Tin tứcGiữa muôn trùng sóng bủa của dải đất phương Nam, Côn Đảo không chỉ là miền ký ức lịch sử thiêng liêng mà còn được ví như “ngôi nhà lớn” của muôn loài sinh vật biển. Ở nơi đầu sóng ấy, một hành trình lặng lẽ, bền bỉ suốt hơn bốn thập kỷ qua đang viết nên câu chuyện cổ tích có thật về tình yêu thiên nhiên: bảo tồn rùa biển, bảo vệ loài “cua xe tăng” độc đáo. Câu chuyện ấy là cả tâm huyết của lực lượng kiểm lâm, sự chung tay của cộng đồng và tư duy phát triển du lịch sinh thái có trách nhiệm của lãnh đạo Đặc khu.
Nhắc đến bảo tồn sinh thái ở Côn Đảo là nhắc đến câu chuyện truyền cảm hứng về công tác bảo tồn rùa biển đã được Vườn Quốc gia Côn Đảo duy trì đều đặn và khoa học hơn 40 năm qua. Từ những năm 1993 – 1995, Vườn quốc gia Côn đảo đã có những chương trình bảo tồn cho hơn 18 bãi rùa đẻ thuộc khu vực vườn.
Theo chia sẻ của những người làm công tác bảo tồn, thời gian đầu, cán bộ vườn đã dùng tất cả nhiệt huyết và tâm sức để tự theo dõi, làm dấu và đeo thẻ cho rùa mẹ lên bãi đẻ bằng những tấm nhựa thủ công.
Trải qua các giai đoạn cải tiến từ gắn thẻ, thử nghiệm phương pháp ấp trứng cho đến việc di dời 100% trứng rùa về các hồ ấp an toàn, tỷ lệ nở thành công ngày càng gia tăng rõ rệt.
Nếu như trước đây, trứng rùa một phần vẫn được để tự nhiên tại các bãi cát, thì nay toàn bộ đã được chuyển đến các trạm kiểm lâm để bảo vệ tuyệt đối khỏi các mối đe dọa tự nhiên và con người.
Số lượng rùa con cứu hộ và thả về biển năm sau luôn cao hơn năm trước theo các biểu đồ theo dõi hàng năm. Đáng chú ý, công tác bảo tồn này không chỉ là nhiệm vụ của riêng cơ quan quản lý nhà nước, những công việc thầm lặng bền bỉ ấy đã lan tỏa mạnh mẽ không chỉ trong nước mà cả trong cộng đồng quốc tế,. Hàng ngàn lượt người đã đến Côn Đảo để trực tiếp tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên.
Hiện nay, hoạt động bảo tồn rùa biển tại Vườn quốc gia Côn Đảo ngày càng nhận được sự quan tâm, chú ý của cộng đồng dân cư địa phương và các tổ chức quốc tế. Hằng năm, thông qua sự phối hợp với Tổ chức IUCN (Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế), các tình nguyện viên đã đến Vườn quốc gia Côn Đảo để thực hiện chương trình bảo tồn rùa biển.
Bên cạnh đó, một số nhà đầu tư và doanh nghiệp làm du lịch sinh thái tại Côn Đảo cũng chung tay bảo tồn rùa bằng cách tham gia di dời trứng rùa từ một số bãi xa về ấp trong khu vực resort. Sau đó, hỗ trợ nở và thả rùa con về lại với biển. Đây là hoạt động vừa phục vụ trải nghiệm cho du khách, vừa góp phần lan tỏa thông điệp bảo tồn thiên nhiên Côn Đảo, đồng thời phát huy giá trị du lịch sinh thái tại Côn Đảo trong quá trình bảo tồn.
Nếu rùa biển là sứ giả của đại dương thì trên các vách đá và tán rừng nguyên sinh Côn Đảo lại ẩn chứa một “báu vật” cạn độc đáo “cua xe tăng”. Đây được coi là loài cua cạn lớn nhất Đông Nam Á với kích thước mai ấn tượng, hoàn toàn ăn thực vật (chủ yếu là lá cây mục trong rừng) và nổi bật với bộ đôi càng lực lưỡng, đôi chân có lông cùng lớp vỏ cứng như giáp sắt.
