Tin tứcCó những người sở hữu quyền lực nhờ vị trí, nhưng cũng có những người chỉ bằng sự hiện diện đã đủ khiến người khác muốn lắng nghe. Với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực truyền thông, báo chí và đào tạo, Thạc sĩ Tâm lý, Nhà báo Công Vinh sẽ cùng giải mã câu hỏi: Điều gì thực sự khiến người khác muốn đi theo một ai đó?
Quyền lực và sức ảnh hưởng: Đừng nhầm lẫn giữa “Ấn mộc” và “Nội lực”
*Host: Thưa ông, sự khác biệt lớn nhất giữa quyền lực và sức ảnh hưởng trong lãnh đạo là gì?
ThS, Nhà báo Công Vinh: Chúng ta nên nhìn nhận rõ “Quyền” và “Lực”. Khi nhận quyết định bổ nhiệm, bạn mới chỉ có 50% - gọi là có "Quyền", tức là có ấn, mộc pháp lý. 50% còn lại nằm ở "Lực".
Lực ở đây chính là nội lực: năng lực tổ chức, lãnh đạo, điều hành và khả năng tác động đến bộ máy. Một người lãnh đạo thực thụ phải biết kết hợp cả hai. Nếu chỉ dùng "Quyền" đơn thuần, bạn chỉ đang ra lệnh. Nếu dùng được "Lực", bạn đang tạo ra tầm ảnh hưởng đến nhân sự.
*Host: Vậy điều gì khiến một nhân viên thật lòng tin tưởng và tự nguyện “phò tá” lãnh đạo thay vì chỉ làm việc vì trách nhiệm, áp lực chức vụ?
ThS, Nhà báo Công Vinh: Người ta đi theo một ai đó vì sự nể trọng và cảm nhận được sứ mệnh chung để đồng hành. Họ thấy đó là nơi xứng đáng và tin cậy để đầu tư sự nghiệp, sứ mệnh. Người lãnh đạo phải chứng tỏ được cái "lõi" nghề nghiệp với những chuẩn mực nhất định để tạo niềm tin, bên cạnh một kim chỉ nam để dấn thân liên quan đến sứ mệnh và sự mang vác. Khi lãnh đạo mang vác một sứ mệnh đủ lớn và đủ tâm, cấp dưới sẽ tự nguyện dấn thân đồng hành với động lực mạnh mẽ.
Giao tiếp là “ngọn lửa” hay chỉ là sự “thảo mai”?
*Host: Giao tiếp đóng vai trò thế nào trong việc biến quyền lực thành ảnh hưởng, thưa ông?
ThS, Nhà báo Công Vinh: Giao tiếp có thể quan trọng, mà cũng có thể chỉ là công cụ hỗ trợ. Nếu dùng sự khéo léo để “thảo mai”, làm vừa lòng nhau mà bên trong rỗng tuếch thì người ta cảm nhận được ngay, không tạo dựng được niềm tin bền vững.
Cốt lõi của giao tiếp lãnh đạo phải xuất phát từ cái Tâm. Nghệ thuật giao tiếp chỉ là công cụ để truyền tải tấm lòng, sự chia sẻ và cả những lời góp ý khắt khe một cách dễ tiếp nhận nhất. Quan trọng không phải là nói hay, mà là nói sao để người ta thấy được giá trị của họ và sẵn sàng sửa sai vì cái chung. Sự thật không sợ mất lòng nếu biết cách thể hiện sự thật trong giao tiếp. Người lãnh đạo phải thấu cảm được điều này.
*Host: Thưa ông, thực tế có những người nắm quyền rất lớn nhưng tiếng nói lại không có trọng lượng tương ứng. Vì sao vậy?
ThS, Nhà báo Công Vinh: Đó là vì họ có “Quyền” mà không có “Lực”. Khi quá lạm dụng quyền hành, người lãnh đạo thường thiếu đi nội lực từ nhân cách, chuyên môn và tầm nhìn, sứ mệnh. Họ chỉ biết ra mệnh lệnh mà không định hướng được giải pháp. Kết quả là nhân viên làm việc trong trạng thái căng thẳng, stress và chỉ làm cho xong việc chứ không hề bỏ tâm trí vào đó.
Lãnh đạo thời AI: Thay vì trả lời, hãy học cách đặt câu hỏi
*Host: Giữa “truyền cảm hứng” và “thao túng tâm lý” có ranh giới nào không, thưa ông?
ThS, Nhà báo Công Vinh: Hai khái niệm này khác biệt hoàn toàn.
· Thao túng: là một cách muốn kiểm soát, chi phối suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của nhân viên thông qua "quyền" của mình một cách tinh vi. Mục đích là phục vụ lợi ích cá nhân của lãnh đạo, tức là người thao túng. Họ dùng áp lực dư luận hoặc quyền lực để khiến cấp dưới sợ hãi, lệ thuộc và bị điều khiển.
· Truyền cảm hứng: Lãnh đạo lan tỏa năng lượng tích cực, niềm tin và động lực cho đội ngũ nhân lực. Đó không chỉ là lời nói, mà phải là hành động khích lệ tinh thần thật sự vì lợi ích của tổ chức và con người. Lãnh đạo là người “thổi lửa”, tạo động lực và giá trị để mọi người cùng thăng hoa trong sứ mệnh chung.
*Host: Trong thời đại công nghệ và AI phát triển như hiện nay, chân dung một người lãnh đạo cần thay đổi thế nào để phù hợp với giới trẻ?
ThS. Nhà báo Công Vinh: Trước đây, lãnh đạo là người đưa ra câu trả lời và giải pháp. Ngày nay, AI và dữ liệu lớn làm việc đó tốt hơn con người.
Tôi nghĩ, lãnh đạo cần chuyển đổi nhận thức, trang bị kỹ năng quan trọng của lãnh đạo thời đại AI, đó là kỹ năng đặt câu hỏi để nhân sự cấp dưới tìm lời giải. Câu hỏi càng sắc, càng sát thực tế và gắn liền với tầm nhìn, sứ mệnh, xu thế thì càng kích thích được cấp dưới tự giải quyết vấn đề. Lãnh đạo không còn là người đọc báo cáo rồi bắt lỗi, mà là người định hướng và gợi mở để nhân viên tiếp cận xử lý công việc tốt nhất.
Chìa khóa cuối cùng: Tâm và Tầm
*Host: Nếu dùng một từ khóa để đúc kết về sức ảnh hưởng bền vững của lãnh đạo, ông sẽ nói điều gì?
ThS, Nhà báo Công Vinh: Rất căn bản. Đó là Tâm và Tầm.
· Tâm: Phải trân trọng cộng sự. Hiểu rằng không có quân thì không có tướng. Lãnh đạo giỏi là người có những quân tài đi cùng.
· Tầm: Là tầm nhìn xa để dẫn dắt đội ngũ vượt qua những khốc liệt luôn hiển hiện phía trước, nhất là thời đại khó khăn hiện nay.
Khi có Tâm và Tầm, cộng thêm nghệ thuật thuyết phục, truyền lửa, người lãnh đạo sẽ tạo nên một khối gắn kết mà người ta hay gọi là "cùng một đội", cùng nhau đạt được những giá trị tốt nhất cho tổ chức.
*Host: Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!