Dự thảo chiến lược GD Việt Nam 2009-2020: Nội dung

(VOH) - Một chiến lược giáo dục mang tầm vĩ mô nhưng có quá nhiều lỗ hổng về tư tưởng chỉ đạo, nhiều mục tiêu khá chủ quan duy ý chí, và các giải pháp nêu ra khá mờ nhạt, không rõ ràng…là nhận định của 30 đại biểu đến từ các trường học -Viện nghiên cứu khi tham gia đóng góp ý kiến cho Dự thảo chiến lược GD Việt Nam 2009-2020 trong buổi Tọa đàm do Viện nghiên cứu giáo dục - Trường ĐH Sư Phạm TP.HCM

Dự thảo chiến lược GD Việt Nam 2009-2020: Nội dung - mục tiêu xa rời thực tế

Theo PGS-TS Bùi Mạnh Hùng: Quy trình xây dựng chiến lược giáo dục của Bộ hiện nay là hết sức hành chính: Bộ phân công cho Viện nghiên cứu giáo dục VN xây dựng chiến lược, sau đó hàng tuần - hàng tháng Bộ trưởng lại có các buổi làm việc các Vụ, trung tâm trực thuộc để hoàn thiện chiến lược đó sau đó công bố ra công luận. Trong quá trình xây dựng không hề huy động sự tham gia từ các các tầng lớp, các tổ chức độc lập khác như: Việt kiều, các chuyên gia trong và ngoài nước, mặt trận tổ quốc… Cũng có quan điểm tương tự như giáo sư Bùi Mạnh Hùng, GS-TS Khoa học Lê Ngọc Trà đã khá thẳng thắn khi cho rằng: Chiếc lược này đang được xây dựng theo một quy trình quá cũ kỹ lạc hậu: Phần đầu nêu thành tựu- phần tiếp theo chỉ ra yếu kém rồi đến giải pháp...khiến một chiến lược cũng không ra chiến lược (vì không có những tư tưởng, quan điểm lớn mang tính đột phá) và kế hoạch cũng không ra kế hoạch (vì không có mốc thời gian thực hiện- những kết qủa dự kiến sẽ đạt được sau đó). Ông Trà kiến nghị:

Việc Bộ công khai đưa dự thảo ra lấy ý kiến đóng góp của dư luận - theo một số đại biểu - có cảm giác như là cách Bộ GDĐT “hợp thức hóa” chiến lược. Nếu làm một so sánh nhỏ giữa dự thảo 13 và dự thảo 14 những người quan tâm đến giáo dục nước nhà sẽ không tìm thấy có sự bổ sung sửa đổi nào đáng kể, có chăng chỉ là những tiểu tiết hết sức vụn vặt, chẳng hạn thay đổi cụm từ “đã có chuyển biến” sang “đã có tiến bộ”…v..v. còn khung chiến lược và mục tiêu phát triển vẫn giữ nguyên. Trong khi đó, thời gian qua, có rất nhiều ý kiến đóng góp hết sức xác đáng của các chuyên gia, nhà giáo nhưng không thấy được thể hiện lại qua các lần dự thảo. Ông Lê Hiếu Đằng - Phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc TP.HCM cho rằng, với những triết lý thể hiện chiến lược, giáo dục VN có thể lại sa vào cái vòng lẩn quẩn, không thay đổi được gì?

Không dám đưa ra các ý kiến chủ quan của mình vì thận trọng cho rằng mình chưa có những trao đổi trực tiếp Ban soạn thảo, nhưng GS-TS Thái Bá Cần-hiệu trưởng trường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật đã nhận được sự ủng hộ đồng tình của đông đảo đại biểu tham dự buổi tọa đàm khi ông so sánh giữa dự thảo chiến lược giáo dục VN với các nước khác trên thế giới, từ nước có nền GD tiên tiến là Hoa Kỳ đến nước láng giềng là Campuchia. Để từ đó, có thể thấy rằng, các dự thảo chiến lược GD VN 2009-2020 đưa ra những mục tiêu quá chung chung, có thể vận dụng trong mọi thời điểm- mọi hoàn cảnh như các mục tiêu: Nâng cao chất lượng, tăng quy mô đào tạo, tăng cường cơ sở vật chất….Trong khi đó, một loạt giải pháp nêu ra trong chiến lược lại không khớp với mục tiêu đề ra trước đó. GS Mai Ngọc Luông- Viện nghiên cứu GD TP.HCM bức xúc nói:

Ngoài ra, các đại biểu cũng chỉ ra rằng, chiến lược nêu ra rất nhiều mục tiêu, giải pháp thực hiện nhưng lại thiếu một cái quan trọng nhất là con người: Làm sao có đủ giáo viên tiếng Anh để tiến hành dạy tiếng Anh từ lớp ba; Làm sao đủ giảng viên cung cấp cho các trường ĐH mới mở để chạy theo mục tiêu 450 sinh viên/10.000 dân; Lấy đâu ra người giỏi để thực hiện dự án 5 trường ĐH đạt đẳng cấp quốc tế…. Đó là chưa kể, những chỉ số đưa ra trong chiến lược chỉ cần tính nhẩm cũng cho ra kết quả sai số đến 100%. Điều này cho thấy những nhà soạn thảo đang thiếu tư duy kinh tế nên mới đưa ra những chỉ số xa rời thực tế đến như vậy. Do đó, theo GS Phạm Phụ, chiến lược giáo dục VN chỉ mới trả lời được câu hỏi “làm cái gì?” còn “làm như thế nào?” thì chưa giải quyết được:

Như vậy là dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục VN giai đoạn 2009-2020 đã trải qua 14 lần dự thảo, từ những ý kiến nêu trên có thể thấy các nội dung trong Chiến lược này vẫn chưa nhận được nhiều sự đồng thuận của XH. Trước sự thiếu khoa học của bản dự thảo lần này, các đại biểu tham dự buổi Tọa đàm cùng kiến nghị: “ Cần phải có những điều chỉnh bổ sung lớn trong chiến lược phát triển giáo dục từ nay đến năm 2020, nếu cần thiết thì phải viết lại:

Thưa quý vị, Theo kế hoạch, Bộ GDĐT sẽ tiếp tục thu thập các ý kiến đóng góp cho Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2009-2020 đến ngày 20/1/2009 để hoàn thiện trình chính phủ trong thời gian tới./.

Thanh Thủy