Trên mạng xã hội Trung Quốc thời gian gần đây xuất hiện làn sóng video do những "người ngoài hành tinh" da xanh, đầu trọc, thân hình giống người với các họa tiết phát sáng trên đầu thủ vai chuyên gia tư vấn sức khỏe. Với hình tượng sứ giả đến từ một nền văn minh tiên tiến, các nhân vật này tạo cảm giác có kiến thức vượt trội và dễ chiếm được lòng tin của người xem.
Hiện tượng được cho là bắt nguồn từ Wanxiang Science, kênh phổ biến khoa học trên Douyin có hơn 1,5 triệu người theo dõi, vốn chuyên về vật lý. Hồi tháng 8, video giới thiệu nhân vật "Ace" giảng về tốc độ ánh sáng bất ngờ nổi tiếng.
Ace nhanh chóng trở thành gương mặt đại diện của kênh, thu hơn 250 triệu lượt xem qua các video về nhiều chủ đề, từ sự hình thành hành tinh đến thủy triều. Nhiều khán giả khen phong thái điềm tĩnh và cách kể dễ hiểu, thậm chí có người nhận xét nội dung còn dễ tiếp thu hơn sách giáo khoa.
Thành công đó kéo theo hàng loạt kênh sao chép, chuyển từ kiến thức vũ trụ sang gieo rắc nỗi sợ về sức khỏe. Một clip cảnh báo việc rửa bát có thể "gây ung thư cho cả nhà", coi miếng rửa bát và đũa gỗ là nguồn bệnh. Clip khác khẳng định uống nước trong bữa ăn làm rối loạn tiêu hóa. Nhiều người trẻ cho biết nhóm chat gia đình của họ bị các video này lấp đầy, trong khi người thân xem chúng như những lời khuyên có thẩm quyền.
Đáng lo ngại hơn, các nội dung sai lệch này còn nhắm đến trẻ nhỏ và an toàn thực phẩm. Một nhân vật AI tuyên bố trẻ nhỏ bị ngộ độc vì ăn bí ngô nghiền, đồng thời cho rằng bí ngô có thể sinh độc tố khi trồng gần các loại bầu bí. Video này buộc Nhân dân Nhật báo phải đăng bài bác bỏ, khẳng định nông sản trong nước an toàn và cảnh báo công chúng về những thông tin ngụy khoa học được dàn dựng bóng bẩy bằng AI.
Theo SCMP, một số người chỉ cần nhập vài câu lệnh vào công cụ AI đã có thể tạo ra những video nghe có vẻ thuyết phục nhưng chứa số liệu bịa đặt và thông tin chưa được kiểm chứng. Khi kênh có lượng người theo dõi nhất định, nhiều chủ tài khoản chuyển sang bán hàng. Một cư dân mạng nhận xét: "Lượt thích không đồng nghĩa với uy tín, nhiều video chỉ lợi dụng kiến thức vụn vặt để gây hoảng sợ".
Ngày 4/11, Wanxiang Science lên tiếng về tình trạng video giả mạo. Thông qua nhân vật Ace, kênh cho biết họ mất hàng giờ trau chuốt từng kịch bản, trong khi các tài khoản sao chép chỉ mất vài phút để tạo nội dung nhằm câu lượt xem. Tại Trung Quốc, hành vi phát tán thông tin sai lệch có thể bị xử phạt hành chính. Vụ việc gợi nhớ đợt siết chặt trước đó đối với các streamer mặc áo blouse trắng, giả làm bác sĩ để bán thực phẩm chức năng chưa được kiểm chứng.






















