Các bệnh không lây nhiễm hiện chiếm gần 74% gánh nặng bệnh tật và là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam. Năm 2019, khoảng 556.000 người tử vong, trong đó hơn 80% liên quan đến nhóm bệnh này. Đáng lo ngại, 44% ca tử vong xảy ra trước 70 tuổi, ảnh hưởng lớn đến lực lượng lao động và kinh tế.
Chế độ ăn nhiều muối, đường, chất béo xấu nhưng thiếu chất xơ, vi chất đang làm gia tăng thừa cân, béo phì. Tỷ lệ trẻ em thừa cân đã tăng từ 8,5% năm 2010 lên 19% năm 2020; ở thành thị lên tới 26,8%. Người trưởng thành béo phì cũng tăng mạnh, đạt gần 20% vào năm 2020.
Mỗi ngày, người Việt tiêu thụ trung bình 8,1g muối và 46,5g đường tự do, gần gấp đôi khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Việc tiêu thụ nhiều đồ uống có đường, thức ăn nhanh cùng lối sống ít vận động đang làm tăng nguy cơ tim mạch, đái tháo đường và ung thư.
WHO khuyến nghị người trưởng thành nên ăn ít nhất 400g rau quả/ngày, hạn chế muối dưới 5g, giảm đường tự do dưới 10% tổng năng lượng và kiểm soát chất béo dưới 30%. Đồng thời, Việt Nam cần đẩy mạnh ghi nhãn dinh dưỡng, xem xét tăng thuế đồ uống có đường và tăng truyền thông để thay đổi thói quen ăn uống.
Các chuyên gia nhấn mạnh việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và lối sống lành mạnh ngay từ sớm là giải pháp quan trọng để giảm gánh nặng bệnh tật trong tương lai.
