Thông báo này được ban hành vào ngày 16/09, sau thời gian sinh viên nhập học, nên đã gây nhiều khó khăn cho phụ huynh đã “trở tay không kịp”. Thậm chí, nhiều sinh viên có nguy cơ phải nghỉ học vì không có tiền đóng học phí.
Liên tục nhiều ngày qua, nhiều phụ huynh ở các tỉnh Đồng Nai, Bình Phước, Bến Tre, Trà Vinh…phản ánh về đường dây nóng của Đài nêu bức xúc về việc không được vay vốn hỗ trợ học tập tại các ngân hàng chính sách xã hội địa phương. Nhiều phụ huynh khi khăn gói lên tỉnh nộp hồ sơ vay vốn như mọi năm đã “bật ngửa” vì nhận được câu trả lời không được vay, do áp dụng quy định mới của Nhà nước. Nhà có hai con là sinh viên năm 2 và năm 3, bà Trần Thị Âu ở Đồng Nai đang lo lắng, nếu không có khoản vay tín dụng thì không biết đào đâu ra số tiền mấy triệu đồng để đóng học phí cho hai con trong năm học này. Cùng cảnh ngộ trên, nhiều phụ huynh cũng bức xúc khi năm nay không vay được tiền:
Tại trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TPHCM, nhiều sinh viên lo lắng cho hay tin từ gia đình, đã nộp hồ sơ vay vốn rất lâu nhưng đến nay, ngân hàng chính sách xã hội vẫn chưa trả lời, bảo đang rà soát lại các hồ sơ. Còn tại trường ĐH Kinh tế, em Trần Thị Khánh Hà, sinh viên năm tư cho biết, gia đình đã mượn tiền để đóng học phí học kỳ này nên rất kỳ vọng vào số tiền vay này để trả nợ. Từ Trà Vinh, Hà Hải Vân, sinh viên năm 2 ĐH Trà Vinh bức xúc cho biết:
Tính đến nay, đã có trên 1,9 triệu HSSV của hơn 1,7 triệu hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và đã vay hơn 24 ngàn tỉ đồng, kết quả đó đã khẳng định hiệu quả và tác dụng của chương trình tín dụng này. Theo công văn số 231/TB-VPCP về ý kiến kết luận của Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại cuộc họp về Chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên thông báo điều chỉnh mức cho vay đối tượng thuộc diện hộ cận nghèo để đảm bảo mức cho vay này thấp hơn mức cho vay đối tượng thuộc diện hộ nghèo. Theo đó, Ngân hàng chính sách xã hội địa phương thực hiện chỉ cho vay một lần với thời hạn không quá 12 tháng đối với HSSV mà gia đình gặp khó khăn đột xuất. Bên cạnh đó là việc tổ chức và triển khai thu lãi các khoản vay đối với những trường hợp có điều kiện và tự nguyện đề nghị trả lãi trong thời gian đang học.
Đại diện nhiều trường cũng bày tỏ ý kiến cho rằng không nên thu hẹp, hạn chế chương trình này, bên cạnh đó cần tận dụng nhiều nguồn khác nhau để tạo điều kiện để SVHS được vay vốn. Ông Nguyễn Đăng Khoa, Phó trưởng phòng công tác chính trị và quản lý sinh viên trường ĐH KHXH&NV TPHCM cho biết, từ đầu năm học đến nay, bình quân mỗi ngày phòng công tác chính trị và quản lý SV tiếp nhận khoảng 300 hồ sơ xác nhận, cao điểm là 2 tuần cuối tháng 9 có rất đông sinh viên đến xin giấy xác nhận để bổ sung hồ sơ vay vốn. Theo thống kê, trường có gần 2.500 SV thuộc diện chính sách được miễn, giảm học phí và hơn 200 SV được nhận trợ cấp xã hội. Do đặc thù đào tạo, nên số sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tương đối cao hơn so với các trường khác, chính vì vậy mà nguồn vốn vay là “cứu cánh” cho SV đóng học phí. Ông Khoa nói:
Ông Nguyễn Văn Lý, phó Tổng giám đốc Ngân hàng chính sách xã hội VN cho hay, nguồn kinh phí gần 5 tỷ đồng cho vay ở học kỳ I năm học 2010-2011 này chậm so với dự kiến 1 tháng là do phải trình lên Bộ tài chính, Bộ Tài chính sẽ bàn với Bộ Kế hoạch đầu tư. Sau đó trình Chính phủ để xem xét, cân đối với chính sách tiền tệ và các khoản khác, mới quyết định cho Ngân hàng chính sách xã hội chi nguồn vốn này. Quy trình này đã được thực hiện đến những khâu cuối cùng, nên chưa có SV nào được vay là vì chưa có nguồn vốn để giải ngân.
Thứ hai, sau quá trình kiểm tra ở các địa phương và rà soát lại các đối tượng được vay ở Ngân hàng chính sách như: hộ nghèo, hộ cận nghèo, diện mồ côi, gia đình khó khăn đột xuất….đều giải quyết chung với mức vay ngang nhau. Sau 3 năm thực hiện, nhiều địa phương, nhiều nhà nghiên cứu phản ánh, những trường hợp cho vay ở đối tượng gia đình khó khăn đột xuất chưa chính xác. Chính vì vậy, quy định mới điều chỉnh mức vay đối với những gia đình khó khăn đột xuất được vay 1 lần tối đa 12 tháng. Những đối tượng khác vẫn được vay bình thường đảm bảo tiêu chí “không có sinh viên nào bỏ học vì không có tiền đóng học phí”, ông Nguyễn Văn Lý - Phó Tổng giám đốc Ngân hàng chính sách xã hội VN nhấn mạnh:
Chủ trương cho HSSV vay vốn đóng học phí là một chủ trương đúng đắn, mang tính nhân văn sâu sắc và tầm nhìn chiến lược sáng suốt của Đảng và Nhà nước. Nó làm giảm bớt phần nào gánh nặng khó khăn của nhiều gia đình. Tuy nhiên, chủ trương trên đang bị thu hẹp một cách đột ngột gây nhiều lo lắng bất an cho sinh viên và toàn xã hội. Là một chương trình ưu đãi, việc điều chỉnh đối tượng thêm chính xác là việc nên làm, nhưng cần phải có lộ trình, thời gian thích hợp để các ngân hàng chính sách xã hội địa phương có thêm thời gian công bố rộng rãi đến người dân, nhất là các gia đình đang vay vốn. Dư luận xã hội cũng đồng tình với việc cần tìm thêm nguồn vay, đặc biệt là nguồn lực từ xã hội, doanh nghiệp để tăng vốn vay cho HSSV. Có như vậy thì chủ trương “không để HSSV nào vì khó khăn mà nghỉ học” mới thật sự phát huy hiệu quả cao nhất .
Thùy Linh

