Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • 10 tác dụng của củ sen cho sức khỏe

    Sen không chỉ tượng trưng cho vẻ đẹp cao quý và thuần khiết mà các bộ phận của sen cũng có công dụng rất tốt cho sức khỏe, trong đó tác dụng của củ sen đã được chứng minh trong y học lẫn ẩm thực.

    Đối với văn hóa phương Đông như Trung Quốc, Nhật Bản và cả Việt Nam, sen đã đi vào đời sống thường nhật của con người, không chỉ bởi nét đẹp thanh tao mà nó còn rất hữu ích đối với cuộc sống.

    Hầu như tất cả các bộ phận sen như lá sen, thân sen, nhụy sen, tim sen... đều được sử dụng trong y học hoặc trong các món ẩm thực khác nhau. Ngoài ra, chúng ta không thể nào không nhắc đến củ sen – một bộ phận rất nhỏ tưởng như bỏ đi của sen nhưng lại chứa đựng nhiều lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe.

    Củ sen là một loại củ màu trắng, có nhiều lỗ, vị ngọt, giòn kể cả khi nấu chín. Củ sen chứa nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu và được mệnh danh là một trong những loại thực phẩm lành mạnh và an toàn nhất trên thế giới.

    Theo Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam – Bộ Y tế, trong 100g phần ăn được trong củ sen có đầy đủ hàm lượng chất dinh dưỡng. Một số chất dinh dưỡng điển hình như:

    Thành phần dinh dưỡng

    Hàm lượng

    Nước

    79.1 g

    Năng lượng

    74 KCal

    Protein

    2.6 g

    Carbohydrate (đạm)

    17.2 g

    Chất béo

    0.1 g

    Chất xơ

    4.9 g

    Canxi

    45 mg

    Magie

    23 mg

    Photpho

     100 mg

    Natri

    40 mg

    Vitamin C

    44 mg

    Vitamin B6

    0.3 mg

     

     

    Củ sen có tác dụng gì?

    1. Tác dụng của củ sen theo y học cổ truyền

    Trong y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian, củ sen có vị ngọt, tính mát bình, không độc. Củ sen còn sống có tính hàn, nấu chín có tính ôn. Tác dụng chính của củ sen là cầm máu, bổ huyết và điều kinh.

    Một số bài thuốc thường dùng từ củ sen chính là:

    • Bài thuốc 1: Thanh nhiệt

    Sử dụng khoảng 200 – 250g củ sen loại tươi cắt thành đoạn ngắn, lá đạm trúc diệp 10g. Cho tất cả vào nồi, nấu và lấy nước uống thay trà hàng ngày.

    • Bài thuốc 2: Trị cảm, nóng trong người

    Ngó sen tươi 100g, mật ong hoặc mật mía 50g. Ngó sen giã dập vắt lấy nước hòa với mật ong (mật mía) để uống trong ngày.

    • Bài thuốc 3: Trị kinh nguyệt không đều

    Dùng 20g ngó sen, 12g củ gấu đã rang cháy hết rễ và lông, đem phơi khô, tán nhỏ, rây thành bột mịn, trộn với mật ong làm thành viên bằng hạt đậu xanh. Ngày uống 2 lần, mỗi lần uống khoảng 50 viên.

    • Bài thuốc 4: Trị chảy máu cam do nóng

    Ngó sen tươi 200g rửa sạch giã lấy nước uống hoặc đem ngó sen cắt khúc nấu canh sẽ giúp giải nhiệt cơ thể.

    1. Công dụng của củ sen trong y học hiện đại

    Đối với y học hiện đại, củ sen cũng đã được nghiên cứu và mang đến nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe. Cụ thể:

    • Bổ gan

    Củ sen có chứa tanin – một chất làm se có tác dụng bảo vệ gan. Các nghiên cứu cho thấy, chất tamin trong củ sen giúp cải thiện các bệnh về gan như: bệnh phì đại gan, gan nhiễm mỡ không do rượu...

    10-tac-dung-cua-cu-sen-cho-suc-khoe-voh

    Chất tanin trong củ sen có thể giúp cải thiện các vấn đề về gan (Nguồn: Internet)

    • An thần

    Trong củ sen có chứa pyridoxine là một thành phần quan trọng của các vitamin B –complex, có thể tương tác trực tiếp với các thụ thể thần kinh trong não giúp kiểm soát đau đầu, căng thẳng và tâm trạng bất an, khó chịu.

    • Chữa bệnh tiêu chảy

    Một trong những tác dụng của củ sen đã được xác nhận vào năm 1995 chính là đặc tính chống tiêu chảy. Nếu bạn đang có dấu hiệu bị tiêu chảy bạn nên ăn củ sen đã hấp chín sẽ thấy tình trạng được cải thiện rõ rệt.

