Trước đó, theo Báo cáo tóm tắt về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật, về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề của luật sư, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng chỉ áp dụng ngoại lệ trong một số trường hợp đối với người có bằng luật sau đại học tại các quốc gia không đào tạo cử nhân luật, như Juris Doctor tại Mỹ, Canada...
Đây là chương trình chuyên sâu dành cho người đã tốt nghiệp đại học ngành khác, bảo đảm kiến thức pháp luật nền tảng và đủ điều kiện dự thi luật sư tại nước sở tại. Quy định này tạo cơ hội bình đẳng cho người học luật, thu hút nhân lực chất lượng cao, am hiểu pháp luật quốc tế. Để kiểm soát chất lượng đầu vào, các trường hợp này không được miễn, giảm thời gian tập sự, tức là phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự và đạt Kỳ thi quốc gia về luật sư.
Dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập, gồm lãnh đạo Bộ Tư pháp là Chủ tịch, Thường trực Liên đoàn Luật sư Việt Nam là Phó Chủ tịch thường trực, cùng đại diện cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư, tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, chuyên gia và luật sư.
Quy định này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69-KL/TW và Nghị quyết số 27-NQ/TW về tổ chức kỳ thi quốc gia để cấp chứng chỉ hành nghề, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, lấy người dân làm trung tâm và cắt giảm thủ tục hành chính.
Mô hình này chuyển đổi một cách căn bản bản chất đánh giá: từ chỉ kiểm tra kết quả tập sự sang đánh giá toàn diện nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và kỹ năng hành nghề. Việc gắn kỳ thi với cấp chứng chỉ giúp giảm thủ tục từ 4 bước xuống còn 2 bước, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dự thi.
Kỳ thi do Hội đồng liên ngành tổ chức bảo đảm công bằng, chuẩn hóa, thống nhất hơn kỳ kiểm tra do một tổ chức tự thực hiện, tương đồng kinh nghiệm của Trung Quốc, Nhật Bản, Đức.
Việc Hội đồng tuyển chọn do cơ quan nhà nước chủ trì không làm suy giảm vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam mà kế thừa tối đa nguồn lực, kinh nghiệm của đội ngũ luật sư. Liên đoàn Luật sư Việt Nam vẫn giữ vai trò nòng cốt với đại diện là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng.
Dự thảo Luật đã chỉnh lý theo hướng xác định quyết định giải quyết khiếu nại của Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam là quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng trong nội bộ tổ chức xã hội - nghề nghiệp; đồng thời không quy định trong dự thảo Luật về quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân đối với quyết định tạm đình chỉ tư cách thành viên hoặc xóa tên khỏi danh sách luật sư để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Quyền khởi kiện ra Tòa án khi có tranh chấp hoặc khi cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của luật sư bị xâm phạm, gây thiệt hại là quyền hiến định và quyền tố tụng đã được điều chỉnh trực tiếp bởi pháp luật về tố tụng dân sự. Do đó, Luật Luật sư với tính chất là luật chuyên ngành điều chỉnh về tổ chức và hành nghề luật sư không quy định lại các vấn đề thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về tố tụng.
Luật này gồm 6 Chương, 36 Điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
* Với 463/471 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, sáng cùng ngày, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi).
Trình bày báo cáo của Chính phủ trước khi Quốc hội xem xét, thông qua dự luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, một nội dung được bổ sung vào Điều 4 là nguyên tắc Nhà nước có chính sách hỗ trợ việc nuôi con nuôi trong nước phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ. Quy định này nhằm thúc đẩy việc nhận trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại các mô hình chăm sóc tập trung làm con nuôi, đồng thời tạo cơ sở thực hiện mô hình chăm sóc theo hướng nhóm nhỏ, có người chăm sóc ổn định, gần gũi với môi trường gia đình.
Dự thảo cũng bổ sung khái niệm “trẻ em không nơi nương tựa” nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật về trẻ em. Chỉ những trẻ không thể hoặc không được sống trong môi trường gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi.
