Nhà văn hóa thiếu nhi trong xu thế phát triển
Phần 1: Hoạt động “già cỗi”
(VOH) - Thời gian qua, hoạt động của hệ thống nhà thiếu nhi cả nước có nhiều xu hướng phát triển tích cực, góp phần khẳng định vai trò của tổ chức Đội trong việc giáo dục nhân cách trẻ em. Tuy nhiên, trong tình hình thực tế hiện nay, hầu như các hoạt động ở nhà văn hoá thiếu nhi đã trở nên quá “Già cỗi” thiếu sinh khí. Ngày càng có nhiều phụ huynh không hài lòng với cách tổ chức hè chính thống từ hệ thống đoàn, đội các nhà văn hóa. “Ở đó chỉ có sự cứng nhắc”, “những khái niệm như kỹ năng sống, ý thức cộng đồng.. thể hiện nghèo nàn qua các khẩu hiệu”. Ghi nhận sau đây của phóng viên Hồng Thuý sẽ đến với quí vị và các bạn!
Trên địa bàn TPHCM, gần như 100% quận huyện đều có nhà thiếu nhi. Vào vào mỗi dịp hè, hầu như nhà thiếu nhi nào cũng "khởi động" để đưa ra những chương trình hoạt động cho trẻ rất "hoành tráng". Song, có thể thấy hầu như tất cả những chương trình này đều rơi vào tình trạng "bổn cũ soạn lại", hầu như nhà văn hoá thiếu nhi nào cũng chỉ dừng ở mức mở các lớp năng khiếu, triển khai những chương trình hoạt động đội nhóm theo kiểu "phong trào", hay chỉ chủ trọng “luyện gà” để đi thi nhằm lấy tiếng. Không ít bộ phận thiếu nhi gần như không tiếp cận hoặc không cảm nhận được những thú vui hoạt động giải trí. Phải chăng những hoạt động này còn nặng tính hình thức và ngày càng nhạt nhẽo, thiếu chiều sâu.
Đã hơn 5 năm qua, anh Trần Thanh Linh -nhà ở quận 1-đều đưa con mình đến nhà thiếu nhi TP để vui chơi trong dịp hè. Tuy nhiên, năm nay anh lại chọn cho con mình một nơi giải trí khác.
Em Nguyễn Lam Vy-đã theo lớp học hát ở nhà thiếu nhi Q12 được nhiều năm. Ngoài giờ học thì em cũng không còn hào hứng để chơi các trò chơi hay tham gia các chương trình sinh hoạt tại đây. Theo em thì:
Đó cũng là mong muốn của hầu hết các em thiếu nhi TP này mỗi dịp hè về. Tuy nhiên, thức tế mà chúng tôi ghi nhận được tại các nhà thiếu nhi và điểm sinh hoạt hè thì mong muốn của các em khó lòng mà được đáp ứng.
Được xây dựng và thành lập gần 30 năm nay Nhà Thiếu nhi TP đang xuống cấp trầm trọng với kiến trúc nặng nề, cũ kỹ, không có gì hấp dẫn đối với những người đến tham gia các hoạt động ở đây. Phần vỏ đã thế, phần ruột cũng chẳng có sự đầu tư. Ngay cả những phòng chức năng để dạy và học những môn đặc thù như đàn, hát - nhạc, thể dục nhịp điệu… cũng không có gì nhiều. Cách giảng dạy thì hầu như không có gì thay đổi vẫn là một thầy dạy hàng chục trò theo những bài giảng đã có sẵn. Bà Trần Thị Định -Phó gám đốc nhà thiếu nhi TP-người có hơn 20 năm gắn bó với các hoạt động thiếu nhi trăn trở:
Theo bà Trần Thị Định hiện chi phí để dàn dựng một chương trình hoạt động cho thiếu nhi cần gần cả trăm triệu đồng. Chương trình quy mô lớn phải 150 triệu đồng trở lên. Nhưng ngân sách cho các hoạt động của Nhà thiếu nhi thành phố chỉ hơn 500 triệu đồng một năm, các khoản tự thu của Nhà thiếu nhi chỉ hỗ trợ cho các hoạt động, không đủ để trang bị thêm trang thiết bị hay có sự “bứt phá” trong các hoạt động. Chính vì vậy mà con số hơn 10 ngàn lượt em thiếu nhi đến tham gia và sinh hoạt ở nhà thiếu nhi mỗi tuần trong dịp hè không hề tăng lên mà có phần sụt giảm. Bà Định cho biết thêm:
