Việt Nam - Nhật Bản đồng hành, đồng kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Chuyến thăm với lịch trình làm việc phong phú, dày đặc, hai bên đã đạt nhất trí cao về nhiều nội dung quan trọng nhằm đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn.

Tạo động lực mới chuyển hóa các cam kết, thỏa thuận

Trải qua hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao, mối quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp, thực chất và tin cậy nhất. Do đó, trong không khí hữu nghị, thẳng thắn, tại các cuộc trao đổi, tiếp xúc trong chuyến thăm lần này, hai bên đã bày tỏ hài lòng về sự phát triển toàn diện, hiệu quả của quan hệ song phương kể từ khi nâng cấp lên đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2023, với gần 80% các cam kết, thỏa thuận đã được thực hiện và có nhiều tiến triển.

Điểm nhấn quan trọng là việc hai bên đã nhất trí thông qua Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt Nam - Nhật Bản trên tinh thần: "Đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, cùng có lợi, vì tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường", tạo nên những động lực mới để chuyển hóa các cam kết, thỏa thuận đã đạt được sang giai đoạn triển khai sâu rộng và hiệu quả, đóng góp tích cực vào thực hiện mục tiêu tăng trưởng và tự chủ chiến lược của cả hai nước.

Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Việt Nam là đối tác ưu tiên trong triển khai chính sách đối ngoại và hiện thực hóa chiến lược tăng trưởng mới của Nhật Bản. Nhật Bản sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu và thực chất hơn vào các chuỗi cung ứng của doanh nghiệp của mình; sẵn sàng hợp tác để đảm bảo an ninh năng lượng và dự trữ năng lượng, thúc đẩy sớm triển khai các dự án điện khí LNG tại Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Việt Nam luôn coi Nhật Bản là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, người bạn chân thành, tin cậy, cùng đồng hành hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững; ủng hộ Nhật Bản phát huy vai trò tích cực tại khu vực và trên thế giới và thực hiện thành công chiến lược tăng trưởng mới.

Phát biểu tại Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản với chủ đề “Đồng sáng tạo công nghệ, đồng kiến tạo chuỗi giá trị tương lai”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Việt Nam kiên định xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập quốc tế sâu rộng; tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh ổn định, minh bạch, thuận lợi và có tính dự báo cao; cam kết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các nhà đầu tư; tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, nhà khoa học và đối tác Nhật Bản hợp tác, đầu tư, sáng tạo và phát triển lâu dài tại Việt Nam.

“Thành công của hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn tới cần được đo lường bằng những công nghệ được phát triển, những sản phẩm được tạo ra, những doanh nghiệp cùng trưởng thành và những thế hệ nhân lực chất lượng cao được đào tạo”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Hợp tác kinh tế tiếp tục là xung lực mạnh mẽ nhất. Trong chuyến thăm, hai bên cũng đã ký kết nhiều thỏa thuận giữa các bộ, ngành, địa phương và giữa các doanh nghiệp. Điều đó cho thấy, những định hướng lớn đã được cụ thể hóa bằng các kết quả hợp tác rõ ràng.

Tại Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản, nhiều văn kiện hợp tác giữa các doanh nghiệp, bộ, ngành, địa phương hai nước đã được trao đổi. Trong đó có Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa FPT và Liên minh Kinh tế tầm thấp, Hiệp hội Xúc tiến Đặc khu Chiến lược quốc gia Kaga về phát triển các sáng kiến trong lĩnh vực kinh tế tầm thấp.

Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Tập đoàn Sun Group và Tập đoàn SBI Holdings (Nhật Bản), đặt mục tiêu thiết lập mối quan hệ hợp tác kinh doanh dài hạn, đa lĩnh vực. Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Tổng Công ty Chè Việt Nam – CTCP (Vinatea) và Marubeni Foods Corporation, phát triển chuỗi giá trị chè tại Mộc Châu, hướng tới “Chè Vinatea – Chất lượng Nhật Bản”, kết nối thế mạnh vùng nguyên liệu và năng lực tổ chức sản xuất của Vinatea với kinh nghiệm kỹ thuật, quản trị chất lượng và phát triển thị trường của Marubeni Foods...

