Table of Contents
I. Chuẩn bị trước khi đọc
1. Tác giả
Tác gải: Lê Phương Liên
Sinh năm 1951
Quê quán: Hà Nội.
Từng là cô giáo dạy sau khi tốt nghiệp khoa Toán - Lý trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội.
Tác phẩm: truyện vừa “Những tia nắng đầu tiên” và truyện ngắn “Câu hỏi trẻ thơ” là tác phẩm đầu tay. Bên cạnh đó còn có các tác phẩm: Khi mùa xuân đến, Hoa dại, Bức tranh còn vẽ, Én nhỏ, Khúc hát hạnh phúc, Dòng thu, Cuộc phiêu lưu của chú rối Tễu, Khu vườn biết nói, Ký ức ánh sáng..
Bà đã được nhận nhiều giải thưởng như: Giải thưởng Trung ương Đoàn, Giải thưởng Bộ Giáo dục năm 1970 cho truyện ngắn Câu hỏi trẻ thơ, Huy chương Vì sự nghiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam năm 1997.
Bà có rất nhiều những sáng tác đặc sắc dành cho thiếu nhi
2. Tác phẩm
3. Thể loại
Nghị luận văn học.
4. Phương thức biểu đạt
Nghị luận.
5. Bố cục
Phần 1: Từ đầu ... kì lạ. Giới thiệu những nét đặc sắc của tác phẩm.
Phần 2: Tiếp ...của tác giả. Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật đặc sắc
Phần 3: Tiếp ... tình người? Sự sáng tạo của Véc-nơ.
Phần 4: Còn lại. Vị trí của Véc-nơ trên diễn đàn văn học thế giới.
II. Trải nghiệm cùng văn bản
Câu nào là ý kiến của tác giả nêu trong phần 1?
⇒ “Tác phẩm của nhà văn Giuyn Véc-nơ hấp dẫn bạn đọc mọi lứa tuổi, không chỉ bởi những yếu tố li kì mà còn bởi tính nhân văn.”
Phần 2 phát triển ý kiến nêu ở phần 1 như thế nào?
⇒ Phần 2 phát triển ý kiến nêu ở phần 1 như sau:
- Khái vọng được khám biển cả, đại dương mênh mông là khát vọng muôn thủa của rất nhiều dân tộc.
- Thuyền trưởng Nê-mô là hình ảnh đại diện cho người anh hùng manh lí tưởng cao đẹp, mạnh mẽ đó.
Chú ý những nhận xét của người viết về tác giả Véc – nơ.
⇒ Là người mang những sáng tạo kì vĩ, mang tính khoa học viễn tưởng. Là người am hiểu sâu rộng về địa lí thế giới, sự am hiểu cặn kẽ về kiến thức vật lí, toán học, sinh học, lịch sử, tự nhiên và xã hội,…
Nội dung phần 4 liên quan gì tới nhan đề văn bản?
⇒ Nội dung phần 4 thể hiện những điểm hấp dẫn của cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển có liên quan trực tiếp tới nhan đề văn bản
Nội dung chính của phần 5 là gì?
⇒ Giá trị của những tác phẩm văn học mà Véc- nơ để lại sẽ còn mãi với thời gian và sẽ ngày càng phát huy hơn nữa.
III. Suy ngẫm và phản hồi
1. Đặc điểm kiểu bài nghị luận văn học của văn bản
a. Vấn đề nghị luận: Phân tích những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển.
b. Mục đích của văn bản: Giúp người đọc hiểu thêm về các nhân vật, lối viết độc đáo của truyện. Đặc biệt, đó là thông điệp mà tác giả muốn truyền tải đến người đọc qua các tình huống truyện được dựng lên Từ đó người đọc thấy được sự hấp dẫn của tác phẩm
c. Phương pháp nghị luận: để thuyết phục người đọc, người viết đưa ra lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ cho ý kiến.
2. Ý nghĩa của nhan đề văn bản
Nhan đề văn bản thể hiện được vấn đề trọng tâm của văn bản là: sức hấp dẫn và những giá trị sâu sắc của tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển
3. Tóm tắt nội dung các phần của văn bản bằng câu hỏi
Phần 1 | Tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển viết về ai, về sự kiện gì? Điều gì tạo nên sự hấp dẫn của tác phẩm? |
Phần 2 | Khát vọng của con người với biển cả mênh mông là gì? Hình ảnh thuyền trưởng Nê-mô xuất hiện trong tác phẩm như thế nào? |
Phần 3 | Tài năng của tác giả Véc-nơ được thể hiện như thế nào? |
Phần 4 | Giá trị sâu sắc của cuốn tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển là gì? |
Phần 5 | Giá trị của những tác phẩm văn học mà Véc- nơ để lại là gì? |
4. Hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
4.1 Ý kiến 1. Giới thiệu tác phẩm
Đặc sắc của tác phẩm: có nhiều yếu tố li kì và có tính nhân văn.
Tóm tắt: Câu chuyện về cuộc hành trình bất đắc dĩ của nhà nghiên cứu biển A-rôn-nác, Giáo sư Viện bảo tàng Pa-ri, cùng người cộng sự Công-xây và người thợ săn cá voi Nét Len sau khi đột nhiên bị rơi vào con tàu No-ti-lớt kì lạ.
⇒ Phần mở đầu cung cấp cho người đọc những thông tin cơ bản nhất của tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển.
