Tương lai rộng mở cho học viên Trung cấp

(VOH) - Được ngồi trên ghế giảng đường Đại học là ước mơ của rất nhiều bạn trẻ. Thế nhưng, việc vượt qua cánh cửa Đại học không hề đơn giản, khi mà mỗi mùa tuyển sinh có hàng ngàn sĩ tử cùng thi vào một trường khiến tỷ lệ chọi tăng cao. Vậy nếu không vào được Đại học thì phải làm sao để có thể thành công và Đại học có phải là con đường duy nhất hay không? Thực tế cho thấy có rất nhiều người đã thành công không bằng con đường Đại học, nhưng vẫn còn nhiều hướng đi khác khả năng thành công cũng cũng rất mà các bạn trẻ có thể lựa chọn theo học như Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp hoặc học nghề…

Trong những ngày qua, các trường ĐH - CĐ đồng loạt công bố điểm chuẩn trúng tuyển. Hằng năm, chỉ có khoảng 30% học sinh tốt nghiệp THPT được đặt chân vào giảng đường ĐH. Do đó, những em không đậu ĐH phải tìm cho mình một ngã rẽ khác. Tháng 8, cũng là thời điểm các trường trung cấp nghề tổ chức xét tuyển, những thí sinh không đủ điều kiện theo học ĐH cũng nên cân nhắc lựa chọn cho mình một ngành nghề phù hợp. Thực tế chứng minh "ĐH không phải là con đường duy nhất", vẫn còn nhiều hướng đi khác dẫn đến thành công. Và theo thông tin ghi nhận được, thị trường lao động hiện đang khan hiếm công nhân lành nghề.
Bao giờ cũng vậy trong một doanh nghiệp sản xuất, cơ cấu nhân lực thường được phân chia như sau: ĐH chiếm 15%; CĐ chiếm 13% và hệ trung cấp chiếm 14%, còn lại là trình độ sơ cấp và lao động phổ thông. Tỷ lệ này tương ứng với 40 ngàn chỗ làm dành cho hệ trung cấp trong bình quân 270 ngàn lao động mỗi năm của TP. Rõ ràng, nguồn nhân lực trung cấp chiếm vị trí hết sức quan trọng trong thị trường lao động hiện nay.
Thường xuyên tổ chức định kỳ 2 sàn giao dịch việc làm mỗi tháng, Trung tâm giới thiệu việc làm TPHCM nhận được nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp bình quân hơn 2.700 lao động ở mỗi đợt, trong đó lượng công việc các ngành nghề trung cấp chiếm khoảng từ 30 - 40%. Tại sàn giao dịch việc làm mới đây, hơn 60 doanh nghiệp tham gia tập trung các ngành nghề chủ yếu như: Điện tử - Điện công nghiệp - Cơ điện; Điện lạnh; Cơ khí; Phiên dịch; Lễ tân…Tương tự, tại Trung tâm giới thiệu việc làm thanh niên TP cũng có khoảng 30% chỗ làm hệ trung cấp. Theo ông Nguyễn Cao Thắng, Phó Giám đốc trung tâm giới thiệu việc làm TPHCM, các ứng viên trung cấp thường tìm việc dễ hơn các bậc đào tạo khác, lợi thế nổi bật chính là kỹ năng thực hành cao: "Cơ cấu trong doanh nghiệp, người ta chỉ tuyển những người trình độ ĐH phụ trách chính thôi, còn lại là sử dụng nhân viên trung cấp. Nói chung họ cũng gặp nhiều thuận lợi hơn so với người có trình độ ĐH, do tuyển dụng ít nên so kè với nhau nhiều. Còn hệ trung cấp được tuyển nhiều hơn, chuyên môn nghiệp vụ cụ thể, doanh nghiệp cũng tuyển những người đã có kỹ năng".
Trên địa bàn TP hiện nay có 32 trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) và 23 trường TC Nghề, mỗi năm cơ bản thu hút khoảng 40 ngàn học viên. Thế nhưng đang có một nghịch lý mỗi năm số lượng học viên đều giảm dần. Trong nỗ lực vượt khó tự cứu mình, nhiều trường nghề đã đầu tư kinh phí không nhỏ vào việc xây dựng mới phòng học, phòng thực hành. Ưu thế của đào tạo nghề là phần thực hành chiếm đến 70%, còn 30% lý thuyết nên học viên dễ tiếp thu và thực hành được ngay. Đó cũng là lợi thế nổi bật của trường nghề khi đầu ra của các trường đạt tỷ lệ từ 80 - 90% học viên tốt nghiệp tìm được việc làm. Đáng nói, nhiều học viên của các trường như Trung cấp y dược Hồng Đức, CĐ Nghề TP, CĐ Nghề Ispace, Trung cấp nghề Kỹ thuật công nghệ Hùng Vương…..đều được các doanh nghiệp “đặt hàng” ngay trong quá trình thực tập, khi chưa tốt nghiệp. Ông Nguyễn Ngọc Hạnh, Phó Hiệu trưởng Trường Trung Cấp Nghề Kỹ thuật Công Nghệ Hùng Vương cho hay: "Trường có một bộ phận giới thiệu việc làm nhằm đáp ứng đầu ra cho tất cả học viên hệ trung cấp của trường. Thông thường có khoảng 80% học viên có việc làm đúng nguyện vọng của mình. Mức lương tuỳ theo ngành, nghề, đối với các em mới ra trường mức lương khoảng 3 triệu trở lên.
