TPHCM điều chỉnh quy hoạch toàn diện

Trọng tâm hiện nay là kết nối hạ tầng, tái cấu trúc không gian và phát huy hiệu quả các khu chức năng đô thị.

Hiện TPHCM có tổng cộng 613 đồ án quy hoạch phân khu đã được phê duyệt, bao gồm 513 đồ án tại TPHCM, 50 đồ án tại Bình Dương và phần còn lại thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu. Tuy nhiên, tất cả đều được lập trước khi có Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM đến năm 2040, tầm nhìn đến 2060. Việc rà soát, cập nhật lại theo ranh giới hành chính mới của 168 phường – xã là yêu cầu cấp thiết.

Sở Xây dựng TPHCM đánh giá, các quy hoạch trước đây đáp ứng cơ bản yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội từng địa phương. Quy hoạch mới cần kế thừa các nền tảng đã có, đồng thời bổ sung yếu tố đột phá theo đặc trưng từng khu vực để tạo động lực phát triển chung.

Hai hướng điều chỉnh chiến lược được ưu tiên là kết nối hạ tầng kỹ thuật – giao thông và kết nối không gian đô thị. Cụ thể, thành phố sẽ thúc đẩy mạng lưới giao thông liên vùng, giao thông công cộng và hệ thống cấp điện, nước, xử lý rác thải… Đồng thời, cấu trúc lại không gian các khu chức năng như đô thị giáp ranh, trung tâm nghiên cứu, đào tạo, y tế, công nghiệp, cảng biển… theo hướng tích hợp và vận hành đồng bộ.

Theo Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, quy hoạch mới phải tích hợp hợp lý các nền quy hoạch cũ, tránh xung đột và gián đoạn phát triển. Sáu chiến lược đã được đề xuất:

1. Tái cấu trúc không gian theo lợi thế từng địa phương, tránh cạnh tranh nội bộ.

2. Tạo đột phá tăng trưởng từ ba trụ cột: công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ tài chính – công nghệ, và kinh tế biển.

3. Phát triển chiến lược logistics đường sông, biển và cảng cạn, tháo gỡ điểm nghẽn chuỗi cung ứng.

4. Ưu tiên hạ tầng giao thông đô thị, đặc biệt là đường sắt công cộng và mô hình TOD.

5. Chia sẻ hạ tầng kỹ thuật chung giữa ba vùng hợp nhất.

6. Phát triển giáo dục – nghiên cứu sáng tạo theo mô hình đại học trong đô thị.

Chuyên gia quy hoạch TS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, để tạo đột phá, cần khai thác triệt để tiềm năng hạ tầng, mở rộng các tuyến metro liên tỉnh như TPHCM – Vũng Tàu, đồng thời phát triển đô thị dọc theo tuyến theo mô hình TOD. Nguồn thu từ quỹ đất dọc tuyến có thể tái đầu tư vào hạ tầng giao thông.

Bên cạnh đó, ông đề xuất xây cầu nối cảng Cần Giờ với cảng Cái Mép – Thị Vải, tạo liên kết trục công nghiệp Đông Nam Bộ. Việc vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt từ khu công nghiệp đến cảng sẽ giúp giảm chi phí logistics đáng kể.

Ông nhấn mạnh: “Giảm chi phí logistics sẽ nâng sức cạnh tranh hàng hóa và tạo động lực phát triển kinh tế vùng. TPHCM cần mô hình giao thông hiện đại như Singapore hay Thẩm Quyến – nơi container được vận chuyển bằng xe lửa đến cảng, rồi đưa thẳng lên tàu.”