Tin tứcĐây được xem là một trong những vấn đề then chốt nhằm đẩy mạnh sự phát triển của ngành khoa học và công nghệ.
Theo báo cáo, sau 10 năm triển khai thực hiện Nghị định 115 với tinh thần đổi mới và giao quyền tự chủ mạnh cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập, nhiều tổ chức đã chuyển đổi thành công, khẳng định được vị thế, thương hiệu của mình trên thị trường, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ khoa học. Tuy nhiên cũng còn khoảng gần 30% tổ chức, trong tổng số 642 tổ chức trong toàn quốc đang trình đề án hoặc đang chờ phê duyệt, thậm chí có địa phương chưa phê duyệt được đề án nào như Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Giang, Đà Nẵng, Hà Nam, Khánh Hòa, Lai Châu.... dù hạn chót là cuối năm 2013.
 |
| Ảnh: VGP. |
Tại hội nghị các ý kiến phát biểu hầu hết đều cho rằng, chủ trương chuyển đổi mô hình là đúng đắn, tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện gặp khó khăn do các hướng dẫn và sự chuyển đổi về cơ chế quản lý còn thiếu đồng bộ, khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng, cơ sở hạ tầng. Phòng thí nghiệm của các viện nghiên cứu xuống cấp và lạc hậu về công nghệ, riêng chuyện miễn giảm thuế còn chưa thống nhất
Ông Huỳnh Kim Tước, Giám đốc Trung tâm tiết kiệm năng lượng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM ví dụ, từ năm 2008 khi có chủ trương chuyển đổi, Trung tâm tiết kiệm năng lượng đã ngay lập tức thực hiện cơ chế này cho đến nay và hoạt động rất tốt. Tuy nhiên, từ trong nội tại của đơn vị có rất nhiều hoạt động không thể triển khai, chẳng hạn như khi thực hiện việc tự chủ trong vấn đề nhân sự thì rất khó.
Cách đây 4 năm, Trung tâm tiết kiệm năng lượng TPHCM mở thêm đơn vị cấp 2, công ty chuyên sản xuất các tấm pin năng lượng mặt trời theo Luật Doanh nghiệp nhưng nếu chiếu theo Luật công chức viên chức thì ông không thể đảm nhận vai trò Tổng giám đốc và như vậy không thể đại diện cho nguồn vốn của các đơn vị tham gia trong quá trình đàm phán với các đối tác. Nghị định 115 có quy định đơn vị được phép đầu tư kinh doanh, theo hình thức doanh nghiệp, như vậy vừa là đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động theo Luật Ngân sách và cũng vừa là một doanh nghiệp tuân thủ các quy định của Luật Doanh nghiệp. "Những điều như thế chưa có văn bản cấp trên như Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ hướng dẫn các địa phương do vậy địa phương không triển khai được. Chúng tôi lẽ ra được miễn thuế, đến một nơi thì nói là 10%, nơi khác thì 5%, những điều như vậy nó lằng nhằng nên không biết đâu mà làm" - ông Tước cho biết.
Thời gian qua, Ủy ban nhân dân TPHCM đã đẩy mạnh việc chuyển đổi tổ chức khoa học công nghệ sang hoạt động theo hình thức tự trang trải kinh phí theo Nghị định 115 nhưng một số tổ chức dịch vụ khoa học và công nghệ hoạt động không vì mục đích lợi nhuận và đang thực hiện các dịch vụ công ích sẽ gặp nhiều khó khăn khi phải thực hiện hình thức này. Tuy nhiên, ông Lê Mạnh Hà, Phó chủ tịch Ủy ban nhân TPHCM cho rằng nếu không mạnh dạn thì không thể làm được: "Tôi nghĩ các cơ quan phải thực thi thôi, chứ nếu chờ cơ chế thì không thể được, rất lâu và rất khó triển khai".
 |
| Phó thủ tướng Vũ Đức Đam: năm 2015 tất cả các tổ chức KH-CN công lập phải chuyển sang hoạt động theo cơ chế tự chủ - Ảnh: VGP. |
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó thủ tướng chính phủ Vũ Đức Đam đã chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các Bộ ngành có liên quan từ nay cho đến cuối năm phải thực hiện toàn bộ việc chuyển đổi các tổ chức khoa học công nghệ công lập sang hình thức tự chủ. Các Bộ ngành cũng phải chuẩn bị một Nghị định khác thay thế cho Nghị định 115 kèm theo đó là các Thông tư hướng dẫn việc thực hiện chứ không thể để tình trạng chậm trễ kéo dài nhiều năm liền.
Phó thủ tướng cũng cho rằng, mỗi năm ngân sách của Nhà nước dành cho vấn đề nghiên cứu khoa học không phải là ít, vấn đề nằm ở chỗ là phải minh bạch hóa để tất cả các đề tài dự án được triển khai đồng bộ và hiệu quả.