Cho trẻ học kỹ năng sống sao cho hiệu quả - Bài 2: Sau các khóa kỹ năng sống là gì?

(VOH) - Như trong bài 1 đã nêu, để lấp đầy lỗ hổng thiếu hụt kĩ năng sống, phụ huynh phải bấm bụng chi rất nhiều tiền trong vài tháng hè ít ỏi, tranh thủ cho con học kỹ năng. Bởi tâm lý chung hiện nay là có không ít phụ huynh "sốt ruột" không muốn con em mình trở thành "gà công nghiệp". Nắm bắt nhu cầu đó, nhiều đơn vị tư nhân, có cả các trung tâm ngoại ngữ cũng nhập cuộc, tận dụng cơ hội tung ra nhiều chiêu để hốt bạc. Trước "mê hồn trận" các khóa học kỹ năng, thiết nghĩ phụ huynh cũng cần tỉnh táo bởi sau các khóa học, trẻ không có môi trường thực hành những kĩ năng này thì cũng như “cưỡi ngựa xem hoa”.

Phần lớn học sinh hiện nay được ba mẹ chăm như gà công nghiệp chỉ biết ăn và học nên giao tiếp kém, thụ động, không biết cả tự chăm sóc bản thân. Vì vậy, có gia đình cũng nhận thức được vấn đề, hè nào cũng cho con đi học kĩ năng sống, nhưng sau đó mọi việc "vũ như cẩn". Không cho trẻ động tay động chân vào bất cứ việc gì, các thói quen tiêu cực được lặp lại, sống phụ thuộc, ích kỷ và cả sự tự ti, vô cảm... Nhiều chuyên gia chỉ ra rằng, không thể chỉ học kỹ năng sống như một môn học ngoại khóa, thực hành trong vài tuần, vài tháng là đủ. Vì vậy, môi trường học tập và sinh hoạt trong gia đình của các em chính là nơi các em rèn luyện tốt nhất, không một tổ chức nào có thể thay thế được.

Tại các trường phổ thông hiện đang từng bước thực hiện lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho học sinh vào các môn học. Thay vì ngồi giữa bốn bức tường học lý thuyết, các em được tự tay thực nghiệm. Cô Lê Thị Ngọc Điệp, Hiệu trưởng trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm cho biết : Các em được trồng cây trong vườn trường, tự tay làm những món đồ trong ngày hội trường, giúp học sinh hình thành chủ động, tự tin, sống có trách nhiệm… “Hiện nhà trường đã có một số loại cây ăn trái, vườn thuốc nam, cây cảnh… nhà trường sẽ có chương trình để dành cho học sinh biết phân loại, chăm sóc rau. Nhà trường còn tổ chức ngày hội tuổi thơ tổ chức gian hàng, trò chơi dân gian để tạo sân chơi cho học sinh, số tiền thu được từ hội chợ từ bán tranh, làm thiệp sẽ giúp cho học sinh nghèo của trường và học sinh nghèo các nơi khác”.

Có một thực tế, nhiều học sinh học rất giỏi nhưng lại gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề của bản thân, sẽ rất là hữu ích nếu lồng ghép những kĩ năng như làm việc nhóm, phản biện, tranh luận… vào chương trình. Bên cạnh đó, chính giáo viên cũng cần phải thành thạo các kĩ năng đó để truyền đạt lại cho học sinh một cách nhẹ nhảng, không giáo điều để học sinh tiếp thu dễ dàng. Cô Lê Kim Mai, giáo viên trường THPT Võ Thị Sáu chia sẻ: “Thực ra khi dạy cho các em thì cũng không nói cô đang dạy kĩ năng A, B, C mà hướng dẫn các em thao tác từng bước lặp đi lặp lại trong quá trình giảng dạy thì các em từ từ hình thành kĩ năng mà môn nào cũng vận dụng được”.

Bên cạnh nhà trường thì hoạt động đoàn đội cũng là môi trường thiết thực chuyển tải các mảng kĩ năng thực hành xã hội và họat động ngoại khóa để các em rèn luyện về bản lĩnh cũng như kĩ năng. Chị Nguyễn Thanh Xuân, Phó bí thư Thành đoàn cho biết: “Trong giai đoạn hiện nay với áp lực học tập càng lớn, để làm sao nội dung hoạt động của đoàn đội ở khu vực trường học có những tác động cụ thể, Hội đồng đội TP sẽ gắn kết hoạt động phong trào đội với hoạt động ngoại khóa trong trường học, triển khai mảng kĩ năng thực hành xã hội giúp các em rèn luyện bản lĩnh, kĩ năng, giúp các em học tập tốt đồng thời tham gia công tác đội tốt”.

Chuyên gia tâm lý Lương Minh Nhật cũng lưu ý: Không cần phải dựa vào các khóa học đắt đỏ, phụ huynh hoàn toàn có thể hướng dẫn kĩ năng sống cho con em mình trong từng khoảnh khắc cuộc sống thường nhật. Bắt đầu từ những kĩ năng nhỏ nhất, gần gũi nhất trong gia đình như chăm sóc bản thân, lễ phép, biết chia sẻ và vượt qua áp lực trong cuộc sống với tất cả sự yêu thương và quan tâm đến con trẻ: "Gia đình là nền tảng giáo dục học sinh, dười góc độ gia đình cần phải quan tâm với vai trò vừa là người cha người mẹ chăm sóc vừa là người thầy dạy dỗ con cái, cùng khuyên giải, cùng chia sẻ, bản thân các em được sống trong môi trường được gia đình thuận lôi các em phát triển lành mạnh”.

Ngay chính trong môi trường gần gũi mà trẻ cũng không được rèn giũa thì việc theo học những lớp kỹ năng cũng sẽ không mang lại hiệu quả như mong muốn. Vì sau khi kết thúc khóa học, mọi chuyện đâu rồi cũng vào đấy. Như vậy, có thể khẳng định ngay rằng, bồi dưỡng kỹ năng sống không ở đâu xa, mà chính ở trong nhà trường - đoàn đội - gia đình. Chỉ cần theo sát, tạo điều kiện cho trẻ được thực hành, sẽ nhìn thấy được sự tiến bộ của các em qua từng năm tháng chứ không chỉ cho học theo phong trào. Thậm chí là không thể đặt trọn niềm tin vào các khóa học hè đang nặng nề về quảng cáo như vậy bởi đó không phải là chiếc đãu thần có khả năng biến đổi tâm tính và lối sống cho trẻ chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi./.