Table of Contents
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả Nguyễn Nhật Ánh
- Sinh năm: ngày 7 tháng 5 năm 1955
- Quê quán: huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam.
- Bút danh: Chu Đinh Ngạn, Đông Phương Sóc, Lê Duy Cật, ...
- Vị trí: Là nhà văn hiện đại, là cây bút trẻ của thời kì đổi mới.
- Ông được biết đến qua nhiều tác phẩm văn học về đề tài tuổi trẻ, các tác phẩm của ông rất được độc giả ưa chuộng và nhiều tác phẩm đã được chuyển thể thành phim.
- Sự nghiệp văn học:
+ Đề tài: Ông rất thành công trong việc tái hiện và đưa người đọc trở về những ngày tháng tuổi thơ dữ dội cùng với bè bạn, cùng với những thứ cảm xúc trong veo, hồn nhiên tuổi thơ mà ai cũng thấy được như có chính mình ở đó..
+ Tác phẩm: Khối lượng tác phẩm đồ sộ với hơn 100 tác phẩm: Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Mắt biếc, Cho tôi xin một vé về tuổi thơ,….là những tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được bạn đọc trẻ nồng nhiệt đón nhận.
+ Giải thưởng: Ông nhận được nhận rất nhiều giải thưởng lớn về văn học: Giải thưởng văn học trẻ hạng A, huy chương Vì thế hệ trẻ, giải văn học Asean.
2. Truyện ngắn “Điều không tính trước”
- Xuất xứ: 1988, in trong tập Út Quyên và tôi.
- Thể loại: Truyện ngắn
- PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất.
- Nhân vật: tôi, Nghi, Phước
- Các sự việc chính:
+ Sự việc 1: Từ hiểu lầm một pha bóng mà nhân vật “tôi” ghét Nghi, có ý định tìm bạn để đánh nhau, trả thù
+ Sự việc 2: Nhân vật “tôi” rủ thêm Phước, tìm vũ khí chiến đấu, lên kế hoạch rất cụ thể và chi tiết để đánh Nghi
+ Sự việc 3: Khi đón đầu Nghi để đánh nhau thì bất ngờ Nghi cũng tìm mình nhưng là để đưa cuốn sách về luật chơi bóng đá và rủ cùng nhau đi xem phim
+ Sự việc 4: Cả ba người bạn cùng đi chơi vui vẻ và không còn nhớ gì về kế hoạch đã tính trước từ ban đầu nữa.
- Bố cục : gồm 2 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến lăn đùng ra đất : Nguyên nhân ý định đánh Nghi và kế hoạch trả thù
+ Phần 2: Còn lại : Điều bất ngờ không tính trước đã xảy ra
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tình huống mâu thuẫn
Nguyên nhân mâu thuẫn giữa nhân vật “Tôi” và Nghi: xuất phát từ pha bóng việt vị mà nhân vật “tôi” sút vào khung đội đội của Nghi.
