![]() |
| Tổng số giờ thỉnh giảng trong một năm học của một nhà giáo thỉnh giảng không vượt quá tổng định mức giờ giảng dạy và giờ dạy thêm theo quy định đối với nhà giáo trong biên chế. Ảnh: Dân trí |
Trong khi đó, số giảng viên chỉ tăng từ hơn 20.000 lên hơn 61.000. Để đáp ứng số lượng tăng đến chóng mặt của các trường ĐH, nhiều trường ĐH mới thành lập ồ ạt tuyển giảng viên, trải thảm đỏ để mời gọi giảng viên giỏi từ các trường công lập… Vì thế, hiện nay một giảng viên dạy một lúc 2,3 thậm chí 4, 5 trường ĐH là điều không tránh khỏi.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, những trường lâu năm như ĐH Văn Lang cũng chỉ có 50% giảng viên cơ hữu, ĐH Hùng Vương cũng có có hơn phân nữa là giảng viên thỉnh giảng trả thù lao theo giờ. TS.Luật sư Nguyễn Đăng Liêm - Hiệu trưởng Trường ĐH CNTT Gia Định cho hay các giảng viên được mời cộng tác thường thuộc biên chế các trường công lập và giảng viên về hưu từ các trường. Để tăng số lượng giảng viên cơ hữu trường đang có nhiều chính sách khá hấp dẫn:
Đó là chủ trương chưng của đa số các trường ĐH-CĐ ngoài công lập hiện nay, nhất là một số trường mới thành lập đều tích cực ra sức tìm kiếm các nguồn giảng viên, nhưng chủ yếu cũng là từ các trường công lập. TS Nguyễn Văn Thư - Hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông Vận tải TP.HCM cho biết hầu hết các trường công lập quản lý giảng viên không bắt buộc phải 8 tiếng/ngày ở trường. Thế cho nên, chuyện một giảng viên trường ĐH này đồng thời giữ chức trưởng khoa ở một trường ĐH khác là việc khá bình thường.
Trong khi các trường ĐH phát triển nhanh chóng như nấm sau mưa, thì đội ngũ giảng viên không thể bắt kịp sự phát triển này. TS Nguyễn Văn Thư - Hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông Vận tải TP dẫn chứng, để một giảng viên đủ chuẩn đứng lớp là khá tốn nhiều công sức và thời gian đào tạo. Để có một giảng viên giỏi trình độ chuyên môn, am hiểu thực tế phải mất khoảng 5 năm, trong đó 3 năm học thạc sĩ và 2 năm lăn lộn ở ở thực tế hay bằng các công trình nghiên cứu khoa học. Thế nhưng mất chừng đó năm cũng chưa thể gọi là “cứng nghề”. Tương tự, PGS.TS Mai Hồng Quỳ - Hiệu trưởng Trường ĐH Luật TP trăn trở, nếu tuyển một luật sư, một công chứng viên hay một người làm trong ngành tư pháp… thì sau hai năm người đó có thể học nghề nhuần nhuyễn. Còn đối với một giảng viên thì phải sau 5 năm mới có đủ bản lĩnh đứng lớp. Với số lượng ĐH như hiện nay thì cần bao nhiêu thời gian để có đội ngũ giảng viên đạt yêu cầu?
Tình trạng chung hiện nay là nhiều trường đành buông xuôi chuyện giáo viên “chạy sô”, miễn đảm bảo số giờ lên lớp. Điều này chắc chắc ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và cập nhật kiến thức cho người thầy. Theo định mức thời gian làm việc và giờ chuẩn giảng dạy của giảng viên do Bộ GD - ĐT quy định, giảng viên trong 1 năm phải thực hiện 900 giờ giảng dạy, 500 giờ nghiên cứu khoa học và 360 giờ hoạt động chuyên môn và nhiệm vụ khác. Do đó, theo TS Hoàng Mạnh Dũng, Trưởng phòng Hành chính - Quản trị Trường ĐH Mở TP.HCM, nếu không tham gia nghiên cứu khoa học thì giảng viên chẳng khác nào nhai lại kiến thức của mình:
Theo PGS.TS Huỳnh Thanh Hùng - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm, nhiều giảng viên các trường ĐH công lập luôn được các trường ngoài công lập săn đón mời chào với mức thù lao giờ dạy cao hơn gấp 2, 3 lần để thu hút người giỏi, nhưng lại không phải trả bất kỳ chế độ lương bổng nào vì là thỉnh giảng. Điều này đang tạo ra một sự bất công khi các trường ĐH công lập bỏ công bỏ của đào tạo người lại đang phải chia sẻ nguồn lực của mình. Làm thế nào để giữ chân và để giáo viên tâm huyết, gắn bó với trường luôn là mối bận tâm của nhiều trường ĐH hiện nay, ông Huỳnh Thanh Hùng cho rằng:
Là cơ sở cung cấp giáo viên cho hầu hết các cơ sở đào tạo luật khác, PGS.TS Mai Hồng Quỳ bày tỏ, sẵn sàng chia sẻ đội ngũ giảng viên trường mình cho các trường khác, nhưng điều này phải được thực hiện một cách bài bản, công khai và theo quy định rõ ràng. Cơ chế của trường hiện nay đang đi từng bước một, bước đầu tiên là quản lý giờ giảng của giảng viên thông qua việc đề nghị giảng viên đăng ký giờ giảng tại trường và những giờ giảng bên ngoài nhà trường:
Trong bối cảnh các trường ĐH nở nồi trong khi nguồn giáo viên cung không đủ cầu. Tình hình này, biến giáo viên trở thành những "thợ dạy" đúng nghĩa, làm ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và nghiên cứu khoa học của các trường ĐH. Do đó, trước mắt việc chia sẻ nguồn lực phải được thực hiện trên cở sở đảm bảo chất lượng đào tạo của tất cả các trường ĐH và phải có có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các trường để đội ngũ giảng viên có thời gian hồi phục về sức khỏe lẫn học tập trau dồi nâng cao trình độ chuyên môn cũng như tham gia nghiên cứu khoa học.
