Tháng hành động vì trẻ em năm 2015 với chủ đề “Lắng nghe tiếng nói trẻ em” để các em được bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, tham gia vào những vấn đề của trẻ em. Qua đó, giúp người lớn giải quyết đúng đắn những vấn đề liên quan đến trẻ em. Và có một nghịch lý trong xã hội hiện đại ngày nay, nhất là những đô thị lớn, hè đến phụ huynh không biết phải làm gì để cho qua ba tháng hè. Có gia đình gửi trẻ cho những “bảo mẫu công nghệ”; có gia đình đăng ký cho con em mình học hết lớp bồi dưỡng văn hóa hè đến các lớp năng khiếu, kỹ năng, ngoại ngữ, bận rộn còn hơn 9 tháng học chính khóa.

Nhiều phụ huynh trang bị cho các em điện thoại smartphone, ipad để dễ quản lý, thay vì tìm cho các em những sân chơi bổ ích vào mùa hè. (ảnh minh họa: SK&ĐS)
Vâng, ký ức tuổi thơ tôi của những thế hệ 8X, 7X là những mùa hè ngập tràn sắc màu, đầy ắp niềm vui và tiếng cườì, quãng thời gian vui nhất, nhiều kỷ niệm là được nghỉ hè, được thỏa chí vui chơi các bạn cùng trang lứa mà không phải vướng bận quá nhiều chuyện học hành: “Tuổi thơ được cha mẹ cho về quê tận hưởng mùa hè như tắm sông, câu cá. Còn hiện nay, các em chỉ sử dụng những thiết bị công nghệ, hầu như đánh mất tuổi thơ của các em. Khác nhiều, không còn như hồi trước, mùa hè vui hơn được tham gia nhiều trò chơi dân gian. Còn bây giờ chủ yếu phụ thuộc vào công nghệ, học nhiều quá không thư giản cũng bị áp lực. Sân chơi thì mình rủ nhau tụ tập bạn bè đi chơi, đi sinh hoạt hè , nhảy dây, trốn tìm… vui hơn được tận dụng mùa hè nhiều hơn. Bây giờ chỉ học, chẳng qua vào mạng, chơi game, tụ tập điện thoại, chẳng phát triển được tuổi thơ”.
Hiện nay, những sân chơi mùa hè vui nhộn, với những trò chơi vận động đã không còn thu hút được các em thiếu nhi. Thay vào đó là các em bị cuốn hút vào những thiết bị công nghệ ngày càng đa dạng. Một mặt là do phụ huynh chỉ muốn con em mình tập trung cho việc học, mặt khác lại trang bị cho các em điện thoại smartphone, ipad để dễ quản lý, thay vì tìm cho các em những sân chơi bổ ích vào mùa hè. Đa số các em thiếu nhi mà chúng tôi có dịp gặp gỡ và trò chuyện đều cho biết, mùa hè, các em cũng muốn tìm những sân chơi phù hợp với lứa tuổi, nhưng lại không biết đi đâu nên ở nhà xem tivi, chơi game: “Hè ở nhà học hoặc chơi máy tính. Sáng chơi trò chơi, chiều đi tập thể thao ở công viên hay phòng tập. Hè ở nhà phụ mẹ và bà ngoại làm việc nhà”.
Với trẻ em, không chỉ học hành là đủ mà các em cần có những sân chơi phù hợp để vui chơi giải trí, phát triển một cách toàn diện. Thế nhưng, hiện nay, sân chơi dành cho thiếu nhi còn thiếu và chưa đa dạng, chỉ đáp ứng phần nào nhu cầu của các em. Ngoài những khu vui chơi dành cho thiếu nhi do TP đầu tư, nhiều địa phương cũng muốn xây dựng các điểm vui chơi dành cho trẻ em nhưng lại không có mặt bằng. Từ những khó khăn ấy, nhiều địa phương đành phải tận dụng nhà văn hóa, sân trường, những khoảng đất trống để tạo sân chơi cho các em, nhưng đó chỉ là những hoạt động tạm thời, nhất là vào mùa hè. Có điều, không phải xã phường nào cũng có địa điểm để tổ chức sân chơi cho thiếu nhi và nếu có chỉ là hoạt động đơn lẻ không tập trung và không thường xuyên. Chính từ chỗ thiếu sự đầu tư về mặt bằng và các hoạt động vui chơi giải trí nên sân chơi ở các địa phương chưa thu hút được các em thiều nhi, vì thế các em phụ thuộc nhiều vào thiết bị công nghệ tại nhà. Nhiều em cho biết, có lúc muốn tìm đến các sân chơi dành cho thiếu nhi nhưng lại không biết đi đâu. Nếu có thì những sân chơi đó còn quá đơn giản cả về nội dung sinh hoạt lẫn trang thiết bị. “Mong ngày hè có sân chơi lành mạnh để được khám phá tham gia hoạt động chung với tập thề. Nếu không có sân chơi thì những ngày hè rất là nhàm chán”.
