Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Công dụng của lá cách giúp chữa nhiều loại bệnh không ngờ

    Lá cách không chỉ dừng lại ở việc là món ăn quen thuộc mà công dụng của lá cách còn giúp hỗ trợ điều trị nhiều căn bệnh khác nhau.

    Lá cách hay còn gọi là lá vọng cách, lá lộc cách... có tên khoa học là premna integrifolia, là một loại cây thân gỗ, cao đến 2 – 3m. Loại cây có thể thích nghi được từ những vùng ven biển, đầm lầy đến ven suối, ven trảng rừng (ở độ cao từ 0 – 300m), những nơi có ánh sáng toàn phần đến bóng râm một phần.

    Lá cách có tác dụng gì?

    Hiện nay các nghiên cứu y học hiện đại về cây lá cách còn tương đối hiếm, tuy nhiên, một số sách trong Đông Y thì lại nói rất rõ về công dụng của lá cách cũng như các bài thuốc chữa bệnh từ lá cách.

    Công dụng của lá cách trong y học

    Trong sách Cây rau làm thuốc của TS Võ Văn Chi có viết, lá cách có mùi hơi hôi và hăng, vị ngọt nhẫn, tính mát. Có tác dụng hỗ trợ tỳ can, làm mát gan, sáng mắt, tiêu độc, lợi tiểu, trị phù do gan, xơ gan.

    cong-dung-cua-la-cach-giup-chua-nhieu-benh-khong-ngo-voh

    Trong Đông Y lá cách là vị thuốc chữa được nhiều loại bệnh (Nguồn: Internet)

    Rễ lá cách có tác dụng làm thông kinh mạch, tán ứ kết, bại liệt và trị được chứng xuất huyết não.

    Một số bài thuốc trị bệnh từ lá cách

    • Phòng đau bụng, sôi bụng, tiêu chảy

    Dùng lá cách ăn cùng với nem để tạo cảm giác vừa đắng nhẹ vừa thơm ngon và giúp phòng ngừa được chứng đau bụng, sôi bụng hoặc bị tiêu chảy.

    • Chữa viêm gan vàng da

    Lá cách 40g, nhân trần 50g, diệp hạ châu 20g, cam thảo 12g. Đem tất cả các vị thuốc sắc uống ngày 1 thang, uống trong vài tuần cho đến khi các triệu chứng thuyên giảm.

    • Chữa đau bụng, đau quặn bụng (nhất là khi đại tiện)

    Dùng 40g lá cách tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt, uống ngày 2 lần, trước bữa ăn khoảng 1 giờ. Uống trong vài ngày cho đến khi các triệu chứng thuyên giảm.

    cong-dung-cua-la-cach-giup-chua-nhieu-benh-khong-ngo-1-voh

    Lá cách tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước uống giúp chữa đau bụng (Nguồn: Internet)

    Ngoài ra có thể lấy lá cách phơi khô (20 – 30g), cỏ sữa (20g) sắc uống hàng ngày. Với trẻ nhỏ, tùy theo độ tuổi để gia giảm lượng dùng, có thể pha thêm chút đường cho dễ uống.

    • Phụ nữ sau sinh, da vàng, kém ăn

    Tác dụng của lá cách đối với phụ nữ sau sinh là giúp chữa tình trạng vàng da, kém ăn. Sản phụ sau sinh bị vàng da, ăn uống kém có thể dùng lá cách, nhân trần, lá cối xay mỗi vị 12g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang.

    • Chữa tắc tia sữa

    Lá cách khi kết hợp với lá bồ công anh mỗi thứ từ 30 – 40g, đem đi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt uống. Phần bã đem đắp bên ngoài, ngày 1 lần. Sau một vài ngày sẽ thấy công hiệu.

    • Sau sinh sữa ít hoặc các trường hợp tiểu tiện khó khăn

    Với những trường hợp trên có thể dùng khoảng 30g lá cách sắc lấy nước uống. Hoặc có thể phối hợp với thông thảo 12g, sắc uống ngày 1 thang cho đến khi các triệu chứng thuyên giảm.

    Lưu ý cần biết khi sử dụng lá cách làm thuốc

    Mặc dù các nghiên cứu về cây lá cách còn ít nhưng theo nghiên cứu sơ bộ cho thấy, trong lá cách có chứa 2 loại alcaloid gọi là premnin và ganiarin. Hai loại chất là những chất hơi độc, do đó khi sử dụng lá cách chữa bệnh chỉ nên dùng theo liệu trình, không nên dùng liều cao và không nên dùng liên tục.

    Việc sử dụng nước lá cách thay cho nước uống mỗi ngày có thể gây ảnh hưởng đến thần kinh giao cảm, khiến huyết áp tăng cao. Nói theo Đông Y, uống nhiều nước lá cách sẽ gây mất cân bằng Âm Dương và làm rối loạn chức năng của tạng phủ, từ đó gây ra những chứng bệnh khó lường. Cho nên, trước khi dùng phải tìm đến thầy thuốc Đông Y để biết cách dùng cho phù hợp.

    Lá cách trong ẩm thực

    Công dụng của lá cách ngoài việc điều trị bệnh thì loại lá này còn được sử dụng làm rau gia vị trong ẩm thực, trong đó có thể kể đến các món sử dụng lá cách như một loại rau sống để ăn kèm: món gỏi cá, bánh xèo...

    Các món um lá cách như lươn um lá cách hoặc nhiều người còn dùng lá cách để xào với thịt gà, thịt rắn, lươn, ếch,... đều rất thơm ngon, do lá cách khi gặp nhiệt độ cao sẽ có hương thơm lừng và có tác dụng khử mùi tanh của thực phẩm.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn
    2. Trang Wikipedia - Bách khoa toàn thư mở.
    3. Sách Cây rau làm thuốc – TS Võ Văn Chi – NXB Đồng Tháp

    Khám phá các tác dụng của rau dền – vị thuốc quý quanh nhà : Rau dền không chỉ là loại rau dân dã quen thuộc của mọi nhà mà nó còn chứa nhiều giá trị tuyệt vời cho sức khỏe. Tác dụng của rau dền đã thực hiện qua nhiều nghiên cứu từ Đông y đến Tây y.

    Bật mí những tác dụng của quả gấc cho sức khỏe và làm đẹp : Gấc là một cây thực phẩm đặc biệt của Việt Nam, không chỉ được sử dụng trong nhiều món ăn mà các bộ phận như hạt, rễ, lá và dây gấc đều là vị thuốc quý hỗ trợ chữa bệnh.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)