Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Tìm hiểu về oxit và tính chất hóa học của oxit

    Chúng ta biết oxit là hợp chất của oxi và một nguyên tố hóa học khác. Vậy các tính chất hóa học của oxit gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài viết này.

    Định nghĩa oxit

    Là hợp chất của oxi và một nguyên tố hóa học khác.

    Ví dụ: CaO, MgO, Ag2O, Cl2O, SO2...

    Phân loại oxit

    Oxit axit

    Oxit axit là những oxit khi tác dụng với nước tạo ra axit, hoặc khi tác dụng với dung dịch kiềm tạo thành muối.

    Ví dụ:

    N2O5, SO3, CO2, SO2, Cl2O, Cl2O3, Cl2O5

    *Oxit axit thông thường là oxit của phi kim, tuy nhiên một số oxit kim loại có hóa trị cao là oxit axit.

    Ví dụ:

    CrO3, Mn2O7, ZnO, UO2, WO3,

    Oxit bazơ

    Oxit bazơ là những hợp chất hóa học gồm một hay nhiều nguyên tử kim loại kết hợp với một hay nhiều nguyên tử oxi.

    Ví dụ:

    CuO, CaO, K2O, Na2O, BaO, FeO, Al2O3

    Oxit trung tính

    Oxit trung tính là những oxit khá trơ về mặt hóa học, không phản ứng với nước, không phản ứng với bazơ hay axit để tạo muối.

    Ví dụ:

    CO, NO.

    Oxit lưỡng tính

    là oxit có thể tác dụng với cả axit và bazơ.

    Ví dụ:

     ZnO, Al2O3, PbO, SnO, Cr2O3

    Phương trình ZnO tác dụng với axit và bazơ:

    ZnO +2HCl  ZnCl2+ H2O

    ZnO +2KOH +H2O2KZnOH4

    Cách gọi tên oxit

    Tên oxit axit: (Tên tiền tố chỉ số nguyên tử của phi kim) + Tên phi kim + (tên tiền tố chỉ số nguyên tử oxi) + ‘‘Oxit’’

    Tiền tố nguyên tử:

    • 1: mono (không cần đọc đối với các hợp chất thông thường);
    • 2: đi
    • 3: tri
    • 4: tetra
    • 5: penta
    • 6: hexa
    • 7: hepta
    • 8: octa
    • 9: nona
    • 10: deca

    Ví dụ:

    • SO3: Lưu huỳnh trioxit,
    • N2O5: Đinitơ pentaoxit,
    • ZnO: Kẽm oxit,
    • UO2: Urani đioxit,
    • Mn2O7: Đimangan heptaoxit

    Tên oxit bazơ: Tên kim loại (+ hóa trị nếu kim loại có nhiều hóa trị, hóa trị được ghi bằng chữ số Latinh) +’’Oxit’’

    Ví dụ:

    • Fe2O3: Sắt(III) oxit
    • CuO: đồng (II) oxit
    • Cu2O: đồng (I) oxit
    • BaO: Bari oxit

    Tính chất hoá học của oxit

    Tính chất hoá học của oxit axit

    Tác dụng với nước

    Hầu hết các oxit axit khi tác dụng với nước sẽ tạo thành axit tương ứng.

    Ví dụ:

    SO3 + H2O → H2SO4

    P2O5 + 3H2O → 2H3PO4

    N2O5 + H2O →2HNO3

    SO2 + H2O→ H2SO3

    Xem thêm : Tính chất hóa học của Axit

    Tác dụng với dung dịch bazơ:

    Oxit axit tác dụng với dung dịch ba zơ sinh ra muối và nước.

    Ví dụ:

    P2O5 + 6KOH → 2K3PO4 + 3H2O

    N2O5 + 2NaOH → 2NaNO3 + H2O

    SO2 + Ca(OH)2 → 2H2O + CaSO3

    Tác dụng với oxit bazơ

    Oxit axit tác dụng với oxit bazơ tạo thành muối.

    Ví dụ:

    CO2 + BaO → BaCO3

    SO3 + BaO → BaSO4

    SO2 + CaO → CaSO3

    Tính chất hoá học của oxit bazơ

    Tác dụng với nước

    Các oxit bazơ của kim loại kiềm và kiềm thổ tác dụng với nước tạo thành dung dịch bazơ (trừ beri oxit).Còn các oxit bazơ kim loại còn lại hầu như không tan trong nước.

    Ví dụ:

    K2O + H2O →2KOH

    Na2 O + H2O → 2NaOH

    CaO+H2O → Ca(OH)2 

    BaO+ H2O → Ba(OH)2 

    Li2O+ H2O → LiOH

    Xem thêm : Tính chất hóa học của Bazo

    Tác dụng với axit

    Oxit bazơ tác dụng với axit tạo thành muối và nước.

    Ví dụ:

    MgO + 2HCl → MgCl2 +H2O

    Na2O+HNO3 → NaNO3+ H2O

    BaO + H2SO4 → BaSO4+H2O

    Tác dụng với oxit axit

    Tương tự như oxit axit, oxit bazơ tác dụng với oxit axit tạo thành muối.

    Bài tập:

    Đốt cháy hoàn toàn 24g C và cho toàn bộ khí CO2 được sinh ra tác dụng với dung dịch NaOH 1M. Tìm thể tích dung dịch NaOH 1M khi xảy ra các trường hợp sau:

    a/ Chỉ thu được muối NaHCO3

    b/ Chỉ thu được muối Na2CO3?

    c/ Thu được cả 2 muối với nồng độ mol của Na2CO3 bằng 3 lần nồng độ mol của NaHCO3?

    Trong trường hợp này phải tiếp tục thêm bao nhiêu lit dung dịch NaOH 1M nữa để được 2 muối có cùng nồng độ mol.

    Hướng dẫn giải

    C+O2 → CO2 (1)

    CO2+NaOH →  Na2CO3+ H2O (2)

    Na2CO3+CO2 +H2O →  2NaHCO3 (3)

    Theo phương trình(1): nC = nCO2= 2 (mol).

    Theo phương trình (2) (3)

    a/ nNaOH=12 nCO2 = 1mol Vdd NaOH 1M = 1 lit.

    b/ nNaOH = nCO2= 2mol Vdd NaOH 1M = 2 lit.

    c/ gọi x là số mol Na2CO3, y là số mol NaHCO3, ta được phương trình sau:

    x+y=nCO2=2xV=3 yV

    x =1,5mol y = 0,5 mol

    Vdd NaOH 1M = 1,5 . 1 = 1,5 (lit)

    Gọi a là số mol NaOH thêm vào, NaOH thêm vào chính là sự giảm muối Na2CO3 và tăng lên muối NaHCO3

    1,5 - a = 0.5 + a a = 0,5 (mol)

    VNaOH= 0,51=0,5 lit.

    Hy vọng là các kiến thức trên đây sẽ giúp các bạn hiểu biết hơn về hợp chất oxit. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về hóa học, có thể tham khảo các link dưới đây:

    Tìm hiểu tính chất hóa học của axit và các loại axit cơ bản Đây là bài tổng hợp cực kì đầy đủ và dễ hiểu dành cho học sinh sinh viên đang muốn tìm hiểu về tính chất của axit
    Nồng độ dung dịch là gì? Có những loại nồng độ dung dịch nào?  Nồng độ dung dịch là gì? công thức và cách tính nồng độ phần trăm, nồng độ mol, nồng độ molan của dung dịch như thế nào? Cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé. 

    Thu Quyên (Tổng hợp)