Chị Đào Ngọc Bích, Ủy viên thường vụ, Trưởng ban công nhân lao động nội chính quận đoàn 10 cho biết, để đáp ứng nhu cầu của thiếu nhi, hè năm nay, quận hướng đến việc tạo không gian mở để tổ chức sân chơi cho thiếu nhi, trang bị cho các em những kỹ năng thực hành xã hội, kỹ năng sống, giúp các em được trải nghiệm thực tế nhiều hơn. Tại khu dân cư ban chỉ đạo hè 15 phường tổ chức hoạt động hàng ngày, ở cấp quận tổ chức hành trình trải nghiệm, sân chơi về khoa học…tại Công viên Lê Thị Riêng. Để kêu gọi các bậc phụ huynh tạo điều kiện cho các em đến với các sân chơi mùa hè, các phường phát huy vai trò của các anh chị tổng phụ trách trong công tác vận động, tuyên truyền: “Cố gắng làm sao có những chương trình phù hợp với thiếu nhi để không phụ thuộc vào công nghệ thông tin tại nhà mà các em được trang bị nhiều kỹ năng sống hơn , mong muốn các vị phụ huynh tin tưởng vào địa phương để gửi gắm các em tham gia vào các chương trình của địa phương và của quận đưa ra”.
Thiếu mặt bằng để xây dựng sân chơi cho trẻ em, đó là khó khăn chung của các địa phương. Nhưng theo chị Nguyễn Thanh Xuân, chủ tịch Hội đồng đội TP, các địa phương phải biết khai thác thế mạnh của mình, tận dụng không gian, văn phòng ấp, khu phố để tạo sân chơi cho các em. Điều quan trọng là phát huy vai trò của đoàn, đội để thiết kế các chương trình phù hợp với các lứa tuổi thiếu nhi thì mới thu hút các em. Chị Xuân cho biết, để đáp ứng nhu cầu của các em, các nhà thiếu nhi quận huyện, Trung tâm sinh hoạt thanh thiếu niên tổ chức những chuyên đề phục vụ cho các em thiếu nhi, trong hè có những lớp năng khiếu miễn phí dành cho thiếu nhi. Một số nhà thiếu nhi đã đưa các lớp miễn phí phục vụ các em thiếu nhi vào trường tiểu học, trung học cơ sở, tạo điều kiện cho các em có hoàn cảnh khó khăn phát huy năng khiếu của mình. Trong hè có những hoạt động miễn phí phục vụ cho các em thiếu nhi vào các tối thứ bảy và chủ nhật tại sân khấu Sen Hồng. Các công viên, các khu vui chơi sẽ có cơ chế hỗ trợ giảm giá, miễn phí vé cho các em khi đến vui chơi. Năm nay, TPHCM đẩy mạnh việc đưa các chuyến xe sách lưu động đến phục vụ cho các em thiếu nhi ở các xã xây dựng nông thôn mới, Bên cạnh đó, triển khai chương trình thiếu nhi nội thành hỗ trợ cho các thiếu nhi ngoại thành trong các hoạt động giao lưu, văn hóa văn nghệ. Chị Nguyễn Thanh Xuân, nhấn mạnh: “Yêu cầu của mình năm nay, các hoạt động dành cho thiếu nhi phải được chăm chút, thiết kế đa dạng để các em háo hức đến với các điểm vui chơi giải trí. Bình thường mình phục vụ những gì mình có chứ không phục vụ những gì các em cần, nên sức hút đầu hè đông giữa hè giảm đi. Sau đó lực lượng tình nguyện về thì số lượng đông lại. Điều đó cũng là một ý để ban chỉ đạo hè TP rút kinh nghiệm”.
Việc chăm lo cho trẻ em không phải là công việc nhất thời mà phải được thực hiện thường xuyên và lâu dài có sự chung tay góp sức của toàn xã hội. Việc đầu từ về giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe cho trẻ em là vấn đề quan trọng. Song tạo cho trẻ có một môi trường văn hóa lành mạnh, có điểm sinh hoạt để vui chơi giải trí cũng là điều cần thiết, giúp cho các em điều kiện sống tốt hơn và phát triển một cách toàn diện hơn.
