Tin tức
Huy động đa dạng nguồn vốn, kiểm soát chặt đầu tư công
Đề cập việc Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ thời gian qua đã thúc đẩy ký kết nhiều cam kết, thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Canada, nhấn mạnh tăng cường hợp tác tài chính, thu hút các quỹ và định chế tài chính Canada đầu tư vào Việt Nam, đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung (Phú Thọ) đề nghị Thủ tướng cho biết những chính sách cụ thể nhằm thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài có tính chất dài hạn, ổn định trong thời gian tới.
Cùng quan tâm đến yêu cầu huy động nguồn lực, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Cần Thơ) cho rằng, theo Nghị quyết số 27-NQ/TW, tổng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 8,22 triệu tỷ đồng, tăng 5,35 triệu tỷ đồng so với giai đoạn 2021-2025. Đây là quy mô vốn rất lớn, nếu quản lý không tốt có thể gây những rủi ro đối với kinh tế vĩ mô.
Đại biểu đặt vấn đề về giải pháp để vừa huy động được nguồn lực lớn cho đầu tư công, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số, vừa kiểm soát tình trạng bơm tiền dàn trải, hạn chế nguy cơ lạm phát, áp lực tỷ giá.
Ở góc độ huy động nguồn vốn ngoài ngân sách, đại biểu Phan Duy Anh (Đà Nẵng) phân tích, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong khi kế hoạch đầu tư công trung hạn được Quốc hội quyết định là 8,22 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 1/5 tổng nhu cầu. Gần 4/5 còn lại, khoảng 30 triệu tỷ đồng, phải huy động từ các nguồn ngoài ngân sách nhà nước, trong bối cảnh nguồn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng.
Đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ giải pháp, lộ trình và chỉ tiêu cụ thể từng năm để phát triển các kênh vốn trung và dài hạn; đồng thời đặt câu hỏi Chính phủ có báo cáo Quốc hội định kỳ hằng năm về kết quả huy động nguồn vốn ngoài ngân sách để Quốc hội giám sát việc thực hiện mục tiêu hay không.
Trả lời nhóm ba đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ đã có chương trình phát triển kinh tế - xã hội 5 năm theo Nghị quyết Đại hội XIV và chương trình hành động triển khai thực hiện. Trên cơ sở đó, hằng năm Chính phủ xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, xác định mục tiêu tăng trưởng và mục tiêu huy động nguồn lực.
Đối với giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài và nguồn lực từ các nhà đầu tư tư nhân, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu quan trọng hàng đầu là hoàn thiện thể chế, xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế, tạo lòng tin để người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài yên tâm.
“Phải có các quy định pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, đó là điều quan trọng nhất”, Thủ tướng nhấn mạnh; đồng thời cho biết Chính phủ tập trung cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Trung ương, Bộ Chính trị và các nghị quyết của Quốc hội thành văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm công khai, minh bạch và dễ thực hiện.
Thủ tướng cũng lưu ý, bên cạnh môi trường pháp lý, việc duy trì nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, kiểm soát tốt các cân đối lớn có ý nghĩa quyết định đối với niềm tin của nhà đầu tư. Môi trường pháp lý thiếu minh bạch hoặc các cân đối vĩ mô không được bảo đảm có thể làm xói mòn lòng tin, ảnh hưởng đến khả năng thu hút vốn.
Với từng nhóm nhà đầu tư, Chính phủ sẽ có giải pháp cụ thể. Đối với các nhà đầu tư gián tiếp nước ngoài, nhất là các quỹ đầu tư và nguồn vốn trung, dài hạn, Chính phủ đã có đề án, chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, đồng thời chỉ đạo xây dựng các công cụ tài chính nhằm tạo thêm cơ sở và điều kiện thu hút dòng vốn này. Việc hình thành hai trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng là một trong những giải pháp, bên cạnh việc thúc đẩy sự tham gia của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.
Thủ tướng cho biết, việc tổ chức FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi và một số tổ chức xếp hạng xác định Việt Nam ở mức đầu tư là những yếu tố thuận lợi để mở rộng khả năng huy động vốn. Cùng với các công cụ kiểm tra, giám sát, bảo đảm dòng vốn được đưa vào đúng mục tiêu đầu tư, chắc chắn chúng ta sẽ huy động được.