4.2 Ý kiến 2. Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật đặc sắc
Con người luôn luôn muốn tiến ra biển, muốn làm chủ biển cả và muốn chiếm lĩnh trọn vẹn tất cả các đại dương
- Hình ảnh thuyền trưởng Nê-mô xuất hiện trong Hai vạn dặm dưới đáy biển là một con người bí ẩn gần như huyền thoại, chính là hình tượng anh hùng mang tư tưởng của tác giả Véc – nơ
- Thuyền trưởng Nê-mô là một con người vừa có trí tuệ, vừa có tính phiêu lưu, mạo hiểm.
- Đọc Hai vạn dặm dưới đáy biển, người đọc được chia sẻ khát vọng khám phá cuộc sống cả về nội tâm và ngoại cảnh với nhân vật tự sự, Giáo sư A -rôn-nác, có lẽ cũng chính là hiện thân của tác giả.
⇒ Tác giả xây dựng được những nhân vật mang những tính cách, hành động riêng biệt, có cá tính riêng, tạo sự thu hút, hấp dẫn cho tác phẩm.
4.3 Ý kiến 3. Sự sáng tạo của Véc-nơ trong tác phẩm
Véc-nơ đã ghi dấu ấn vào lịch sử văn học thế giới chính là ở những sáng tạo mang tính khoa học viễn tưởng
- Những máy móc công nghệ hiện đại.
- Những dự cảm về không gian tận đáy biển xa xôi, nơi con người chưa đặt chân đến.
⇒ Véc-nơ có vốn hiểu biết sâu rộng về địa lí thế giới, am hiểu cặn kẽ về kiến thức vật lí, toán học, sinh học, lịch sử, tự nhiên và xã hội... Chính những điều này đã tạo nên thành công cho tác phẩm của ông.
Đặc sắc trong tác phẩm:
- Một lối kể chuyện hấp dẫn.
- Tình huống bất ngờ, nghẹt thở, đầy kịch tính.
- Giọng văn hài hước, dí dỏm, chan chứa tình cảm yêu thương con người.
⇒ Tạo nên sức hấp dẫn trong mọi thời đại của tác phẩm.
Giá trị nhân văn
- Ca ngợi sức mạnh của con người.
- Thể hiện sự hòa đồng giữa con người với biển cả: con người cần biển cả, yêu biển cả, hiểu về biển cả hơn như tìm hiểu bản thân mình.
- Thể hiện tình cảm giữa con người với con người.
⇒ Tác phẩm mang những giá trị nhân văn sâu sắc, có giá trị mọi thời đại.
4.4 Ý kiến 4. Vị trí của Véc-nơ trên diễn đàn văn học thế giới
Nhà văn tiên phong trong thể loại khoa học viễn tưởng.
Thể hiện khát vọng chinh phục thế giới.
5. Giá trị nhận thức
Văn bản này giúp ta hiểu thêm về văn bản Bạch tuộc nó không chỉ là một câu chuyện phiêu lưu, mạo hiểm, mang lại cho ta những cảm xúc nhất thời, hơn hết nó mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc thể hiện khao khát muốn tìm hiểu, muốn sống chung với biển cả của nhân loại.
6. Những lưu ý khi đọc hiều văn bản nghị luận văn học
Xác định vấn đề nghị luận
Hiểu mục đích của văn bản viết để làm gì?
Chỉ rõ hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản
Hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng phục vụ cho mục đích của văn bản như thế nào?
Liên hệ và rút ra bài học nhận thức sau khi học văn bản nghị luận để thấy được văn bản đã giúp em hiểu thêm về văn bản được phân tích và6 chính văn bản nghị luận này.
IV. Luyện tập
Viết đoạn văn khoảng 5-7 dòng về nhân vật thuyền trưởng nê mô trong đó có sử dụng ít nhất 1 vị ngữ và chủ ngử được mở rộng băng cụm chủ vị
Đoạn văn tham khảo
Trong truyện " Bạch tuộc" nổi bật lên đó là nhân vật thuyền trưởng Nê-mô một nhân vật có sức mạnh, quyết đoán, gan dạ nhưng lại rất giàu tình cảm. Khi mà Nê- mô chứng kiến cảnh bạch tuộc đang sắp xâm chiếm con thuyền của mình. Ông rất bình tĩnh và sẵn sàng chiến đấu, ông rất nhanh chóng nhận ra rằng tần công bằng súng là vô nghĩa với lũ bạch tuộc vì thân bạch tuộc rất mềm. Trong lúc giao chiến với chúng, Nê- mô can đảm, xông lên chém đứt những cái vòi khổng lồ của bạch tuộc. Không những vậy khi chứng kiến cảnh những đồng đội của mình sắp gặp nguy hiểm, Nê- mô không ngại nguy hiểm, chính vì ông giàu tình cảm nên đã cố gắng hết sức để giúp đỡ đồng đội của mình. Khi chiến đấu với con bạch tuộc khổng lồ, Nê-mô cũng không nề hà khó khăn nguy cấp, lăn xả chiến đấu cùng đồng đội và giành được chiến thắng.
Phân tích:
Biên soạn: GV Nguyễn Duy Tuấn
SĐT: 0945 441181
Đơn vị: Trung Tâm Đức Trí - 0286 6540419
Địa chỉ: 26/5 đường số 4, KP 3, P. Bình Hưng Hòa A, Q. Bình Tân, TP. HCM
Fanpage: https://www.fb.com/ttductri