Thăm Tập đoàn Meiko tại tỉnh Kanagawa, doanh nghiệp sản xuất bảng mạch điện tử hàng đầu thế giới (đã đầu tư tại Việt Nam từ năm 2006 với 9.000 lao động), với mong muốn đi từ lắp ráp sang thiết kế, sáng tạo và chủ động làm chủ công nghệ bán dẫn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Meiko hỗ trợ đào tạo kỹ sư vi mạch cho các trường đại học Việt Nam và đưa doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhân dịp này, Tập đoàn Meiko và Trường Đại học Quốc gia Hà Nội trao đổi hợp tác xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với thực tiễn; hỗ trợ các hoạt động thực tập và nghiên cứu khoa học. Tỉnh Phú Thọ đã trao cho Tập đoàn Meiko giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án sản xuất, chế tạo bảng mạch in điện tử tại Khu công nghiệp Bờ trái Sông Đà (tỉnh Phú Thọ), là khu công nghiệp trọng điểm do Công ty Cổ phần Thương mại Dạ Hợp là chủ đầu tư hạ tầng. Dấu mốc dự án chạm ngưỡng 800 triệu USD được trao chứng nhận mang lại giá trị chiến lược kép cho cả địa phương lẫn bức tranh công nghiệp quốc gia…

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có các hoạt động tọa đàm cấp cao với Liên đoàn Các tổ chức kinh tế Nhật Bản; gặp gỡ các tập đoàn, doanh nghiệp đã mở ra những cơ hội hợp tác mới về công nghệ, hạ tầng và đầu tư dài hạn. Những kết quả đó không chỉ thể hiện quy mô hợp tác, mà còn phản ánh sự chuyển dịch sang những lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng và năng lực phát triển lâu dài cho Việt Nam.

Củng cố nền tảng hữu nghị bền vững

Phát biểu chính sách tại Quốc hội Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tri ân sự hỗ trợ nghĩa tình của Chính phủ, Quốc hội và nhân dân Nhật Bản dành cho Việt Nam qua nhiều thời kỳ – từ hỗ trợ ODA khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng công trình hạ tầng biểu tượng (như cầu Nhật Tân, nhà ga T2 Nội Bài, đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên) đến sự đồng hành trong đại dịch COVID-19 và ứng phó thiên tai.

Nhấn mạnh định hướng lớn cho chặng đường hợp tác phía trước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai nước cùng tạo dựng năng lực phát triển mới trên nền tảng tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tăng cường khả năng chống chịu, thích ứng và thúc đẩy tăng trưởng xanh, bền vững; cùng đóng góp cho môi trường hòa bình, ổn định tại khu vực; đặt con người ở vị trí trung tâm và làm sâu sắc hơn sự gắn kết giữa hai xã hội; đưa định hướng chung thành kết quả cụ thể thông qua sự đồng hành, giám sát của Quốc hội hai nước.

Bày tỏ ấn tượng về bài phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chủ tịch Thượng viện Nhật Bản Sekiguchi Masakazu xúc động khẳng định, mối quan hệ giữa hai nước đan quyện qua nhiều thế hệ giống như "tấm lụa hữu nghị" mềm mại nhưng vô cùng bền chắc. Quốc hội Nhật Bản cam kết ủng hộ tối đa việc triển khai các thỏa thuận cấp cao, để cùng dệt nên những "sợi tơ hữu nghị mới".