Thật vậy, trong những năm gần đây, hoạt động hỗ trợ, giới thiệu việc làm luôn là tiêu chí hàng đầu mà các trường nghề xây dựng nhằm gây dựng niềm tin với xã hội, với người học. Tạo việc làm, gắn kết nhà trường với doanh nghiệp, tiếp thu ý kiến phản hồi từ doanh nghiệp để hoàn thiện chương trình đào tạo là những gì mà trường Trung cấp Kỹ thuật và Nghiệp vụ Nam SG thực hiện, dẫn đến kết quả 70% có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp, ông Trần Ngọc Trình, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: "Trước tiên, chúng tôi có bộ phận giới thiệu việc làm cho học viên sau khi tốt nghiệp. Thứ hai là trong quá trình đào tạo chúng tôi gắn kết với các doanh nghiệp, tạo nơi thực tập cho các em. Qua quá trình thực tập chuyên sâu tại các doanh nghiệp, các em ra trường sẽ được chọn. Thứ bà là việc hàng năm, trường tổ chức hội nghị khách hàng, qua đó cũng giới thiệu cho doanh nghiệp quá trình phát triển của nhà trường, nghe các doanh nghiệp phản hồi về học viên đang thực tập và đang làm tại doanh nghiệp. Do các em đã được thực tập trong môi trường doanh nghiệp nên khi ra trường tiếp cận ngay với công việc, không cần phải huấn luyện trở lại".
Cũng theo ông Trình, vấn đề quan trọng hiện nay các trường nghề đang hướng đến là tạo điều kiện cho học viên trung cấp có thể tự tạo việc làm cho mình và bè bạn bằng cách gầy dựng cơ sở cho mình. Đó mới là điểm khác biệt giữa học nghề và các cấp bậc học khác. Đã có nhiều học viên có điều kiện đã tự mở công ty, cửa hàng kinh doanh riêng sau khi ra trường mà không đi làm thuê. Đơn cử, học viên Trần Khắc Thảo, Lớp ngắn hạn Khoa điện tử của trường Trung cấp nghề Hùng Vương, ra trường đã có thể tự mở công ty riêng về kinh doanh, sửa chữa các thiết bị điện tử. Hay như học viên Nguyễn Thị Thanh Ngọc, học viên lớp Hàn của trường, hiện là chủ cửa hàng chuyên thiết kế gia công mặt hàng inox dân dụng, phụ kiện xây dựng.
Gắn bó với việc khảo sát, nghiên cứu và dự báo nhu cầu nhân lực đã 3 năm nay, ông Trần Anh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP nhận định, từ nay đến năm 2015, bình quân mỗi năm TPHCM sẽ thu hút từ 270 ngàn - 280 ngàn chỗ làm việc. Trong mỗi ngành kinh tế chủ lực, trong điểm của TP, xuyên suốt đều có các bậc ĐH, CĐ, Trung cấp, công nhân kỹ thuật, sơ cấp và phổ thông. Theo dõi xuyên suốt 3 năm nay thì tình trạng người tốt nghiệp ĐH-CĐ tìm việc có khó khăn hơn người học trung cấp. "Điều này có một nghịch lý, bởi rõ ràng lực lượng trung cấp hiện đang cần và thiếu hụt toàn diện các ngành kinh tế, xã hội của TP. Thật ra học trung cấp có tính thực hành cụ thể, trong khi học ĐH có tính chất nghiên cứu, tổng quan thì nhân lực trung cấp có tính linh hoạt, tham gia vào nhiều ngành, nghề. Cho nên chúng ta cũng không ngạc nhiên, khi thực tế có nhiều thanh niên tốt nghiệp ĐH, CĐ mà phải đi làm công việc của trung cấp", ông Tuấn đúc kết.
Cũng lưu ý thêm rằng, cũng như ĐH, hệ trung cấp hay sơ cấp nghề đang có tình trạng học sinh ồ ạt đăng ký dồn vào một số nhóm ngành thời thượng mà không cân nhắc đến nhu cầu XH thì hậu quả sẽ dẫn đến là thừa lao động. Đơn cử, hiện nay ngành cơ khí thiếu cả ĐH, CĐ lẫn trung cấp. Ngược lại một số ngành khác như ngành kế toán lại thừa ở nhiều bậc học.
Vì vậy, hơn bao giờ hết, các bạn trẻ, đặc biệt các thí sinh vừa tan vỡ ước mơ giảng đường, ngay lúc này đây cần dựa vào năng lực, sở thích định hướng cho mình một nghề nghiệp cho tương lai. Và quan trọng hơn cả là nên thay đổi quan điểm, việc học là suốt đời, không nhất thiết phải học ĐH ngay khi rời ghế phổ thông. Vì với loại hình liên thông, các bạn đều có thể học cao lên bất cứ lúc nào khi hội đủ điều kiện và dù học ở cấp bậc nào nếu cần cù, chăm chỉ, có ý chí cầu tiến đều cũng sẽ thành công trong sự nghiệp.