Loài này, sống trong các hang sâu chót vót từ 3 đến 4 mét ở chân núi. Theo chia sẻ từ kiểm lâm viên Trần Văn Ninh, người có hơn 30 năm gắn bó lâu năm với vườn quốc gia, “cua xe tăng” phân bố chủ yếu ở khu vực Bãi Cạnh, Bãi Dương, Hòn Tre, Đất Thắm… Loài này thường xuất hiện nhiều nhất vào mùa mưa, thời điểm nguồn thức ăn dồi dào và độ ẩm lý tưởng để chúng rời hang tìm kiếm thức ăn. Dù có kích thước lớn (có thể đạt trọng lượng gần nửa ký với bề ngang mai ấn tượng), cua xe tăng hiện được bảo vệ nghiêm ngặt cùng toàn bộ hệ thống động thực vật trong ranh giới Vườn Quốc gia Côn Đảo.
Tên gọi "cua xe tăng" là cách gọi dân dã của người dân tại Côn Đảo. Về mặt khoa học, người dân hiện vẫn chưa xác định chính xác đây là loài cua gì.
Sự hiện diện của “cua xe tăng” cùng các loài động, thực vật đặc hữu khác chính là mảnh ghép hoàn hảo tô điểm cho bức tranh sinh thái Côn Đảo thêm phần phong phú. Việc bảo tồn thành công các loài sinh vật này không chỉ giữ gìn nguồn gen quý hiếm mà còn tạo nên sức hút khó cưỡng cho những du khách đam mê khám phá thiên nhiên nguyên thủy, khẳng định giá trị bền vững của một hòn đảo xanh giữa lòng đại dương, một số du khách chia sẻ trải nghiệm.
Một du khách chia sẻ "Tôi cũng thường tham gia những trải nghiệm về sinh vật nguyên thủy của Côn Đảo và có gặp con cua xe tăng này. Tôi thấy nó rất hay. Theo tôi tìm hiểu, cua xe tăng là loài cua trên cạn lớn nhất Đông Nam Á và nó hoàn toàn ăn thực vật chứ không ăn động vật. Tại Côn Đảo, loài cua này được bảo tồn hoàn toàn. Cho thấy các cán bộ ở Côn Đảo làm công tác bảo tồn rất tốt."
"Tôi thấy hoạt động thả rùa này rất ý nghĩa. Theo như tìm hiểu, hoạt động thả rùa tại Côn Đảo của mình đã được duy trì hơn 30 năm qua. Việc làm này rất có ý nghĩa đối với hệ sinh thái, giúp cho rùa có nơi quay trở lại để đẻ trứng. Vòng đời của rùa cứ tiếp tục xoay vòng như vậy sẽ làm gia tăng quần thể rùa tại đây ngày càng nhiều hơn. Điều đó rất tốt cho tự nhiên và tốt cho du lịch tại Côn Đảo", một du khách khác cảm nhận.
Được tận tay nâng niu những chú rùa con lững chững bò về với biển cả, tận mắt ngắm những chú “cua xe tăng” rời khỏi hang… đã trở thành hoạt động giáo dục trực quan sinh động nhất cho du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ. Những người làm du lịch và yêu thiên nhiên khi đặt chân đến đây đều có chung một cảm xúc ngỡ ngàng trước vẻ đẹp hoang sơ và ý nghĩa thiêng liêng của công tác bảo tồn.
Việc lan tỏa thông điệp bảo vệ rùa biển không chỉ giúp gìn giữ cân bằng sinh thái mà còn nâng tầm giá trị du lịch sinh thái Côn Đảo trên bản đồ du lịch quốc tế, thu hút du khách đến để trải nghiệm, thấu hiểu và hành động có trách nhiệm hơn với thiên nhiên.