Về điều kiện của người nhận con nuôi, dự thảo bổ sung quy định không cho nhận con nuôi đối với người từng bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình hoặc có hành vi xâm hại trẻ em; người từng bị kết án về một số tội liên quan trực tiếp đến hoạt động mại dâm. Các tội được nêu trong báo cáo gồm truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy, chứa mại dâm, môi giới mại dâm và mua dâm người dưới 18 tuổi.
Một điểm được chỉnh lý tại Điều 26 là xác định rõ thời điểm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi: kể từ ngày quyết định nuôi con nuôi có hiệu lực, hai bên có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cha, mẹ và con. Quan hệ quyền, nghĩa vụ cũng được xác lập giữa con nuôi với các thành viên khác trong gia đình cha mẹ nuôi theo quy định pháp luật.
Với kiến nghị loại trừ quyền thừa kế giữa con nuôi và cha mẹ đẻ, dự thảo luật tiếp tục kế thừa quy định hiện hành. Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, con đã được cho làm con nuôi vẫn có quyền thừa kế theo pháp luật đối với di sản của cha mẹ đẻ và ngược lại. Báo cáo lý giải quy định này ghi nhận quan hệ huyết thống tự nhiên, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và phong tục tập quán. Thực tế chưa ghi nhận vướng mắc nổi cộm…
Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
* Sáng cùng ngày, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Văn bản quy phạm pháp luật với 403/473 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành.
Theo Báo cáo tóm tắt về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật chỉnh lý theo hướng tiếp tục duy trì 5 hình thức văn bản đã dự kiến lược bỏ, gồm: nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quyết định của Chủ tịch nước, nghị quyết của Chính phủ và nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
“Việc tiếp tục duy trì các hình thức văn bản này nhằm bảo đảm các cơ quan có công cụ pháp lý phù hợp để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong giai đoạn hiện nay. Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu phương án tinh gọn gắn với quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, bảo đảm lộ trình phù hợp với yêu cầu thực tiễn theo Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị”, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ.
Về thứ bậc hiệu lực pháp lý của văn bản quy phạm pháp luật, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ bản kế thừa thứ bậc hiệu lực pháp lý của các văn bản quy phạm pháp luật đã được xác định ổn định qua thực tiễn áp dụng pháp luật những năm qua.
Chính phủ chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng bổ sung quy định về thứ bậc hiệu lực pháp lý của văn bản trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời có điều chỉnh thứ bậc một số hình thức văn bản như thể hiện tại Điều 4 của dự thảo Luật với thứ bậc hiệu lực pháp lý từ cao xuống thấp như sau:
a) Hiến pháp;
b) Bộ luật, luật (sau đây gọi chung là luật), nghị quyết của Quốc hội;
c) Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước; pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
d) Nghị định, nghị quyết của Chính phủ; nghị quyết liên tịch giữa Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
đ) Quyết định của Thủ tướng Chính phủ;
e) Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao;
g) Thông tư của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; thông tư của Tổng Kiểm toán nhà nước; thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ;
h) Nghị quyết của HĐND tỉnh, thành phố (sau đây gọi chung là cấp tỉnh);
i) Quyết định của UBND cấp tỉnh;
k) Quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh;
l) Nghị quyết của HĐND xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (sau đây gọi chung là cấp xã);
m) Quyết định của UBND cấp xã.
Về việc lấy ý kiến của các Bộ, cơ quan ngang Bộ về hồ sơ chính sách, tiếp tục thực hiện chủ trương đổi mới quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng quy định rõ trách nhiệm của 08 bộ, cơ quan ngang bộ trong việc có ý kiến đối với hồ sơ chính sách bằng văn bản trong thời hạn 15 ngày, theo nội dung được phân công và chịu trách nhiệm về chất lượng ý kiến của mình thay cho việc Bộ Tư pháp tổ chức hội đồng thẩm định hoặc cuộc họp thẩm định.
