Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Ăn dặm kiểu Nhật, 'bí kíp' chăm con hay của mẹ Việt ngày nay

    Ăn dặm kiểu Nhật là phương pháp ăn dặm khoa học, đầy đủ cho bé đang được khá nhiều mẹ Việt quan tâm và áp dụng. Cùng tìm hiểu những lưu ý cần thiết về ăn dặm kiểu Nhật để nuôi con khỏe, mẹ yên tâm.

    So với phương pháp ăn dặm truyền thống, phương pháp ăn dặm kiểu Nhật có ưu điểm giúp bé làm quen với mùi vị  đa dạng của thức ăn và tăng khả năng phát triển vị giác. Ngày nay, nhiều mẹ Việt đang học hỏi và áp dụng cho bé ăn dặm kiểu Nhật để giúp trẻ có được niềm vui trong ăn uống, đồng thời cũng dạy con tự lập trong việc ăn uống sớm và ăn theo nhu cầu.

    Ăn dặm kiểu Nhật là gì?

    Ăn dặm theo kiểu Nhật là cách cho bé ăn dặm theo phương pháp kích thích trẻ ăn một cách đầy đủ các chất dinh dưỡng và kích thích hệ tiêu hóa của trẻ hoạt động một cách trơn tru hơn.

    Ưu điểm của phương pháp ăn dặm này là sự phối hợp các loại thực phẩm khác nhau để tạo ra một thực đơn ăn dặm đa dạng, ngon miệng và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của bé.

    Nguyên tắc cơ bản của việc ăn dặm kiểu Nhật

    • Không dùng bột xay từ gạo mà dùng gạo, ngũ cốc, mì làm từ lúa mạch... để chế biến thành các món ăn phù hợp với từng giai đoạn.
    • Ngay khi mới tập ăn dặm cho trẻ, người Nhật cố gắng cho bé ăn riêng từng món ăn, không trộn chung với nhau để giúp trẻ làm quen với nhiều mùi vị khác nhau, từ đó kích thích vị giác của trẻ.
    • Cho trẻ ăn đa dạng thực phẩm, rau quả, trừ các loại thực phẩm dễ gây dị ứng và khó tiêu.

    tap-cho-tre-an-dam-kieu-nhat-va-nhung-luu-y-me-can-nho-voh

    Tạo môi trường phù hợp để tạo sự thoải mái khi tập trẻ ăn dặm (Nguồn: Internet)

    • Khi cho trẻ ăn, luôn tạo cho trẻ một môi trường phù hợp, yên tĩnh. Không bật tivi, không cho chạy lung và không ép buộc...
    • Tập cho trẻ tự ăn và chủ động trong ăn uống, giúp trẻ hình thành thói quen lành mạnh khi ăn.
    • Mẹ cần có sự kiên nhẫn và chuẩn bị tâm lý khi cho trẻ ăn, không nên đặt áp lực quá lớn về tâm lý hay chỉ tiêu cân nặng của con.

    Các giai đoạn ăn dặm cơ bản kiểu Nhật

    Giai đoạn 1 từ 5 – 6 tháng tuổi: Giai đoạn tập nuốt

    Đây là giai đoạn bắt đầu cho trẻ làm quen với thức ăn ngoài sữa mẹ hoặc sữa công thức. Mẹ nên cho bé ăn cháo loãng, xay nhuyễn trong suốt tuần đầu tiên để bé tập quen dần. Lượng thức ăn cho bé trong tuần đầu sẽ là:

    • 2 ngày đầu tiên: 1 muỗng (5ml)
    • 3 ngày tiếp theo: 2 muỗng (10ml)
    • 3 ngày tiếp theo: 3 muỗng (15ml)

    Sang tuần thứ 2, mẹ có thể cho bé thử một số loại rau củ dễ tiêu hóa. Trong giai đoạn này, tất cả các món ăn cho bé đều ở dạng dung dịch loãng và đặc biệt là không nêm gia vị.

    Nếu bé cảm thấy không thích và từ chối thì mẹ không nên ép, hãy ngưng vài ngày sau đó thử lại.

    Những loại thực phẩm bé có thể ăn trong giai đoạn này gồm có:

    • Tinh bột: Cháo loãng (gạo), khoai tây/ khoai lang hấp, xay nhuyễn cùng nước ấm.
    • Rau quả: Cà rốt, chuối, cải bó xôi, cải thìa, bí đỏ, củ cải
    • Chất đạm: Chủ yếu là các loại cá, trứng, đậu hũ.

    Giai đoạn 2 từ 7 – 8 tháng tuổi: Giai đoạn nhai trệu trạo

    Ở giai đoạn này, trẻ có thể ăn 2 bữa mỗi ngày vào bữa sáng và bữa tối, thức ăn của bé có thể được làm đặc hơn. Mỗi bữa trẻ có thể ăn khoảng 50g cháo, hoa quả và rau 20g, thức ăn 30g.

    Những thực phẩm bé có thể ăn trong giai đoạn này tương tự như trên. Tuy nhiên, mẹ cần chú trọng đến việc giúp bé làm quen với những vị hỗn hợp từ thức ăn. Ngoài cháo và các thức ăn nghiền khác đặc hơn một chút (dạng sệt giống như sữa chua) thì mẹ có thể cho trẻ ăn thêm lòng đỏ trứng, pho mát đã chế biến...

    Giai đoạn 3 từ 9 – 11 tháng tuổi: Giai đoạn tập nhai

    Ở giai đoạn 3, mẹ có thể cho trẻ ăn ngày 3 bữa: sáng, trưa, tối. Lượng thức ăn gồm có: tinh bột (90g), rau và quả (30g), chất đạm (40 – 45g).

