Tin tứcHiện nay, làn sóng chuyển đổi số toàn diện kết hợp với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình lại toàn bộ bức tranh kinh doanh toàn cầu. Tại một nền kinh tế năng động như Việt Nam, nơi các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) chiếm tới hơn 95% tổng số doanh nghiệp, việc nhanh chóng tích hợp AI và tự động hóa vào quản trị, vận hành đang trở thành tâm điểm của mọi chiến lược phát triển.
Trong khía cạnh vận hành, việc xử lý thủ công các quy trình lặp đi lặp lại gây lãng phí 20-30% doanh thu hàng năm. AI có thể tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại như nhập liệu, phản hồi tin nhắn và đối soát chứng từ. Các trợ lý ảo không chỉ trả lời theo kịch bản cứng nhắc mà có khả năng hiểu ngữ cảnh, giải quyết khiếu nại, tra cứu vận đơn và cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm cho từng khách hàng theo thời gian thực.
Đồng thời, AI còn phân tích dữ liệu bán hàng quá khứ để dự đoán xu hướng mua sắm tiếp theo; quét dữ liệu mạng xã hội để báo cáo về xu hướng mới, giúp doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn.
Ông Bùi Cao Học, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ CloudGO, cho biết thêm về giải pháp quản lý tích hợp nhiều chức năng như bán hàng, chăm sóc khách hàng, quản lý công việc và nhân sự trên cùng một nền tảng. Trong đó, việc viết bài quảng cáo, lên kịch bản video hay thiết kế hình ảnh chỉ mất vài phút thay vì vài ngày.
“AI content có thể đăng bài, seeding cho doanh nghiệp trên nhiều nền tảng. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là siêu nhỏ thì thiếu nguồn lực, những “bộ não” viết bài truyền thông, rất khó kiếm chứ không phải đơn giản. Giải pháp ở đây do chúng tôi tạo ra, đấy là AI content, doanh nghiệp chỉ cần khai báo ý tưởng thôi thì AI sẽ tự động sản xuất ra một số bài và mình có thể chọn nơi đăng, ví dụ đăng trên Facebook, đăng trên Zalo OA, và chúng tôi còn có thể tích hợp trên cả Zalo cá nhân.”
Thế nhưng, AI chỉ thông minh khi nó được nhập dữ liệu tốt. Doanh nghiệp cần số hóa dữ liệu, tập hợp tất cả thông tin từ trước đến nay (như danh sách khách hàng, lịch sử đơn hàng, quy trình vận hành...) vào các file Excel sạch hoặc hệ thống quản lý tập trung.
Ông Nguyễn Thành Sơn, Viện trưởng Viện trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số, trường Đại học Bình Dương, chia sẻ: “Trước khi tiến hành thực hiện AI hay là tự động hóa trong bất kỳ một quy trình nghiệp vụ nào, thì đầu tiên vẫn là ở phần dữ liệu. Chúng ta cũng thường hay nghe nói là “làm sạch dữ liệu”. Tuy nhiên, phần làm sạch dữ liệu đó chỉ dùng khi huấn luyện mô hình. Còn đối với doanh nghiệp thì đầu tiên là thực hiện quy trình 5S (Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc, Sẵn sàng) và tối ưu lại quy trình, từ học hỏi, tuyển dụng nhân sự hay quy trình chăm sóc khách hàng. Chính việc tối ưu quy trình đó là đã tạo ra dữ liệu sạch cho AI để có thể ra quyết định chính xác và các luồng tự động hóa được chính xác hơn.”
Ông Wilson Liêu, Viện trưởng Viện Ứng dụng AI và Phát triển nhân lực số, nhận định, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường vận hành quản lý tài liệu theo cách truyền thống, không hệ thống hóa tài liệu và quy trình, dữ liệu rời rạc trên nhiều nền tảng, ứng dụng. Tuy nhiên với Trợ lý AI, có thể đóng vai trò như một kho tri thức nội bộ. Nhân viên mới có thể tự tra cứu quy trình, chính sách công ty và học việc mà không cần phụ thuộc vào người cũ.