Cụ thể, Bộ Tư pháp có ý kiến về tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật của chính sách; sự cần thiết, tính hợp lý của thủ tục hành chính. Bộ Ngoại giao có ý kiến về tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Bộ Quốc phòng có ý kiến về bảo đảm yêu cầu quân sự, quốc phòng.
Bộ Công an có ý kiến về bảo đảm yêu cầu an ninh, trật tự. Bộ Tài chính có ý kiến về nguồn tài chính, việc phòng ngừa, khắc phục sơ hở, bất cập trong chính sách có thể dẫn đến lãng phí. Bộ Nội vụ có ý kiến về phân quyền, phân cấp; nguồn nhân lực; việc bảo đảm lồng ghép vấn đề bình đẳng giới.
Bộ Khoa học và Công nghệ có ý kiến về ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thanh tra Chính phủ có ý kiến về việc phòng ngừa, khắc phục sơ hở, bất cập trong quy định của pháp luật bị lợi dụng để tham nhũng, tiêu cực đã được nhận diện qua hoạt động thanh tra.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, ở giai đoạn soạn thảo văn bản, quy trình thẩm định dự án luật do Bộ Tư pháp chủ trì trước khi Chính phủ quyết định trình Quốc hội vẫn được duy trì, với yêu cầu xem xét, đánh giá chính sách sau khi đã được thể hiện thành các quy định cụ thể. Qua đó vừa kiểm soát việc lựa chọn chính sách và quá trình chuyển chính sách thành quy phạm pháp luật, vừa bảo đảm chất lượng dự án luật trình Quốc hội.
Với phương án này, quy trình xây dựng luật, pháp lệnh, nghị quyết vẫn bảo đảm chất lượng hồ sơ chính sách thông qua ý kiến của các cơ quan; góp phần đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian soạn thảo dự án; tránh trùng lặp quy trình thẩm định; phát huy trách nhiệm chuyên môn của từng cơ quan. Nội dung này đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành tại Kết luận số 386/KL-UBTVQH - Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, Chính phủ đã nghiên cứu, làm rõ về cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và thực tiễn, sự cần thiết quy định cơ chế điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp tại Báo cáo số 1113/BC-CP của Chính phủ.
Để bảo đảm chặt chẽ, thiết lập một cơ chế kiểm soát nhiều lớp trong trường hợp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ ban hành Nghị quyết theo cơ chế này, dự thảo Luật chỉnh lý theo hướng: Giới hạn chặt chẽ các trường hợp được áp dụng, chỉ trong những trường hợp thực sự khẩn cấp, cấp bách, Quốc hội không thể họp được, cần phải ban hành ngay vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích chung của cộng đồng và thuộc những nội dung đã được cấp có thẩm quyền đồng ý. Trường hợp ban hành nghị quyết của Chính phủ còn phải được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý.
Quy định linh hoạt về trình tự, thủ tục ban hành, giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ chủ động quyết định trình tự, thủ tục phù hợp với từng trường hợp cụ thể, bảo đảm đầy đủ các bước nhất là thủ tục thẩm định, thẩm tra, nhưng phải rút ngắn tối đa thời gian thực hiện để đáp ứng yêu cầu khẩn trương, cấp bách.
Đồng thời, xác định rõ phạm vi điều, khoản của luật, nghị quyết được phép điều chỉnh và đối tượng áp dụng; giới hạn thời gian có hiệu lực của văn bản không quá 1 năm và phải trình Quốc hội xem xét, quyết định việc sửa đổi, bổ sung quy định có liên quan của luật, nghị quyết tại Kỳ họp gần nhất.
Trường hợp Quốc hội không thông qua thì văn bản điều chỉnh đương nhiên hết hiệu lực. Bảo đảm văn bản có hiệu lực và công bố kịp thời, đáp ứng yêu cầu xử lý ngay các vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn, nội dung nghị quyết phải đủ rõ để thực hiện được ngay.
(Nguồn: TTXVN)