    Cháo không cần nghiền nát, mẹ có thể để nguyên hạt gạo nấu đặc hơn dạng sệt một chút. Thức ăn không cần nghiền nát nhưng phải cắt nhỏ, mỏng và ninh mềm.

    tap-cho-tre-an-dam-kieu-nhat-va-nhung-luu-y-me-can-nho-1-voh

    Khi trẻ được 9 -11 tháng tuổi có thể ăn được thức ăn đặc hơn dạng sệt một chút (Nguồn: Internet)

    Phần lớn trẻ ở giai đoạn này đã có thể ăn được một số loại thực phẩm và gia vị như muối, xì dầu với lượng nhỏ. Tuy nhiên, mẹ cần tránh các loại thức ăn khó tiêu hoặc cứng như: đậu phụ rán, thịt bò, thịt lợn nhiều mỡ, mật ong, các loại nước sốt bán sẵn, các loại hạt nêm...

    Giai đoạn 4 từ 12 tháng đến 18 tháng tuổi: Giai đoạn nhai khỏe

    Giai đoạn này, nhiều bé đã bắt đầu cai sữa, bé có thể ăn một ngày 3 bữa chính kèm theo 2 bữa ăn phụ. Đồng thời, trẻ có thể ăn được cơm nhão và các loại thức ăn được thái dày, to hơn. Trẻ cũng ăn được hầu hết các loại thực phẩm, trừ các loại nhiều dầu mỡ, thức ăn sống hoặc khó nhai, khó tiêu.

    Đối với những trẻ đủ chiều cao và cân nặng mẹ có thể cho bé ngưng uống sữa bột, thay vào đó là các loại sữa tươi thông thường.

    Giúp mẹ hình dung độ thô của thức ăn trong từng giai đoạn ăn dặm kiểu Nhật

    Trong 4 giai đoạn của phương pháp ăn dặm kiểu Nhật, độ thô và liều lượng thức ăn sẽ có sự khác nhau rõ rệt. Mẹ có thể tham khảo 2 mô hình về độ thô và liều lượng của thức ăn trong từng giai đoạn để có thể chế biến thức ăn được chính xác hơn.

    • Mô hình về độ thô thức ăn trong từng giai đoạn

    tap-cho-tre-an-dam-kieu-nhat-va-nhung-luu-y-me-can-nho-3-voh

    • Mô hình về liều lượng thức ăn trong một bữa ăn

    tap-cho-tre-an-dam-kieu-nhat-va-nhung-luu-y-me-can-nho-4-voh

    Những lưu ý mẹ cần nhớ khi cho trẻ ăn dặm kiểu Nhật

    Cách cho trẻ ăn dặm kiểu Nhật thường sẽ bắt đầu khá sớm, các bé ở Nhật thường được mẹ tập cho ăn dặm sau 100 ngày, thường chú trọng đến việc cho trẻ làm quen với thức ăn và sữa vẫn là thức ăn chính của trẻ.

    Tuy nhiên, ở Việt Nam các mẹ nên tùy vào sự phát triển của bé để quyết định thời gian cho trẻ ăn dặm. Thông thường, 5 – 6 tháng tuổi là thời điểm thích hợp để tập cho trẻ ăn dặm. Khi tập cho bé ăn dặm kiểu Nhật, mẹ cũng cần lưu ý đến những điều sau:

    • Nấu cháo cho trẻ bắt đầu bằng tỷ lệ 1 gạo: 10 nước, độ đặc của cháo sẽ tăng dần theo độ tuổi của bé.
    • Bữa ăn của trẻ sẽ đầy đủ 3 nhóm thực phẩm: tinh bột, đạm, vitamin (rau quả) theo chuẩn ‘vàng – đỏ - xanh'. Những món ăn này sẽ được thay đổi thường xuyên để bé quen dần với nhiều loại thực phẩm khác nhau.
    • Hạn chế tối đa việc thêm gia vị vào thức ăn cho trẻ dưới 1 tuổi.
    • Tập cho bé ăn đúng bữa, khi bé biết ngồi hãy để bé ngồi ăn cùng với ba mẹ.
    • Nên tập cho bé sử dụng muỗng để giúp bé có khả năng tự lập hơn.
    • Không thúc ép trẻ ăn.
    • Mẹ cần cho trẻ thử một loại thức ăn mới trong 3 – 4 ngày trước khi phối hợp vào thực đơn để nhận biết trẻ có bị dị ứng với loại thức ăn đó hay không.

    Tài liệu tham khảo

    1.  Sách Ăn dặm kiểu Nhật - Y học cộng đồng
    2. Trang marrybaby.vn
    3. Trang mirachan.kitchen

    Trẻ 3 tháng ăn dặm được chưa? : Theo khuyến cáo, trẻ sơ sinh phải được bú sữa mẹ hoàn toàn trong ít nhất 6 tháng đầu, tuy nhiên, một số gia đình lại muốn bé tập ăn dặm sớm. Vậy khi trẻ được 3 tháng tuổi đã ăn dặm được chưa? 

    Một số thực phẩm tốt cho trẻ ở giai đoạn ăn dặm : Sau giai đoạn bú sữa mẹ, trẻ cần được ăn bổ sung thực đơn ăn dặm để cung cấp đủ nhu cầu về năng lượng và dinh dưỡng. Khi trẻ ở giai đoạn ăn dặm, cần bổ sung những thực phẩm nào để trẻ có thể phát triển một cách tốt nhất? 

    Hồng Phượng (Tổng hợp)