Mô hình bán trú- nội trú <br><i>Bài 1: Nỗi lo dinh dưỡng học đường</i>

(VOH) - Đến nay ngành giáo dục vẫn chưa có một quy định chính thức nào về loại hình trường bán trú mà chỉ có loại hình trường học 2 buổi/ ngày. Tuy nhiên nhu cầu phụ huynh gửi con học bán trú ngày càng tăng vì công việc không thể đưa đi đón về. Nhưng công tác bán trú tại các trường hiện vẫn còn nhiều khó khăn về điều kiện cơ sở, nhân sự, đặc biệt là lứa tuổi mầm non, tiểu học cả ngày ăn uống ở trường trong khi chất lượng bữa ăn mỗi nơi một kiểu mà chưa có một thực đơn chuẩn, mang tính khoa học.
Phần lớn bữa ăn trưa của học sinh tại các trường hiện nay đang thiếu nghiêm trọng chất xơ và các vitamin do khẩu phần ăn không có nhiều rau và trái cây. ảnh minh họa: PNO

Việc thiếu cơ sở vật chất cũng khiến bữa ăn tại một số trường không đảm bảo bởi phải tận dụng, cải tạo cơ sở sẵn có để xây dựng bếp ăn. Phần lớn các trường học đều không có nhà ăn, do vậy nơi ăn thường được tận dụng từ hành lang, phòng học, ngoài sân, thậm chí phải chia từng ca để ăn. Thực đơn các bữa ăn chưa phong phú, đa dạng, chỉ có vài món xoay vòng nên học sinh còn ngán, bỏ thừa phần ăn, phụ huynh phải cho con mang theo bánh, sữa…để ăn kèm. Chị Ngọc Mai, phụ huynh học sinh một trường tiểu học Q.6 bày tỏ:

Hiện nay học sinh bán trú có thói quen ăn không cân đối: ăn ít rau và trái cây nhưng lại ăn nhiều thức ăn nhanh, thức ăn nhiều đường và ít vận động nên cơ thể hay uể oải. Em Ngọc Mai, học sinh một trường dân lập Q.9 cho biết bữa ăn ở trường, món mặn chủ yếu xoay quanh gà chiên đến gà kho, ít rau, ít trái cây:

Cũng trong tình cảnh này, chị Quỳnh Như, phụ huynh học sinh một trường tiểu học ở Q.11 xót con không thích ăn cơm bán trú ở trường bởi chỉ đơn điệu một ít thịt, một chén canh với tô cơm. Mặc dù rất muốn đón con về ăn trưa ở nhà rồi chiều lại đưa đến trường nhưng công việc không cho phép. Chiều đi học về là con than đói muốn ăn liền nên đến giờ cơm không ăn cùng cả nhà được, phải hơn 8 giờ tối mới bắt đầu bữa tối một mình:

Hiện nay trong gần 1.400 trường tổ chức bán trú thì có 80% trường có bếp ăn. Đa số các trường tổ chức bếp ăn tại trường để chủ động quản lý, kiểm soát và để không xảy ra việc nhận hoa hồng của công ty cung cấp suất ăn công nghiệp nhằm đảm bảo chất lượng các bữa ăn cho học sinh. Tuy nhiên, bữa ăn bán trú phải cân đối thu chi cho vừa sức phụ huynh nhưng vẫn phải bao gồm phí trả cho bảo mẫu, cấp dưỡng, hao mòn cơ sở vật chất, điện nước, dụng cụ phục vụ bữa ăn...Cộng thêm giá cả thực phẩm tăng như hiện nay, nhiều quận huyện đang đề nghị tăng mức tiền ăn lên 25-30 ngàn/ngày cho hai bữa trưa và xế, còn bữa sáng là 10 ngàn/ngày. Cô Vũ Thị Kim Hoa, hiệu trưởng trường tiểu học Yên Thế bày tỏ dù gặp khó khăn nhưng nhà trường luôn đặt tiêu chí an toàn thực phẩm, dinh dưỡng cho học sinh lên hàng đầu. Chất lượng các món chính cần được đảm bảo vì các em đang ở tuổi phát triển và cần công khai thực đơn cho phụ huynh yên tâm:

