Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Hạt kiều mạch và những công dụng tuyệt vời không thể bỏ qua

    (VOH) – Những năm gần đây, hạt kiều mạch thường được sử dụng trong các bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người chưa biết rõ về giá trị dinh dưỡng và công dụng của loại hạt đặc biệt này.

    Kiều mạch là gì?

    Kiều mạch (hay còn gọi là tam giác mạch, lúa mạch đen, mạch ba góc, sèo) có tên khoa học là Fagopyrum esculentum Moench., họ Rau răm (Polygonaceae). Kiều mạch được thuần hóa và lần đầu tiên được trồng ở đất liền Đông Nam Á, sau đó lan sang Trung Á và Tây Tạng, cuối cùng là ở khu vực Trung Đông và Châu Âu.

    Tại Việt Nam, kiều mạch được trồng bạt ngàn khắp các tỉnh miền Bắc như: Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn... Loại hạt này còn được xem là lương thực phụ của người dân.

    kieu-mach-va-nhung-cong-dung-tot-khong-the-bo-qua-voh

    Kiều mạch (tam giác mạch) được trồng nhiều ở miền Bắc nước ta (Nguồn: Internet)

    Ngoài ra, kiều mạch còn là một loại cây thuốc, là nguồn chất rutin tự nhiên. Rutin được dùng làm thuốc phòng ngừa các tai biến mạch máu do xơ vữa động mạch, tăng huyết áp và các rối loạn tuần hoàn tĩnh mạch gây nên.

    Thành phần dinh dưỡng trong kiều mạch

    Hạt kiều mạch có giá trị dinh dưỡng cao, cao hơn rất nhiều so với các loại ngũ cốc khác. Kiều mạch không chứa gluten như các loại lúa mạch nhưng kiều mạch chứa nhiều carbohydrates, protein. Đồng thời chất xơ, vitamin và các loại khoáng chất khác cũng được tìm thấy nhiều trong loại hạt này.

    Dưới đây là một số chất dinh dưỡng điển hình được tìm thấy trong 100g kiều mạch (phần ăn được):

    Thành phần dinh dưỡng

    Hàm lượng

    Nước

    9.75 g

    Năng lượng

    343 KCal

    Chất đạm

    13.2 g

    Chất béo

    3.4 g

    Chất xơ

    10 g

    Canxi

    18 mg

    Magie

    6231 mg

    Photpho

    347 mg

    Kali

    460 mg

    Vitamin C

    11 mg

    Vitamin B6

    0.2 mg

    Với hàm lượng các chất dinh dưỡng cao, kiều mạch được xem như một loại thực phẩm thần kỳ, được sử dụng thường xuyên trong các bữa ăn hàng ngày nhằm mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

    Tác dụng của hạt kiều mạch

    Theo Đông y, kiều mạch có vị chát, hơi ngọt, tính bình. Vào các kinh tỳ, vị và đại tràng, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi thấp, tiêu thũng (khai vị, hạ khí, tiêu tích).

    Khi nghiên cứu sâu hơn về loại hạt này, các nhà nghiên cứu tin rằng, ăn hạt kiều mạch sẽ mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cụ thể:

    • Cải thiện sức khỏe tim mạch và cao huyết áp

    Các thành phần dinh dưỡng trong hạt kiều mạch có thể giúp làm giảm nồng độ cholesterol xấu và giúp tăng cholesterol tốt trong máu. Đồng thời, tác dụng của kiều mạch cũng giúp phòng ngừa các tai biến mạch máu do xơ vữa động mạch, tăng huyết áp và các rối loạn tuần hoàn tĩnh mạch nhờ có nguồn chất rutin tự nhiên dồi dào.

    • Ngăn ngừa bệnh tim, chống lại ung thư

    Trong kiều mạch có chất chống oxy hóa tác dụng là chống lại các gốc tự do, có khả năng ngăn ngừa nguy cơ bệnh tim, hỗ trợ não, gan. Bên cạnh đó, chất chống oxy hóa còn có thể hỗ trợ chức năng tế bào bằng cách bảo vệ DNA khỏi tổn thương và ngăn ngừa việc hình thành tế bào ung thư.