Đối với đầu tư công, Thủ tướng nhấn mạnh vấn đề quan trọng nhất là xác định đưa vốn đầu tư vào đâu. Theo Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2, số lượng dự án đầu tư công phải được kiểm soát, giảm tối thiểu 30%. Trong nhiệm kỳ trước, số lượng dự án đã giảm mạnh, xuống còn khoảng 5.000 dự án.
Giai đoạn hiện nay, số lượng dự án sử dụng vốn đầu tư công ngân sách Trung ương tiếp tục được kiểm soát ở mức trên 3.000 dự án. Căn cứ vào chương trình toàn khóa của Ban Chấp hành Trung ương, nghị quyết của Quốc hội để xác định những dự án đầu tư công có tính lan tỏa, liên vùng và đầu tư những công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông, cảng biển, một số lĩnh vực khoa học, công nghệ then chốt và hạ tầng nông nghiệp. Khi xác định được số lượng dự án, kiểm soát được chất lượng và tiến độ thực hiện sẽ giúp đồng tiền được sử dụng đúng mục đích, thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời tạo hiệu ứng thu hút thêm đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài, hạn chế những bất ổn trên thị trường.
Về chỉ tiêu giám sát kết quả huy động vốn, Thủ tướng cho biết, hằng năm Chính phủ đều báo cáo Trung ương và Quốc hội các chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có tổng vốn đầu tư toàn xã hội và cơ cấu từng nguồn vốn. Các nguồn được phân tách gồm ngân sách nhà nước, đầu tư công, chi thường xuyên, vốn của doanh nghiệp nhà nước, vốn tự có của doanh nghiệp tư nhân, tín dụng ngân hàng, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và nguồn vốn tăng thêm trên thị trường chứng khoán.
Tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh đầu tư cho khoa học, công nghệ
Chất vấn về tình trạng chậm trễ trong phối hợp liên ngành và triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) nêu thực tế, chính sách đã có, nguồn lực đã bố trí nhưng tiến độ thực hiện vẫn chậm do một phần nguyên nhân từ quá trình phối hợp giữa các cơ quan.
Đại biểu dẫn chứng, gần 16 tháng sau khi triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, các bộ mới thống nhất được nội hàm chi; 18 nhiệm vụ công nghiệp chiến lược chưa có nhiệm vụ nào được ký hợp đồng; 34 cơ sở dữ liệu quốc gia chưa đồng bộ. Việc định giá tài sản trí tuệ và thu hút vốn tư nhân vào hạ tầng theo phương thức đối tác công tư còn hạn chế. Đây đều là những nhiệm vụ có tính liên ngành.
Từ những tồn tại trên, đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn trong phối hợp, tổ chức thực hiện, qua đó khơi thông nguồn lực và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.
Trả lời đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW mới qua giai đoạn sơ kết một năm rưỡi. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những lĩnh vực mới, khó, các bộ, ngành Trung ương vẫn còn lúng túng trong quá trình thực hiện, với địa phương còn khó khăn hơn rất nhiều. Ban Chỉ đạo 57 đã xác định rõ các nhóm nhiệm vụ quan trọng cần triển khai, tuy nhiên cần có thêm thời gian thực hiện. Để đẩy nhanh giải ngân cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vừa qua Ban Chỉ đạo 57 và Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0. Đây là nền tảng thiết kế cơ bản để các bộ, ngành và địa phương hoàn thiện khung kiến trúc của mình, từ đó xác định các quyết định đầu tư. Trên cơ sở đó triển khai đầu tư phần cứng, phần mềm và mua sắm trang thiết bị.
Chính phủ cũng đã ban hành Khung dữ liệu tổng thể, yêu cầu các bộ, ngành xây dựng khung dữ liệu chuyên ngành, tiến hành số hóa, kết nối và liên thông dữ liệu. Theo Thủ tướng, để hoàn thiện dữ liệu đáp ứng nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối, liên thông phải số hóa nhiều dữ liệu, đồng thời xác định những dữ liệu ưu tiên phục vụ công tác quản lý, điều hành của các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Đây là công việc cần có thời gian và nguồn lực để thực hiện, đang được Chính phủ ưu tiên chỉ đạo.
