Tất cả các dòng sông đều đổ ra biển - đó gần như là điểm chung duy nhất giữa chúng. Phần lớn sông ngòi trên thế giới tương đối hiền hòa, dù đôi khi có ghềnh thác dữ dội. Nhưng cũng có những dòng sông kỳ lạ theo đúng nghĩa đen: chúng chảy qua môi trường khắc nghiệt, đổi dòng bất thường, thậm chí nóng đến mức gần như sôi sùng sục.
Yarlung Tsangpo (Tây Tạng, Trung Quốc)
Nằm vắt ngang "nóc nhà thế giới", Yarlung Tsangpo là dòng sông chảy ở độ cao "khủng" nhất hành tinh. Bắt nguồn từ Tây Tạng, sông uốn lượn ở độ cao kỷ lục 4.510m trước khi đổ dốc xuống để hòa vào sông Brahmaputra. Đặc biệt, nó còn xuyên qua hẻm núi Yarlung Tsangpo - vực sông sâu nhất Trái đất, tạo nên một cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và vô cùng hiểm trở.
Rio Negro (Nam Mỹ)
Đúng như tên gọi "Sông Đen" trong tiếng Tây Ban Nha, mặt nước Rio Negro mang một màu đen sẫm đặc trưng, khác hẳn sắc đục phù sa hay xanh trong thường thấy. Màu sắc này được tạo ra từ lớp thực vật mục nát dưới đáy sông tiết ra chất hữu cơ qua hàng ngàn năm.
Khi dòng Rio Negro giao nhau với dòng nước màu vàng cát của sông Amazon, chúng tạo ra một đường ranh giới hai màu tách biệt rõ rệt và trải dài tuyệt đẹp.
Caño Cristales (Colombia)
Trái ngược với vẻ u tối của Rio Negro, Caño Cristales rực rỡ như một bức tranh với đủ các gam màu: đỏ, hồng, vàng, xanh lục và xanh lam.
Được mệnh danh là "Dòng sông Ngũ Sắc" hay "Cầu Vồng Lỏng", Caño Cristales là nơi sinh sống của loài thực vật thủy sinh Macarenia clavigera - loài đổi màu tùy theo mực nước và lượng ánh sáng. Ngoài sắc màu rực rỡ, nơi đây còn có nhiều thác nước và xoáy nước, trở thành điểm du lịch nổi tiếng bậc nhất Colombia.
Sông ngầm Puerto Princesa (Philippines)
Nếu muốn chèo thuyền ngoạn cảnh trên sông Puerto Princesa, bạn phải làm quen với bóng tối. Nằm sâu trong một hệ thống hang động đá vôi khổng lồ, đây là dòng sông ngầm có thể đi thuyền dài nhất hành tinh.
Cách biệt hoàn toàn với ánh mặt trời, con sông sở hữu cả một hệ sinh thái "thế giới ngầm" độc đáo với các loài dơi, thằn lằn mù, và thi thoảng có cả những chú bò biển (dugong) hiền lành bơi lạc từ đại dương vào tuyến nước ngọt.
Sông Citarum (Indonesia)
Citarum không có gì bất thường về mặt tự nhiên, nhưng con sông Indonesia này lại mang danh không mấy vinh dự: dòng sông ô nhiễm nhất thế giới.
Hàng loạt nhà máy dệt may cùng nhiều ngành công nghiệp khác ở thượng nguồn xả hàng ngàn tấn nước thải xuống Citarum mỗi ngày. Nước sông nhiễm chì, thủy ngân, asen và nhiều chất độc khác đến mức không thể bơi lội, càng không thể ăn bất cứ sinh vật nào sống trong đó - dù thực tế cũng chẳng còn nhiều để ăn. Ước tính khoảng 60% quần thể cá tại Citarum đã chết kể từ năm 2008.
Sông Chicago (Mỹ)
Sông Chicago là minh chứng cho sức mạnh cải tạo thiên nhiên của con người. Vào đầu thế kỷ 20, để cứu hồ Michigan (nguồn nước uống của thành phố) khỏi sự ô nhiễm trầm trọng, các kỹ sư Mỹ đã thực hiện một siêu dự án chưa từng có: đảo ngược hoàn toàn hướng chảy của dòng sông. Thay vì đổ ra hồ Michigan như tự nhiên, sông Chicago giờ đây bị ép chảy ngoặt về phía sông Des Plaines, rồi mang theo nước thải hòa vào sông Mississippi - nơi tiếp tục "gánh" phần chất thải còn lại của thành phố..
Tonle Sap (Campuchia)
Không cần đến sức người như sông Chicago, hệ thống sông hồ Tonle Sap ở Campuchia sở hữu một cơ chế tự động đảo chiều vô cùng độc đáo.
Vào mùa khô, nước từ hồ Tonle Sap chảy hiền hòa về phía nam, trút vào sông Mekong. Nhưng khi mùa mưa đến, lượng nước dâng cao khổng lồ từ sông Mekong lại chảy ngược trở lại, đẩy nước tràn vào hồ Tonle Sap. Chu kỳ "thở" tự nhiên này lặp lại đều đặn mỗi năm, mang lại nguồn phù sa và tôm cá dồi dào.
Hoàng Hà (Trung Quốc)
Hoàng Hà là con sông dài thứ hai Trung Quốc, được đặt tên theo màu nước vàng đục đặc trưng do phù sa. Đây cũng là dòng sông được xem là gây chết chóc nhiều nhất thế giới.
Không phải vì người ta bơi lội rồi chết đuối, mà bởi trong lịch sử, Hoàng Hà từng nhiều lần gây ra những trận lũ lụt thảm khốc, làm đổi dòng chảy và định hình cả lịch sử văn minh Trung Hoa.
Dòng sông này vừa là ân nhân vừa là tai họa: phù sa màu mỡ từ những trận lũ giúp nông nghiệp đôi bờ phát triển rực rỡ, nhưng mỗi trận lũ cũng cướp đi sinh mạng của vô số người, có những đợt lũ nghiêm trọng nhất đã cuốn trôi hàng triệu người cùng lúc.
Shanay-timpishka (rừng Amazon, Peru)
Tên gọi Shanay-timpishka bắt nguồn từ tiếng Quechua, có thể tạm dịch là "dòng sông được mặt trời đun sôi" - một cái tên khá chính xác, bởi vùng nước ở đây gần như sôi thực sự.
Nhiệt độ nước tại Shanay-timpishka dao động từ khoảng 27 độ C đến những đoạn lên tới gần 99 độ C, chỉ còn cách điểm sôi vài độ. Tuy nhiên, không phải ánh nắng mặt trời làm nóng dòng sông này.
Dù cơ chế chính xác vẫn chưa được xác định, giới địa chất học cho rằng các đường đứt gãy ngầm bên dưới sông cho phép nước mưa thấm sâu xuống lòng đất, nơi nhiệt từ lõi Trái Đất làm nước sôi lên. Dòng nước nóng này sau đó trồi ngược lên bề mặt, nguội dần trên đường đi - nhưng không phải lúc nào cũng nguội đi nhiều.