Ngay khi vừa tới Tokyo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc gặp gỡ với đại diện chuyên gia, trí thức Việt Nam tại Nhật Bản. Lực lượng này hiện có hơn 260 giáo sư, tiến sĩ và gần 1.000 chuyên gia trình độ cao tại các viện nghiên cứu, trường đại học hàng đầu Nhật Bản.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tinh thần Kết luận của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV về trọng dụng nhân tài; kêu gọi mạng lưới trí thức kiều bào phát huy tinh thần Nghị quyết 57, đóng vai trò cầu nối "cùng xây dựng phòng thí nghiệm, cùng đào tạo đội ngũ nghiên cứu mạnh và cùng phát triển sản phẩm công nghệ mà đất nước đang cần".

Những chia sẻ và đề xuất tâm huyết, sâu sắc từ các chuyên gia trong các lĩnh vực chiến lược là cơ sở quan trọng để định hình các định hướng phát triển và thúc đẩy các công nghệ chiến lược trong thời gian tới giữa hai nước, đóng góp cho sự phát triển khoa học và công nghệ nước nhà.

Bên cạnh đó, hợp tác địa phương giữa Việt Nam và Nhật Bản đang ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và trở thành một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Trong chuyến thăm, hai bên thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa, du lịch; sớm khởi công dự án Trường Đại học Việt Nhật - dự án hợp tác biểu tượng trong lĩnh vực giáo dục giữa hai nước; công bố khởi động Năm Du lịch Việt - Nhật 2027 – 2028, phối hợp tổ chức Diễn đàn Hợp tác địa phương hai nước lần thứ 3 trong năm 2027; thúc đẩy hợp tác y tế, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, sớm ký Hiệp định Bảo hiểm xã hội giữa hai nước.

Tiếp nguyên Chủ tịch Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Nikai Toshihiro cùng Thống đốc các địa phương Tokyo, Niigata, Yamanashi, Mie, Wakayama, Kanagawa... Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng cần đẩy mạnh giao lưu văn hóa, tăng cường hợp tác du lịch, kết nối thế hệ trẻ, góp phần củng cố nền tảng hữu nghị bền vững giữa nhân dân hai nước; khẳng định Việt Nam sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp các địa phương của Nhật Bản hợp tác, đầu tư, kinh doanh thành công tại Việt Nam.

Bày tỏ khâm phục về sự đổi mới, chính sách phát triển đúng đắn và sự năng động của nền kinh tế Việt Nam, nguyên Chủ tịch Liên minh Nghị sỹ hữu nghị Nhật - Việt Nikai Toshihiro và Thống đốc các địa phương của Nhật Bản khẳng định sẽ tiếp tục quan tâm và ủng hộ thúc đẩy hợp tác giữa các địa phương, nhất là trong các lĩnh vực còn nhiều dư địa như: du lịch, phát triển công nghệ trong nông nghiệp; lao động, năng lượng, giao lưu các địa phương trong thời gian tới.

Những thành quả to lớn của quan hệ hai nước ngày hôm nay là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ và sự đóng góp quan trọng của nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước. Cũng trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự lễ trao chứng nhận chức danh “Đại sứ đặc biệt Việt - Nhật” nhiệm kỳ 2026 - 2029 cho ông Sugi Ryotaro, nhân sĩ hữu nghị có nhiều đóng góp cho quan hệ Việt Nam-Nhật Bản. Đây là sự ghi nhận trân trọng của Nhà nước Việt Nam đối với những cống hiến bền bỉ suốt gần 40 năm qua của ông trong việc thúc đẩy giao lưu văn hóa, nhân đạo và làm sâu sắc thêm tình hữu nghị chân thành giữa nhân dân hai nước.

Chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Nhật Bản lần này là bước triển khai chủ động, tích cực và hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Những kết quả thực chất đã đạt được sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tin cậy, chân thành, cùng có lợi, đưa quan hệ Việt Nam - Nhật Bản phát triển theo hướng sâu sắc hơn về tin cậy chính trị, chặt chẽ hơn về hợp tác kinh tế, đột phá hơn về khoa học – công nghệ và gắn bó hơn giữa nhân dân hai nước.

(Nguồn: TTXVN)