Đối với công nghệ và sản phẩm chiến lược, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc thẩm định, thông qua các chương trình đầu tư. Đến thời điểm trả lời chất vấn, khoảng 18 công nghệ và sản phẩm đã được ưu tiên tập trung triển khai, tiến tới đặt hàng nghiên cứu, kết nối giữa cơ quan nhà nước với các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
Các bộ, ngành phải chủ động xác định công nghệ, sản phẩm chiến lược thuộc lĩnh vực quản lý của mình để đề xuất ưu tiên đầu tư. Chẳng hạn, trong lĩnh vực y tế có vaccine, thuốc chữa bệnh; trong lĩnh vực nông nghiệp có công nghệ gen, giống, phân bón, thuốc trừ sâu.
Thủ tướng cho rằng, các nhiệm vụ cần được thực hiện theo từng bước, quy trình cụ thể. Mặc dù cơ bản các quy định pháp luật đã được ban hành đầy đủ, nhưng thực tiễn triển khai những lĩnh vực mới vẫn phát sinh nhiều thách thức. Vì vậy, Chính phủ sẽ tiếp tục đánh giá, nhận diện những vướng mắc để đồng thời hoàn thiện quy định pháp luật và thúc đẩy thực hiện.
Đồng bằng sông Cửu Long được bố trí hơn 320.000 tỷ đồng vốn đầu tư công
Đặt vấn đề về chênh lệch điều kiện phát triển giữa các vùng, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho biết, nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm đến yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng tại những khu vực còn khó khăn, có xuất phát điểm thấp về hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục và chuyển đổi số. Đại biểu đặt vấn đề nên chăng có cơ chế đặc thù cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tương tự một số tỉnh, thành phố đã được áp dụng.
Chia sẻ với những trăn trở của đại biểu về đầu tư phát triển Đồng bằng sông Cửu Long, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, đây là vấn đề đại biểu quan tâm trao đổi qua nhiều nhiệm kỳ Chính phủ. Vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 26-KL/TW về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026 - 2035 và nghị quyết chung về phát triển các vùng kinh tế. Trên cơ sở các nghị quyết, Chính phủ đã xây dựng chương trình hành động cụ thể.
Đáng chú ý, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Đồng bằng sông Cửu Long được bố trí khoảng 320.000 tỷ đồng, là mức cao nhất trong sáu vùng kinh tế. Theo Thủ tướng, đây là nguồn lực thể hiện sự quan tâm của Trung ương đối với khu vực.
Vấn đề quan trọng hiện nay là tập trung sử dụng hiệu quả nguồn vốn, ưu tiên các công trình hạ tầng giao thông đường bộ, hạ tầng nông nghiệp, các dự án kết nối vùng và công trình phòng, chống sạt lở, sụt lún, ứng phó biến đổi khí hậu. Thủ tướng nhấn mạnh, nếu không giải quyết được những hạn chế về giao thông và hạ tầng nông nghiệp, Đồng bằng sông Cửu Long sẽ rất khó phát triển.
Cùng với đầu tư hạ tầng, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, ngành phối hợp với địa phương thu hút đầu tư vào những lĩnh vực công nghiệp phù hợp với thế mạnh của vùng, như năng lượng mới, năng lượng tái tạo, cảng biển, thương mại và dịch vụ. Khi hạ tầng thiết yếu được hoàn thiện, khu vực mới có điều kiện thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và người nông dân, gắn sản xuất với thị trường trong nước và xuất khẩu để bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản. Đề án phát triển một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp là một trong những lĩnh vực được ưu tiên.
Bên cạnh đó, đầu tư cho y tế và giáo dục cần được tăng cường nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của vùng.
Về tổ chức thực hiện, Thủ tướng cho biết, các nhiệm vụ đã được đưa vào chương trình hành động của Chính phủ và các bộ, ngành. Chính quyền các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long được phân quyền rất lớn, trực tiếp làm chủ đầu tư một số dự án quy mô lớn. Do đó, các bộ, ngành phải phối hợp chặt chẽ với địa phương trong quá trình triển khai.
Thủ tướng dẫn chứng, đối với các dự án giao thông đường bộ tại Đồng bằng sông Cửu Long, Chính phủ đã có nghị quyết định hướng đầu tư theo hình thức cầu cạn. Mặc dù chi phí ban đầu có thể cao hơn làm đường thông thường, nhưng xét trên toàn bộ vòng đời dự án sẽ hiệu quả hơn, đồng thời giảm chi phí thu hồi, giải phóng mặt bằng và tạo điều kiện để người dân ổn định sản xuất.
(Nguồn: TTXVN)
