Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Tính chất hóa học của etanol (rượu etylic)

    Etanol, thường được nhắc tới với tên gọi là rượu. Được ứng dụng nhiều trong ngành công nghiệp chế biến đồ uống có cồn. Nó có công thức và tính chất hóa học như thế nào, mời bạn theo dõi bài viết sau:

    Giới thiệu chung

    Etanol hay còn gọi là rượu etylic, ancol etylic, là thành phần chính của rượu, bia và đồ uống có cồn, là một hợp chất hữu cơ thuộc nhóm ancol no nằm trong dãy đồng đẳng của CH3OH có công thức hóa học là CH3-CH2-OH. Gồm một nhóm etyl CH3-CH2- liên kết với một nhóm hidroxyl (–OH), thường được viết tắt là EtOH.

    Tính chất vật lý của etanol

    Etanol là một chất lỏng không màu, trong suốt, mùi thơm ,vị cay, nhẹ hơn nước, tan trong nước vô hạn, dễ bay hơi.

    Khối lượng riêng 0,789 g/cm3 

    Nhiệt độ sôi 78,39 độ C

    Nhiệt độ nóng chảy ở 114,15 độ C,

    Etanol tạo liên kết hidro nên nhiệt độ sôi cao hơn các dẫn xuất của hydrocarbon có khối lượng phân tử tương đương:  

    Axit >  ancol >  amin > este > xeton > anđehit > dẫn xuất halogen > ete > hidrocacbon

    Tính chất hóa học của etanol

    Với hóa học phổ thông, rượu etylic có 3 tính chất quan trọng nhất là phản ứng với kim loại kiềm, phản ứng cháy và phản ứng este hóa với axit axetic

    1. Etylic C2H5OH phản ứng với oxi

    Rượu etylic dễ cháy, khi cháy không có khói và ngọn lửa có màu xanh da trời,toả nhiều nhiệt

    C2H5OH + 3O2 to   2CO2 + 3H2O

    2. Etanol C2H5OH tác dụng với Na, NaNH3

    Etanol chỉ tác dụng với Na hay NaNH2

    2C2H5OH + Na  2C2H5ONa  + H2

    C2H5-OH + NaNH2  C2H5-ONa + NH3

    3. Etanol C2H5OH phản ứng với axit axetic

    Tổng quát phản ứng este hóa

    ROH + R’COOH ↔ R’COOR + H2O

    Phản ứng được thực hiện trong môi trường axit và đun nóng.

    Phản ứng có tính thuận nghịch nên chú ý đến chuyển dịch cân bằng.

    C2H5OH + CH3COOH   ↔ CH3COOC2H5 + H2O

    Etylic       axit axetat      Etylaxetat

    **Nâng cao

    Phản ứng với axit halogen

    CH3-CH2-OH+ HBr H2SO4.CH3-CH2 -Br+ H2O

    CH3-CH2-OH+ HCl ZnCl2CH3-CH2 -Cl+ H2O

    Khả năng phản ứng: HI > HBr > HCl > HF

    Phản ứng tách nước

    Phản ứng tách nước (đề hiđrat hóa) của etanol tạo thành etylen và nước.

    C2H5OH  H2SO4 đặc, 170oCC2H4 + H2O

    Phản ứng dehydro hóa (tách hidro)

    CH3CH2OHCu, 200-300o C CH3CHO + H2

    Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn

    Tác nhân oxy hóa: KMnO4, K2Cr2O7, CrO3

    CH3-CH2OH+ KMnO4  CH3-COOK + MnO2 + KOH

    Phản ứng lên men giấm 

    Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn với xúc tác là men giấm ở 25 độ C tạo thành axit axetic (giấm ăn)

    C2H5OH + O2 men giấm CH3COOH + H2O 

    Phản ứng tạo buta -1,3 - dien

    2C2H5OH  Al2O3, ZnO, 450oC CH2=CH-CH=CH2 + 2H2O + H2

    Các phương pháp điều chế ancol etylic

    2 Phương pháp điều chế thông dụng nhất của etanol là lên men đường hoặc tinh bột và cộng hợp etylen với nước.

    Tinh bột hoặc đường → Rượu etylic.

    C6H12O6 → 2CH3CH2OH + 2CO2

    Cho etylen cộng hợp với nước có axit làm xúc tác

    Tuân theo quy tắc Maccopnhicop

    Phản ứng cần xúc tác acid: H2SO4, H3PO4 (không dùng HX) 

    CH2 = CH2  +  H2O →  C2H5OH  

    Ngoài ra còn các phương pháp sau:

    Cộng hidro vào andehit

    CH3CHO + H2 Ni, toCH3-CH2-OH

    Thủy phân C2H5-X, dẫn xuất của este

    C2H5X+ NaOH → C2H5OH +NaCl

    CH3COOC2H5 + H2O  →  C2H5OH + CH3COOH

    Ứng dụng của rượu etylic

    Rượu etylic được dùng làm nhiên liệu cho động cơ ôtô, cho đèn cồn trong phòng thí nghiệm.

    Trong công nghiệp dung làm nguyên liệu sản xuất axit axetic, dược phẩm, cao su tổng hợp; dùng pha chế các loại rượu uống,..

    Vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong về tính chất hóa học và cách điều chế etanol. Mọi ý kiến thắc mắc các bạn có thể để lại bình luận ở dưới, chúng tôi sẽ giải đáp tận tình cho các bạn. Ngoài ra các bạn có thể tìm hiểu về các kiến thức hóa học khác ở các đường link dưới đây:

    Tính chất hóa học của axit axetic : Axit axetic có công thức là CH3COOH. Một hợp chất được ứng dụng rất nhiều trong ngành công nghiệp hóa chất. Vậy nó có những tính chất hóa học gì, chúng ta hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này .
    Tìm hiểu về ancol và tính chất hóa học của ancol : Ancol, hay còn gọi là rượu, là những hợp chất rất quen thuộc đối với đời sống thường ngày của chúng ta. Vậy ancol có công thức và tính chất hóa học như thế nào, mời các bạn xem qua bài viết ...

    Thu Quyên (tổng hợp)