Ở nhà thiếu nhi TP còn vậy, nói chi đến các nhà thiếu nhi các quận huyện. Với diện tích cả ngàn mét vuông, vị trí nằm ngay góc ngã tư với hai mặt tiền của một khu dân cư sầm uất, nhà thiếu nhi Q5 trong thật hoành tráng thế nhưng vào dịp hè thì các chương trình hoạt động cũng được giới thiệu rất nghèo nàn, chỉ xoay quanh vài lớp học năng khiếu như hội hoạ, võ, ca hát, các đội nhóm..., còn những trò chơi giải trí dành cho thiếu nhi cũng chỉ quanh quẩn là cầu tuột, nhà banh, đu quay... trung bình mỗi dịp hè, nhà thiếu nhi thu hút khoảng gần 12 ngàn lượt em đến học và sinh hoạt. Theo bà Minh Tân-giám đốc nhà thiếu nhi Q5 thì năm nay có tăng hơn nhưng không nhiều. Bà cho biết:
Hay tại nhà thiếu nhi Q.1, cũng có lợi thế về địa điềm vì nằm ngay trung tâm thành phố nhưng không gian cho các em thiếu nhi vui chơi cũng không nhiều vì phải “cắt xén” cho thuê mướn mặt bằng nhằm tăng kinh phí cho hoạt động của nhà thiếu nhi. Vậy nhưng ngoài các lớp dạy nhạc, dạy vẽ, dạy võ, thể dục nhịp điệu… Nhà Thiếu nhi cũng không tổ chức thêm được hoạt động gì mới mẻ. Số tiền cho thuê mỗi tháng 15 đến 20 triệu cũng chỉ đủ để lo đời sống của các nhân viên tại đây.
Được đưa vào hoạt động mới 3 tháng, Nhà Thiếu nhi quận Bình Tân được trang bị cơ sở vật chất tương đối đầy đủ. Với 20 bộ môn học và năng khiếu, nhà văn hóa đã đón nhận cả ngàn lượt thiếu nhi, thanh thiếu niên đến sinh hoạt, học hè. Tuy nhiên, ông Huỳnh Hữu Nam-Giám đốc Nhà Thiếu nhi quận Bình Tân, cũng bộc bạch thực tế:
Được xem là một trong những nhà thiếu nhi có quy mô hoành tráng nhất tại TP.HCM với tổng diện tích gần 4 hecta, nhà thiếu nhi Quận Thủ Đức có thiết kế cả hệ thống công viên cây xanh, hội trường, khu vực trò chơi... từ đầu hè đến nay đã có trên 1.000 thiếu nhi đăng ký tham gia hoạt động. Nghe thì có vẻ như nhiều lắm nhưng con số này xem ra không đáng kể vì địa bàn quận Thủ Đức trải rộng, trong khi đó, ngày càng nhiều con em của các tầng lớp lao động nhập cư từ quanh các khu công nghiệp quận 9, quận 2, Bình Dương cũng tìm đến đây.
Nhằm giúp trẻ năng động, sáng tạo, đáp ứng nhu cầu của phụ huynh, nhiều nhà thiếu nhi cũng đã “gồng mình” để mở thêm một số lớp học mới như lớp học về kỹ năng sống hay tổ chức các hoạt động ngoài trời để thu hút thiếu nhi. Tuy nhiên, với kinh phí không nhiều, đa số những người công tác tại các nhà thiếu nhi đều có thâm niên nên vấn đề “cải tổ” các hoạt động trở nên khó khăn và cứng nhắc. Mặt khác, các nhà thiếu nhi quận huyện nhân sự thường không ổn định, giám đốc thường là các bí thư, phó bí thư quận đoàn kiêm nhiệm. Giám đốc chỉ đạo vài tháng, sau đó sẽ được điều chuyển công tác. Mỗi người một ý tưởng khác nhau, tư duy chỉ đạo công việc khác nhau nên rất khó đảm bảo chất lượng. Cho nên các hoạt động thiếu nhi năm nào cũng giống như năm nào, không có gì mới. Đó là chưa nói đến việc đụng đến các cơ chế này nọ.
Từ những gì chúng tôi vừa phản ánh cho thấy các chương trình hoạt động hè hiện nay chưa thật sự thu hút học sinh bởi sự đơn điệu và tẻ nhạt. Trong khi đó, hệ thống các cơ sở giảng dạy ngoài giờ, các trường dân lập tư thục, các khối doanh nghiệp tư nhân đang ngày càng đẩy mạnh các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt hè dành cho thiếu nhi.
Hồng Thuý