Phản ứng của 2 nhân vật sau pha bóng việt vị:
Tôi | Nghi |
- Ức chế vì không được công nhận bàn thắng - Giận tím mặt, nung nấu ý định trả thù. | - Nhất định không công nhận bàn thắng - Lúc về còn nhe răng trêu, cười hô hố |
=> Cả 2 đều chưa tìm thấy điểm chung rằng đây chỉ là trận bóng giao hữu để nâng cao tinh thần đoàn kết nên bên nào thắng thua không quan trọng bằng sự vui vẻ hòa thuận trong tình bạn. | |
2. Diễn biến mâu thuẫn
So sánh | Tôi | Nghi |
Sự chuẩn bị cho cuộc gặp | + Chủ động đón đường Nghi để đánh nhau. + Chuẩn bị kỹ càng: + Tìm “” vũ khí” + Rủ Phước cùng tham gia + Lên kế hoạch đầy đủ | + Chủ động tìm gặp nhân vật “tôi” + Mang cuốn sách “luật bóng đá” cho bạn mượn và 3 vé xem phim rủ nhân vật Tôi cùng xem. + Không hề có đồng đội + Không có ý định đánh nhau với “Tôi” |
Mục đích cuộc gặp | Chặn đường gặp Nghi để đánh Nghi vì ấm ức pha việt vị trong trận bóng đá hôm trước, cho rằng Nghi ăn gian, chọc tức mình. | Muốn tìm gặp nhân vật “tôi” để hoà giải sau vụ hiểu lầm trong trận bóng đá. |
Hành động, lời nói trong cuộc gặp | - Bỏ “vũ khí” và ý định đánh nhau. - Lấp liếm ý định đánh bạn trong ngại ngùng. - Khi hiểu ý định tốt của Nghi, “Tôi” sợ Phước bắn Nghi nên đã nhanh chân đứng chắn giữa Phước và Nghi. | - Cho “tôi” mượn sách luật về bóng đá; rủ “tôi” và Phước cùng đi xem phim - Choàng vai các bạn cùng đi đến rạp xem phim |
Rút ra nhận xét về tính cách nhân vật |
Nhân vật “Tôi”là một cậu học trò nóng nảy, bộc trực, nhưng cũng rất vui vẻ, tốt bụng, vị tha. |
Nhân vật Nghi là một cậu bé hồn nhiên, dễn mến vô tư, gần gũi và chân thành với bạn bè |
- “Điều không tính trước” trong câu chuyện là: Nhân vật “tôi” đã hình dung ra một trận đánh nhau để trả thù Nghị . Nhưng khi gặp Nghi thì chính cách cư xử tự nhiên , chân thành ở Nghi đã xóa ta đi những hiểu lầm , giúp các bạn hiểu nhau và trở nên vui vẻ hơn.
- Nghệ thuật:
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật qua hình dáng, lời nói, suy nghĩ, hành động.
+ Ngôn ngữ đối thoại, độc thoại nội tâm sinh động
+ Ngôi kể thứ nhất giúp tái hiện chân thực suy nghĩ của nhân vật “tôi”
3. Suy nghĩ về cách kết thúc truyện
- Kết thúc truyện rất bất ngờ và hấp dẫn : Từ sự hồi hộp lo lắng vì sắp có một cuộc đánh nhau quyết luyệt để trả thù Nghi . Và rồi cuối cùng là kết thúc câu chuyện đẹp của một tình bạn chân thành.
- Ý nghĩa kết thúc truyện:
+ Gửi gắm thông điệp, bài học về tình bạn, cách ứng xử trước những mâu thuẫn , hiểu lầm để không xảy ra điều đáng tiếc.
+ Cần bình tĩnh, thận trọng trong ứng xử hằng ngày, tránh hiếu thắng, bốc đồng, nông nổi
- Chủ đề truyện: Ca ngợi sự điềm tĩnh, thận trọng, suy nghĩ kỹ càng trong ứng xử hằng ngày. Phê phán sự hiếu thắng, nóng nảy, bộc trực.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn với tài dẫn dắt, tạo tình huống căng thẳng, kịch tính.
- Nghệ thuật miêu tả nhân vật sinh động, am hiểu tâm lí và tính cách của thiếu nhi.
2. Nội dung:
- Bài học về cách ứng xử bình tĩnh, thận trọng trong mối quan hệ bạn bè, đặc biệt là khi có những hiểu lầm, xích mích.
- Ngợi ca tình tình bạn vô tư, chân thành, trong sáng.
Biên soạn: GV Phạm Thị Hải
SĐT: 0349731104 (bạn đọc thắc mắc liên hệ)
Đơn vị: Trung Tâm Đức Trí - 0286 6540419
Địa chỉ: 26/5 đường số 4, KP 3, P. Bình Hưng Hòa A, Q. Bình Tân, TP. HCM
Fanpage: https://www.fb.com/ttductri