽ cho kết quả không chính xác)

a) Lấy mẫu dịch tỵ hầu (đối với các bộ kit test yêu cầu lấy mẫu dịch tỵ hầu)

Tư thế ngồi lấy mẫu: Ngồi yên, xì nhẹ dịch mũi vào khăn giấy, đầu nghiêng về phía sau một góc 70 độ. Đối với trẻ nhỏ: đặt ngồi trên đùi của cha/mẹ, lưng của trẻ đối diện với phía ngực cha/ mẹ. Cha/mẹ cần ôm trẻ giữ chặt cơ thể và tay trẻ. Yêu cầu cha/mẹ ngả đầu trẻ ra phía sau.

- Cầm que lấy mẫu đưa nhẹ nhàng vào mũi, vừa đẩy vừa xoay giúp que lấy mẫu đi dễ dàng vào sâu 1 khoảng bằng ½ độ dài từ cánh mũi đến dái tai cùng phía. 

- Giữ que lấy mẫu tại chỗ lấy mẫu trong vòng 5 giây để đảm bảo dịch thấm tối đa. Từ từ xoay và rút que lấy mẫu ra và cho vào ống đã chứa sẵn đệm chiết mẫu.

Lưu ý quan trọng khi tự làm test nhanh COVID-19 tại nhà 2

Lấy mẫu dịch tỵ hầu

Lưu ý:  Nếu chưa đạt được độ sâu ½ bằng chiều dài từ cánh mũi đến dái tai cùng phía mà cảm thấy có lực cản rõ thì rút que lấy mẫu ra và thử lấy mũi bên kia. Khi cảm thấy que lấy mẫu chạm vào thành sau họng mũi thì dừng lại, xoay tròn rồi từ từ rút que lấy mẫu ra.

b) Lấy mẫu dịch mũi (đối với các bộ kit test yêu cầu lấy mẫu dịch mũi)

Lưu ý quan trọng khi tự làm test nhanh COVID-19 tại nhà 3

Lấy mẫu dịch mũi

Tư thế người được lấy mẫu giống như lấy mẫu dịch tỵ hầu. 

- Cầm que lấy mẫu nhẹ nhàng đưa vào mũi sâu khoảng 2 cm, xoay que lấy mẫu vào thành mũi trong khoảng 3 giây. 

- Sau khi lấy xong 1 bên mũi thì dùng đúng que lấy mẫu này để lấy mẫu với bên mũi còn lại và thao tác như lỗ mũi thứ nhất. Nhẹ nhàng xoay và rút que mẫu ra rồi cho vào ống đã chứa sẵn đệm chiết mẫu.

4. Tách chiết mẫu:

- Nhúng đầu que lấy mẫu vào ống chiết. Xoay và miết đầu que vào thành và đáy ống 10 lần.

- Để đầu que ngâm trong dung dịch 1 phút. Bóp 2 thành ống ép vào đầu que. Từ từ xoay que và ép đầu que khi rút để thu dịch càng nhiều càng tốt. Đậy chặt ống bằng nắp nhỏ giọt. 

- Lắc mạnh ống theo chiều ngang 10 lần để trộn đều mẫu. Tránh để dung dịch chạm tới đầu lọc trong nắp nhỏ giọt. Nhỏ 3 giọt mẫu chiết từ ống vào ô nhận mẫu (S) của khay thử và bắt đầu đếm thời gian.

5. Đọc kết quả:

Tùy theo hướng dẫn của từng loại sinh phẩm thời gian đọc kết quả khác nhau. Thông thường thời gian đọc kết quả từ 15-30 phút. Không được đọc kết trước hoặc sau thời gian quy định của hướng dẫn sinh phẩm.

Lưu ý quan trọng khi tự làm test nhanh COVID-19 tại nhà 4

Đọc kết quả test nhanh kháng nguyên

Kết quả Âm tính: Chỉ xuất hiện vạch chứng C (vạch đỏ).

Kết quả Dương tính: Xuất hiện cả vạch chứng C và vạch kết quả T.

Kết quả không có giá trị: Cả vạch chứng C và vạch kết quả T không xuất hiện hoặc chỉ xuất hiện vạch kết quả T.

Người dân cần lưu ý, nếu vạch chứng C không xuất hiện có thể do thiếu mẫu hoặc khay thử bị hỏng. Lúc này, phải thực hiện lại test thử xét nghiệm hoặc liên hệ với cơ quan y tế để được tư vấn hỗ trợ.

6. Thu gom và xử lý vật liệu xét nghiệm đã sử dụng:

Tất cả các vật liệu xét nghiệm đã qua sử dụng được xem như là chất thải lây nhiễm, cần thu gom và xử lý đúng quy định. Rác thải được thu gom vào túi màu vàng, buộc chặt miệng túi và cho vào một túi màu vàng khác, tiếp tục buộc chặt miệng túi. 

Các túi màu vàng đều phải dán nhãn "CHẤT THẢI CÓ NGUY CƠ CHỨA SARS-CoV-2", để nơi cố định và thông báo cho đơn vị chức năng tại địa phương thu gom, xử lý theo quy định đối với chất thải lây nhiễm. Không cho chung các vật liệu xét nghiệm đã qua sử dụng vào rác thải sinh hoạt thông thường.

Dùng test nhanh COVID-19 tại nhà, bạn đã nghe về 'que chứng dương'?