Trước tình thế nhiều trường buộc phải tăng tiền ăn, phụ huynh nghĩ đến sức khỏe lâu dài của con em mình nên chấp nhận đóng góp thêm. Bác Nguyễn Thị Liễu, ở quận 1, có hai con đang học lớp 7 và lớp 9 cho hay: mặc dù tiền ăn trưa ở trường của con mình học có cao hơn so với các trường ở quận khác, thế nhưng thành phần bữa ăn được đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng khiến phụ huynh yên tâm hơn:

Bên cạnh đó, để hạn chế các vụ tai nạn xảy ra cho trẻ xoay quanh bữa ăn do trẻ không chịu ăn, hay ói thì việc đổi mới tổ chức bữa ăn bán trú rất cần chú trọng. Cô Vũ Thị Xuân Liên, hiệu trưởng trường mầm non Vàng Anh Q.5 chia sẻ: thực đơn cho trẻ mầm non trước đây rất đơn điệu theo kiểu băm xắt, xay nhỏ cho tất cả lứa tuổi trong khi trẻ 5 tuổi đã thích và có thể ăn giống như người lớn. Bộ phận phục vụ bán trú chịu khó lên thực đơn, chế biến thức ăn sao cho hấp dẫn trẻ. Ngoài ra, trẻ được tham gia xây dựng thực đơn, làm một số món ăn và thức uống đơn giản trong ngày tổ chức tiệc buffet. Phụ huynh cũng được tham gia chia sẻ công thức nấu những món ăn trẻ yêu thích, giúp bữa ăn ở trường trở thành giờ ăn hạnh phúc:

Theo bà Đỗ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, phần lớn bữa ăn trưa của học sinh tại trường hiện nay đang thiếu nghiêm trọng chất xơ và các vitamin do khẩu phần ăn không có nhiều rau và trái cây. Theo khảo sát chất lượng bữa ăn trưa tại một số trường tiểu học bán trú trên địa bàn thành phố, xét về cơ cấu năng lượng cho một bữa ăn trưa và ăn xế thì xấp xỉ đạt được yêu cầu so với khuyến nghị. Tuy nhiên, về hàm lượng rau và trái cây cần thiết cho cơ thể mới chỉ đáp ứng gần 50% yêu cầu. Khoảng 50% các em không thường xuyên ăn rau, và đến 10% chưa hề ăn rau. Điều này lí giải tại sao học sinh bị thiếu hụt vitamin, vi chất nhưng lại thừa cân và có nguy cơ béo phì cùng với các bệnh liên quan khiến tỉ lệ béo phì ở học sinh tiểu học tăng cao, thể lực, trí lực khó phát triển. Chính vì vậy, dự án “Bữa trưa học đường” do Sở GD-ĐT TP.HCM triển khai nhằm góp phần cải thiện chế độ dinh dưỡng, góp phần nâng cao nhận thức, tầm vóc và thể lực của học sinh tại thành phố, gồm 3 nội dung chính là xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý thông qua việc cải tiến bộ thực đơn chuẩn cân bằng dinh dưỡng giúp học sinh phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần, đồng thời giáo dục ý thức tự phục vụ của học sinh, trong đó chú trọng ba giải pháp, bác sĩ Ngọc Điệp cho biết:

Khi đã tổ chức bán trú, các trường đã cố gắng tự nấu ăn để các em học sinh có được bữa ăn nóng sốt hơn suất ăn công nghiệp. Điều các trường đang cần là cái nhìn toàn diện về thực đơn học đường đủ dinh dưỡng, được phụ huynh hỗ trợ điều chỉnh mức tiền ăn phù hợp để đảm bảo chăm sóc sức khỏe cho học sinh.

(còn tiếp)