    • Chống oxy hóa

    Một chế độ dinh dưỡng chứa nhiều chất chống oxy hóa sẽ giúp chống lại những tổn thương do các gốc tự do gây ra, từ đó ngăn chặn các căn bệnh chết người như ung thư. Và củ sen chính là một trong những thực phẩm có thể giúp bồi đắp lượng dự trữ các chất chống oxy hóa trong cơ thể.

    • Hạ sốt

    Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, tác dụng củ sen tương tự như thuốc hạ sốt. Củ sen có tính mát, do đó nếu bạn đang bị sốt có thể ăn một bát canh từ củ sen để giúp hạ sốt kịp thời.

    • Tốt cho hệ hô hấp

    Công dụng của củ sen cũng rất tốt đối với hệ hô hấp, bởi có thể giúp làm sạch đường hô hấp vì lượng vitamin C cao trong củ sen sẽ làm tan chất nhầy và thông thoáng đường thở.

    Lưu ý: Do củ sen giàu tinh bột nên những người bị tiểu đường nên hạn chế ăn nhiều. Củ sen cũng chứa nhiều chất xơ, vì thế những người bị kích ứng đại tràng, chướng bụng hay viêm loét đại trạng cũng không nên ăn.

    Những món ăn có ích cho sức khỏe từ củ sen

    • Canh củ sen – hồng táo: Món ăn này sẽ giúp bổ huyết, bổ phế, ích tùy vị, từ đó cơ thể sẽ khỏe mạnh, da dẻ hồng hào, tươi nhuận.
    • Củ sen hầm đuôi heo: Có tác dụng tùy vị, bổ phế, tốt cho người bị thiếu máu, suy nhược cơ thể, ăn uống không ngon miệng, người cao tuổi bị ho kéo dài, mất ngủ.

    chất tamin trong củ sen giúp cải thiện các bệnh về gan-1-voh

    Canh củ sen hầm đuôi heo - món ăn mang nhiều công dụng tốt cho sức khỏe (Nguồn: Internet)

    • Canh củ sen – đậu đỏ hầm thăn bò: Tác dụng giúp bổ huyết, dưỡng da, giúp tăng cường sinh lực, tráng dương. Tốt cho người bị huyết hư, thiếu máu, ho lâu ngày, người gầy yếu, ăn ngủ kém, phụ nữ kinh nguyệt không đều.
    • Gỏi củ sen, tôm thịt, bao tử heo: Món này tốt cho người bị phế hư, thận dương suy yếu, cơ thể suy nhược, ho kéo dài, ăn ngủ kém, đau lưng, nhức mỏi tay chân.

    Ngoài ra, củ sen tươi còn có thể dùng làm trà uống sẽ có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi khí huyết, giải khát, sáng mắt, lợi tiểu, giải rượu và cảm nắng.

    3 nguyên tắc chọn và chế biến củ sen

    Khi chọn mua củ sen, nên chọn loại có vỏ ngoài màu vàng sẫm, phần thịt dày, trắng. Không nên chọn loại đã biến màu, thịt khô và có mùi lạ.

    Củ sen nếu chưa chế biến ngay thì nên để nguyên củ, bảo quản ở nơi thoáng mát.

    Sau khi gọt lớp vỏ bên ngoài, củ sen thường bị sẫm màu, vì vậy phải ngâm vào nước lạnh có pha giấm khoảng 5 – 10 phút, sau đó tráng qua nước lạnh để giữ được màu trắng và độ giòn.

    Không dùng chảo sắt để luộc chế biến củ sen để tránh bị thâm đen. Trong lúc xào củ sen, có thể thêm chút nước chanh để món ăn giữ được màu tươi sáng.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn, cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế.
    2. Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam của Viện Dinh Dưỡng trực thuộc Bộ Y Tế - NXB Y Học - 2007
    3. Wikipedia - Bách khoa toàn thư mở.

    Tác dụng của lá sen trong điều trị bệnh và hỗ trợ sức khỏe : Khi nhắc đến sen người ta thường chỉ chú ý đến tâm sen, hạt sen, ngó sen... và thường bỏ quên đi lá sen. Thế nhưng thực tế tác dụng của lá sen không hề thua kém các bộ phận khác của sen một chút nào.

    6 bài thuốc chữa bệnh từ tim sen và những điều cần biết khi sử dụng : Chữa mất ngủ bằng tim sen là phương pháp dân gian được rất nhiều người áp dụng. Tuy nhiên, tim sen nếu được sao không đúng sẽ sinh ra độc tố gây hại cho tế bào óc, thận và tim.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)