Tin tứcBộ Nội vụ đang xây dựng dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Trong hồ sơ dự luật, Bộ Tài chính và Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh tiếp tục đề xuất mở rộng nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Theo đề xuất, nhóm này gồm chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; người có thu nhập từ cung ứng dịch vụ vận chuyển, giao nhận, bán hàng, môi giới, kết nối giao dịch thông qua nền tảng số, ứng dụng công nghệ hoặc mô hình việc làm linh hoạt và các hoạt động tương tự.
Lao động thử việc, học nghề, thực tập nghề và người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng cũng được đề xuất tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Chính phủ.
Lý do được các đơn vị đề xuất đưa ra là thời gian còn lại để thực hiện mục tiêu bao phủ bảo hiểm xã hội theo Nghị quyết 28, đến năm 2030 đạt khoảng 60% lực lượng lao động, không còn nhiều. Trong khi đó, các loại hình lao động gắn với nền tảng số, ứng dụng công nghệ và mô hình việc làm linh hoạt đang phát triển.
Tài xế công nghệ có thể đóng bảo hiểm xã hội hằng tháng
Đối với tài xế công nghệ, đề xuất nêu mức đóng căn cứ vào giao kết hợp đồng giữa tài xế và nền tảng công nghệ số. Mức đóng thấp nhất bằng mức lương tối thiểu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu.
Bảo hiểm xã hội được đề xuất đóng hằng tháng thông qua tổ chức kinh doanh ứng dụng công nghệ, nhà quản lý nền tảng số và các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác theo quy định của Chính phủ hoặc thu qua tài khoản cá nhân nhận tiền lương, thu nhập.
Người bán hàng online đóng 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất
Với cá nhân bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử, mức đóng được đề xuất thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Sau 12 tháng, người tham gia được lựa chọn mức đóng mới.
Trường hợp đã đăng ký tham gia nhưng sau đó có thay đổi thì tiếp tục tham gia, không được giảm mức đóng.
Việc đóng bảo hiểm xã hội cũng được đề xuất thực hiện hằng tháng thông qua tổ chức kinh doanh qua ứng dụng công nghệ, nhà quản lý sàn thương mại điện tử, nhà quản lý nền tảng số có chức năng thanh toán và các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác theo quy định.
Tỷ lệ đóng được đề xuất là 22% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Đề xuất siết đóng bảo hiểm với lao động tại công trình xây dựng
Một nhóm khác được đề xuất bổ sung là người lao động tại các công trình xây dựng.
Theo đề xuất, đối với doanh nghiệp sử dụng lao động tại các công trình xây dựng nhưng không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, cơ quan thuế không quyết toán chi phí tiền lương, bảo hiểm khi xác định thu nhập chịu thuế.
Lý do được đưa ra là một số doanh nghiệp xây dựng trả lương công nhân theo ngày công, không ký hợp đồng lao động để tránh đóng bảo hiểm xã hội hoặc luân chuyển người lao động qua nhiều công trình, kéo dài thời gian làm việc dưới 14 ngày để không tham gia bảo hiểm xã hội.
Một số trường hợp doanh nghiệp khoán việc cho đội trưởng đội xây dựng, nhưng đội trưởng không có tư cách pháp nhân để đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho các thành viên trong đội.
Bộ Nội vụ chưa tiếp thu đề xuất
Trong hồ sơ dự thảo, Bộ Nội vụ cho biết chưa tiếp thu đề xuất mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành.
Theo Bộ Nội vụ, việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cần được nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng để không ảnh hưởng, xáo trộn đến cuộc sống của người lao động.
Đối với đề xuất của Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ cho rằng nội dung này liên quan đến nhiều lĩnh vực và ngành luật như lao động, đăng ký kinh doanh. Bộ sẽ phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu, đánh giá cụ thể, chi tiết hơn để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Riêng chủ hộ kinh doanh, Bộ Nội vụ cho biết Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã bổ sung nhóm này vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và được quy định tại Nghị định 158/2025.
Trước đó, đề xuất đưa tài xế công nghệ, shipper và người bán hàng online vào diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đã được đưa ra nhiều lần.
Trong trả lời hồi tháng 6, Bộ Nội vụ cho biết những người lao động chưa thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc như lái xe công nghệ, shipper, người bán hàng online, cộng tác viên, nhân viên đại lý bảo hiểm... thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện với phương thức đóng linh hoạt và được Nhà nước hỗ trợ theo chính sách.
Bộ Nội vụ cho rằng nếu chuyển các nhóm này sang bảo hiểm xã hội bắt buộc, họ sẽ không còn được hưởng những chính sách hỗ trợ dành cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, trong khi phương thức đóng cũng có thể không còn linh hoạt, phù hợp với đặc thù của nhóm lao động này.
Do đó, Bộ Nội vụ chưa tiếp thu nội dung đề xuất vào dự luật sửa đổi và cho biết sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để tăng khả năng tiếp cận bảo hiểm xã hội đối với các nhóm lao động này.