Theo TTO, nhiều người dân tự mua kit test nhanh COVID-19 đã vô tình sử dụng luôn cả que chứng dương - loại que kháng nguyên mà khi nhỏ bất cứ dung dịch gì lên cũng cho kết quả dương tính, nên dẫn đến những tình huống dở khóc dở cười...

Lưu ý quan trọng khi tự làm test nhanh COVID-19 tại nhà 5

Que test chứng âm, chứng dương sẽ có bao bì khác - Ảnh: NVCC

Que chứng âm và que chứng dương không phải ai cũng biết.

Âm tính thành... dương tính

Anh Đ.N.T. (ngụ quận Phú Nhuận, TP.HCM) cho biết anh thường xuyên test nhanh COVID-19 trước khi vào chỗ làm. Trong một lần sử dụng, anh đã lấy ngay một que test mà anh không biết là loại chứng dương (một loại que mẫu của hộp kit test), kết quả báo anh dương tính với COVID-19. Lo lắng, anh T. thử test lại nhiều lần với kit test của các hãng khác và cho kết quả âm tính.

Để an tâm tuyệt đối anh vẫn đến bệnh viện để xét nghiệm RT-PCR và được khẳng định âm tính. "Mình đã đem cả que test và khay thử mẫu đến gặp bác sĩ, lúc đó mới được cho biết mình lấy nhầm que test mẫu chứng dương, nhỏ dung dịch gì vào cũng dương tính", anh T. kể lại.

"Dù bình tĩnh nhưng cảm giác lúc đó khó chịu vô cùng". Đó là chia sẻ của bà B.N. (ngụ quận 3, TP.HCM) khi nói về lần test nhầm que chứng dương.

Bà N. cho biết mình mua loại kit test hộp 25 que từ một người quen. Khi có kết quả dương tính đã vô cùng bất ngờ và hoang mang, đến khi liên hệ lại người bán thì mới biết bà đã sử dụng nhầm que test mẫu.

Hiện nay, trong bối cảnh bình thường mới, nhiều người có nhu cầu sử dụng kit test nhanh COVID-19 tại nhà hay cơ quan làm việc. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết thông tin về que test mẫu (que chứng âm, que chứng dương) và nhận diện được hai loại que này.

Nếu không cẩn trọng rất dễ xảy ra các trường hợp như ông T., bà N. hoặc có thể nghiêm trọng hơn khi bản thân mắc bệnh COVID-19 nhưng lại test nhầm que chứng âm, làm tạo ra kết quả âm tính giả.

Lưu ý que mẫu

Thông tin về vấn đề này, BS Nguyễn Đình Phương (thuộc Trạm y tế phường 4, quận 3) - người có nhiều kinh nghiệm lấy mẫu, truy vết cộng đồng trong đợt dịch vừa qua - cho biết đã có trường hợp tình nguyện viên của trạm khi thực hiện lấy mẫu cho người dân đã lấy nhầm hai loại que test mẫu này.

"Ở một số loại kit test nhanh COVID-19 khi đóng hộp sẽ có hai que test mẫu, một là que chứng dương, sẽ cho ra kết quả dương tính ngay cả khi không lấy mẫu hoặc lấy bất cứ dung dịch thử gì thì que đó vẫn hiển thị hai vạch, còn que chứng âm thì nguyên lý hoạt động sẽ ngược lại", BS Phương chia sẻ.

Theo PGS Đỗ Văn Dũng - trưởng khoa y tế công cộng, nguyên phó hiệu trưởng Trường ĐH Y dược TP.HCM - những loại que mẫu không sử dụng để lấy dịch tỵ hầu mà chỉ dùng để kiểm tra chất lượng bộ kit test.

"Que chứng dương là que tăm bông có chứa sẵn kháng nguyên, nếu thử que chứng dương mà kết quả là âm tính thì kit test bị sai. Que chứng âm là tăm bông hoàn toàn kháng nguyên, nếu thử trên kit test thì phải có kết quả âm tính, nếu kết quả lại dương tính thì kit test đó bị sai", ông Dũng cho biết.

Theo các chuyên gia, không phải tất cả các loại kit test trên thị trường đều có hai que mẫu này, tuy nhiên khi chọn mua sản phẩm, người dân phải hết sức thận trọng. Nên mua loại kit bán tại các nhà thuốc, theo danh mục mà Bộ Y tế cấp phép, tránh mua sản phẩm trôi nổi, hàng giả, kém chất lượng.

Tính đến nay, có 131 sinh phẩm xét nghiệm đã được cấp số đăng ký, cấp phép nhập khẩu còn hiệu lực tại Việt Nam, bao gồm 43 sinh phẩm cho kỹ thuật xét nghiệm RT-PCR, 60 sinh phẩm xét nghiệm nhanh kháng nguyên và 28 sinh phẩm xét nghiệm kháng thể.

Các sinh phẩm xét nghiệm COVID-19 được sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu từ các quốc gia như: Mỹ, Pháp, Trung Quốc, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Malaysia, Singapore... Trong đó, một số loại kit test nhanh có que mẫu chứng dương, chứng âm như: Flowflex SARS CoV-2 Antigen Rapid Test của Trung Quốc, CareStart COVID-19 Antigen của Mỹ, Panbio COVID-19 Ag Rapid Test Device của Hàn Quốc..., người dân cần lưu ý.