Sự kiện:  Giáo dục, Học tập, Toán

Bảng số La Mã là gì? Cách đọc ký hiệu số La Mã đúng chuẩn

Các số La Mã là một trong những kiến thức trọng tâm trong chương trình Toán lớp 3. Bài viết sẽ tổng hợp các kiến thức, ứng dụng về số La Mã.

1. Làm quen với chữ số La Mã

1.1. Chữ số La Mã là gì?

Các số La Mã là một hệ thống chữ số có nguồn gốc từ Roma cổ đại, dựa theo chữ số Etruria. Hệ thống chữ số La Mã được sử dụng từ thời cổ đại và đến thời Trung Cổ, hệ thống chữ số này đã được chỉnh sửa và sử dụng cho đến ngày nay.

lam-quen-voi-cac-so-la-ma-va-cach-doc-so-la-ma-voh-1
Các số La Mã thường được ứng dụng vào số trên đồng hồ

Các số La Mã thường được ứng dụng vào những bảng thống kê đánh số, mặt đồng hồ, các số mục lục...

1.2. Kí tự cho các chữ số La Mã

Các số La Mã được dùng nhiều nhất là:

I: Một

V: Năm

X: Mười

lam-quen-voi-cac-so-la-ma-va-cach-doc-so-la-ma-voh-2
Các kí tự số La Mã thường thấy

Các kí tự La Mã từ 1 đến 21

I: 1

II: 2

III: 3

IV: 4

V: 5

VI: 6

VII: 7

VIII: 8

IX: 9

X: 10 

XI: 11

XII: 12

XIII: 13

XIV: 14

XV: 15

XVI: 16

XVII: 17

XVIII: 18

XIX: 19

XX: 20

XXI: 21

2. Cách đọc chữ số La Mã

2.1. Cách đọc các số La Mã

Cách đọc chữ số La Mã giống với cách đọc các con số tự nhiên.

Ví dụ: 

I có giá trị là 1, đọc là một

VII có giá trị là 7, đọc là bảy

XI có giá trị là 11, đọc là mười một

XIX có giá trị là 19, đọc là mười chín

2.2. Quy tắc viết số La Mã 

Quy tắc chữ số La Mã thêm vào bên phải là cộng vào bên phải chữ số gốc với giá trị nhỏ hơn hoặc bằng chữ số gốc. 

Ví dụ: X = X + V

X trái là gốc

V là chữ số thêm vào bên phải

V có giá trị nhỏ hơn X

Quy tắc chữ số thêm vào bên trái là cộng vào bên trái chữ số gốc với giá trị bằng 1.

Ví dụ: IV = V - I

V phải là gốc

I là chữ số thêm vào bên trái

I có giá trị là 1

3. Những lưu ý cần ghi nhớ khi làm quen với các số La Mã

lam-quen-voi-cac-so-la-ma-va-cach-doc-so-la-ma-voh-3
Các chữ số La Mã được ứng dụng rất nhiều trong cuộc sống
  • Các em học sinh cần nhớ và đọc được các chữ số La Mã từ I đến XXI.
  • Cần phân biệt rõ các kí tự để tránh nhầm lẫn và các quy tắc viết chữ số La Mã.
  • Nắm rõ các quy tắc thêm và bớt giá trị của chữ số La Mã.

4. Bài tập

Câu 1: Đọc các chữ số La Mã sau: 

I, IV, VIII, XII, XIV, XIX, XXI

Đáp án:

I: 1

IV: 4

VIII: 8

XII: 12

XIV: 14

XIX: 19

XXI: 21

Câu 2: Sắp xếp các chữ số La Mã sau đây theo thứ tự từ nhỏ đến lớn:

III, X, XVI, I, V, XX, VIII, XIII

Đáp án: I, III, V, VIII, X, XIII, XVI, XX.

Câu 3: Viết các số từ 1 đến 12 bằng chữ số La Mã.

Đáp án: I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII.

Câu 4: Thực hiện các phép tính sau:

X - IV = ?

XX - IX = ?

IV + V = ?

Đáp án:

X - IV = VI

XX - IX = XI

IV + V = IX

----------------------------

Hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho các em học sinh hiểu thêm về các chữ số La Mã và có thể tự ôn tập tại nhà.