Công thức tính quãng đường và một số dạng bài tập ứng dụng

Các bài toán chuyển động là kiến thức quan trọng trong chương trình Toán lớp 5. Công thức tính quãng đường và các dạng bài tập sau đây có thể giúp các em học sinh vận dụng vào giải bài tập chính xác.

1. Công thức tính quãng đường

1.1. Công thức

Muốn tính quãng đường ta lấy vận tốc nhân với thời gian. Gọi vận tốc là v, quãng đường là s, thời gian là t, ta có:

S = V x T

Lưu ý:

Các đơn vị của quãng đường, vận tốc và thời gian phải tương ứng với nhau. Ví dụ vận tốc có đơn vị đo là km/giờ, thời gian có đơn vị là giờ thì quãng đường cũng phải có đơn vị là km.

Đơn vị của vận tốc và thời gian phải tương ứng với nhau thì mới thực hiện phép tính nhân để tìm quãng đường. Ví dụ vận tốc có đơn vị là km/giờ, thời gian có đơn vị là phút thì ta phải đổi thời gian từ đơn vị phút sang đơn vị là giờ rồi mới áp dụng quy tắc để tính quãng đường.

cong-thuc-tinh-quang-duong-va-mot-so-dang-bai-tap-ung-dung-voh
Một dạng bài tập áp dụng công thức tính quãng đường trong sách giáo khoa.

Ví dụ 1: Một người đi xe đạp trong 3 giờ với vận tốc 15 km/giờ. Tính quãng đường đi được của người đi xe đạp.

Phương pháp: Muốn tính quãng đường ta lấy vận tốc nhân với thời gian..

Cách giải:

Quãng đường đi được của người đi xe đạp là:

15 × 3 = 45 (km)

Đáp số: 45km.

Ví dụ 2: Một ca nô đi với vận tốc 16 km/giờ. Tính quãng đường đi được của ca nô trong 2 giờ 15 phút.

Cách giải: Vận tốc có đơn vị km/giờ nên thời gian cũng phải có thời gian tương ứng là giờ. Do đó ta đổi thời gian sang đơn vị là giờ, sau đó để tính quãng đường ta lấy vận tốc nhân với thời gian.

Đổi 2 giờ 15 phút = 2,25 giờ

Quãng đường ca nô đó đã đi được là:

16 x 2,25 = 36 (km)

Đáp số: 36km.

1.2. Công thức tính liên quan

Công thức tính vận tốc (km/giờ) là:

V = S ÷ T

Công thức tính thời gian (giờ) là:

T = S ÷ V

Gọi vận tốc là v, quãng đường là s, thời gian là t.

2. Một số dạng bài tập

2.1. Tìm quãng đường khi biết vận tốc và thời gian

Cách giải là muốn tính quãng đường ta lấy vận tốc nhân với thời gian.

Lưu ý: Các đơn vị của vận tốc, quãng đường và thời gian phải tương ứng với nhau, nếu chưa tương ứng thì phải đổi để tương ứng với nhau rồi mới áp dụng quy tắc để tính quãng đường.

2.2. Tìm quãng đường khi biết vận tốc, thời gian xuất phát, đến hoặc nghỉ (nếu có)

Phương pháp:

  • Tìm thời gian đi = thời gian đến – thời gian khởi hành – thời gian nghỉ (nếu có).
  • Tính quãng đường ta lấy vận tốc nhân với thời gian.

2.3. So sánh quãng đường khi biết vận tốc và thời gian

Phương pháp: Áp dụng quy tắc để tính quãng đường đi được của từng vật rồi so sánh kết quả với nhau.

3. Bài tập ứng dụng công thức tính quãng đường

Câu 1: Một ô tô đi trong 4 giờ với vận tốc 42,5 km/giờ. Tính quãng đường đi được của ô tô.

Cách giải:

Quãng đường ô tô đi được trong 4 giờ:

42,5 × 4 = 170 (km)

Đáp số: 170 km

Để tính quãng đường ô tô đi được ta lấy quãng đường ô tô đi được trong 1 giờ hay vận tốc của ô tô nhân với thời gian đi.

Câu 2: Một ca nô đi với vận tốc 15,2 km/ giờ. Tính quãng đường đi được của ca nô trong 3 giờ.

Cách giải:

Quãng đường đi được của ca nô trong 3 giờ là:

15,2 × 3 = 45,6 km

Đáp số: 45,6 km

Câu 3: Một người đi xe đạp trong 15 phút với vận tốc 12,6 km/ giờ. Tính quãng đường đi được của người đó.

Cách giải:

Ta có thể đổi số đo thời gian sang đơn vị giờ và tính quãng đường ta lấy vận tốc nhân với thời gian.

Ta có 15 phút = 0,25 giờ

Quãng đường đi được của xe đạp là:

12,6 × 0,25 = 3,15 (km)

Đáp số: 3,15 (km)

Câu 4: Một xe máy đi từ A lúc 8 giờ 20 phút với vận tốc 42 km/ giờ đến B lúc 11 giờ. Tính độ dài của quãng đường AB.

Cách giải:

Tính thời gian xe máy đi từ A đến B = thời gian lúc đến B - thời gian đi từ A. Tính quãng đường ta lấy vận tốc nhân với thời gian.

Thời gian đi của xe máy là:

11 giờ - 8 giờ 20 phút = 2 giờ 40 phút

2 giờ 40 phút = 8/3 giờ

Độ dài quãng đường AB là: 42 x 8/3 = 112 (km)

Đáp số: 112 km

----------------------------

Hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho các em học sinh nắm rõ công thức tính quãng đường và các dạng bài tập để ứng dụng vào bài tập thực tế.