    • Cải thiện hệ tiêu hóa

    Chất xơ chiếm một lượng khá cao khi kiều mạch đã nấu chín, chất xơ này chủ yếu là cellulose và lignin. Đây là những thành phần có lợi đối với sức khỏe của hệ tiêu hóa, nhất là đại tràng.

    kieu-mach-va-nhung-cong-dung-tot-khong-the-bo-qua-1-voh

    Chất xơ trong kiều mạch mang lại nhiều lợi ích đối với sức khỏe của hệ tiêu hóa (Nguồn: Internet)

    Chất xơ được tập trung ở lớp vỏ bọc bên ngoài của lớp tấm, giúp làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng. Ngoài ra, nó còn có thể bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi nhiễm trùng, đặc biệt là ngăn chặn quá trình oxy hóa trong đường tiêu hóa.

    • Ngăn chặn bệnh tiểu đường

    Ăn kiều mạch có thể giúp điều hòa lượng đường trong máu. Một số loại carbohydrates hòa tan có trong kiều mạch như fagopyritol và D-chiro-inositol có thể làm tăng độ nhạy của các tế bào cùng với insulin – một hormone giúp chất này hấp thụ đường từ máu. Đó là lý do kiều mạch trở thành sự lựa chọn tuyệt vời dành cho những bệnh nhân tiểu đường.

    • Giúp giảm cân

    Trong hạt kiều mạch chứa nhiều carbohydrates, protein và khoáng chất cũng như các chất chống oxy hóa. Sau khi vào cơ thể, kiều mạch được hấp thu vào máu từ từ, giúp bạn cảm thấy no lâu hơn và hỗ trợ năng lượng bền vững. Hơn thế, trong hạt kiều mạch còn chứa vitamin E, squalene, epicatechin và rutin, đây là những dưỡng chất quan trọng giúp giảm cân hiệu quả.

    • Tốt cho làn da, mái tóc

    Kiều mạch chứa nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là chất rutin có đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ nên có thể giúp hạn chế hình thành nếp nhăn sớm. Ngoài ra, kiều mạch còn cung cấp lượng protein dồi dào, rất quan trọng cho sự tăng trưởng tóc bình thường.

    Cách sử dụng kiều mạch tốt cho sức khỏe

    Các chuyên gia dinh dưỡng và các nhà khoa học Anh khẳng định, món ăn tốt cho bữa sáng là cháo kiều mạch, vì loại cháo này có khả năng no lâu hơn so với các loại thức ăn khác.

    Bên cạnh đó, với hạt kiều mạch mọi người còn có thể kết hợp với các loại thực phẩm để tạo ra nhiều món ăn ngon bổ dưỡng, có tác dụng chữa bệnh, chẳng hạn như:

    • Bánh kiều mạch: Có thể giúp chữa suy nhược cơ thể, ra mồ hôi trộm.
    • Hạt kiều mạch hấp mực, nấm: Có tác dụng thanh nhiệt giải độc, bồi bổ cơ thể.
    • Nước sắc lá kiều mạch, ngó sen: Dùng để chữa tăng huyết áp, xuất huyết đáy mắt, ban xuất huyết.
    • Hạt kiều mạch xào rau củ: Bồi bổ sức khỏe, giúp bữa ăn thêm ngon miệng hơn.

    Ngoài ra, nếu sử dụng kiều mạch sao vàng thành bột, mỗi lần uống 10 – 15g, ngày uống 2 lần với nước sôi còn ấm sẽ giúp điều trị chứng đầy bụng, tiêu chảy, mụn nhọt, bạch đới và kiết lỵ.

    Lưu ý: Không sử dụng hạt và sản phẩm từ hạt kiều mạch có dấu hiệu nấm mốc.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn
    2. Trang wikipedia.org – Bách khoa toàn thư mở
    3. Trang USDA - Cơ sở dữ liệu của Bộ nông nghiệp Hoa Kỳ

    Tìm hiểu tác dụng của hạt hướng dương và những lưu ý khi ăn : Trong những năm qua, cùng với hạt bí đỏ, hạt hướng dương cũng đang là sự lựa chọn của người tiêu dùng bởi những tác dụng của hạt dương dương đối với sức khỏe luôn được đánh giá cao.

    Tác dụng của hạt dẻ đối với sức khỏe có thật sự tốt? : Hạt dẻ ngoài việc dùng làm thực phẩm để ăn, nhất là hạt dẻ nướng nóng hổi mùa lạnh thì loại hạt này còn là vị thuốc quý chữa bệnh. Cùng tìm hiểu những tác dụng của hạt dẻ qua bài viết sau.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)