Dù vậy, để AI thực sự phát huy hiệu quả trong hỗ trợ nhân viên tra cứu thông tin và phục vụ công tác đào tạo, ông đề xuất: “Đầu tiên là sẽ hướng dẫn cho doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ chuẩn hóa trước, sau đó mới nạp vào AI. Và cần phải hướng dẫn cho họ một mindset, đó là nhìn AI như là nhân viên số, ngày xưa quản trị con người như thế nào thì bây giờ quản trị nhân viên số cũng giống như thế. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ đã có 10 năm, 20 năm vận hành quy trình rất cũ, rất cứng, khi bây giờ chúng ta đưa một giải pháp mới vào, hay một quy trình mới thì chúng ta cần phải tập huấn thường xuyên, liên tục để họ làm quen. Đa số chúng ta thường “rớt” ở khoảng này.”
Bên cạnh những lợi ích vượt trội, việc ứng dụng AI và tự động hóa trong doanh nghiệp nhỏ và vừa giống như "con dao hai lưỡi" nếu không được quản lý tốt. Trong đó bao gồm nguy cơ lộ bí mật kinh doanh khi nhân viên thường vô tình tải dữ liệu khách hàng, báo cáo tài chính hoặc mã nguồn công ty lên các AI công cộng (như ChatGPT, Claude) để xử lý. Đáng chú ý, AI có thể tạo ra các thông tin, số liệu hoặc văn bản trông rất thuyết phục nhưng hoàn toàn sai sự thật. Vì vậy, doanh nghiệp vẫn luôn cần có con người kiểm duyệt kết quả từ AI trước khi xuất bản hoặc gửi cho khách hàng.
Ông Lê Minh Thanh, chuyên gia tư vấn giải pháp an toàn thông tin CMC Telecom nhấn mạnh, doanh nghiệp cần chú trọng phòng thủ chủ động và kiểm soát an toàn thông tin từ chính bộ máy nhân sự.
“Thay vì chúng ta đợi sự cố xảy ra thì nên chuyển sang một tư thế, một thế trận bảo mật, phòng thủ chủ động hơn. Cần nhận diện sớm, kiểm soát sớm và có sự giám sát liên tục để chúng ta tránh lặp đi lặp lại những rủi ro xảy ra trong hệ thống của mình. Và ngoài ra, chúng ta cũng nên có những giải pháp mềm, định kỳ kiểm soát, rà soát lại những lỗ hổng bên trong hệ thống để biết những điểm yếu của mình đang là gì, những lỗ hổng đó là gì và hacker có thể tận dụng những lỗ hổng đó để đi vào hệ thống hay không. Song song đó cũng phải diễn tập và đào tạo nhận thức cho nhân viên của mình thêm.”
Mới đây, Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM đã công bố Kế hoạch triển khai Đề án chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu đưa công nghệ trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi cho nền kinh tế Thành phố.
Thành phố xác định cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa là chủ thể chính và là lực lượng nòng cốt trong việc ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Các chỉ tiêu cụ thể bao gồm: Hỗ trợ 150.000 - 200.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận các chương trình chuyển đổi số, trong đó ít nhất 100.000 doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp số. Xây dựng 200 doanh nghiệp hình mẫu về chuyển đổi số toàn diện trong các ngành trọng điểm để nhân rộng mô hình. Phát triển mạng lưới ít nhất 500 chuyên gia tư vấn chuyên nghiệp để đồng hành lâu dài cùng doanh nghiệp.
Từ kế hoạch cho thấy, giai đoạn hiện nay chính là “thời điểm vàng” khi các chính sách hỗ trợ từ chính quyền và hệ sinh thái công nghệ đang ngày càng hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp tiếp cận thông tin và đầu tư vào AI, để không bị bỏ lại phía sau, tự tin bứt phá và khẳng định vị thế của mình trên thị trường.
