Tin tứcRác thải từ lâu đã là hiểm họa lớn đối với môi trường sống. Nhiều hoạt động thiết thực giảm rác thải đã được đề xuất, triển khai: Phân loại rác tại nguồn; Hạn chế rác thải nhựa; Lan tỏa ý thức sống xanh, sản xuất xanh… Tuy nhiên, phân loại rác phải phù hợp với hạ tầng kỹ thuật để xử lý hiệu quả, rác mới thật sự trở thành tài nguyên.
“Nhiều người dân lo ngại việc không phân loại, bỏ rác chung vào một chỗ hiện nay dường như trở thành thói quen, khó có thể thay đổi. Cũng có người đề xuất được hỗ trợ túi ni long khác màu để việc phân loại dễ dàng hơn. Về phía doanh nghiệp xử lý rác cho rằng, khi phân loại rác tại nguồn, quá trình xử lý sẽ dễ dàng hơn nhiều. Nhưng đa phần người dân tin chắc rằng, nếu thấy được cách thu gom, xử lý đúng quy trình, việc phân loại rác tại nguồn sẽ được ủng hộ cao”.
Tại TPHCM, UBND Thành phố đã ban hành Chương trình Bảo vệ môi trường giai đoạn 2026–2030, với 22 chỉ tiêu cụ thể hóa các mục tiêu chiến lược. Điển hình như 100% khu phố, ấp đưa nội dung bảo vệ môi trường vào quy ước cộng đồng dân cư; Mỗi xã, phường, đặc khu xây dựng ít nhất 1 mô hình điểm, kiểu mẫu; Nâng cao độ che phủ cây xanh và thực hiện chương trình trồng 1 triệu cây xanh; Xây dựng ít nhất 5.000 công trình Thành phố muôn sắc hoa... Hưởng ứng phong trào này, Phường Tân Mỹ có đến 3 mô hình được triển khai. Bà Phạm Thị Thúy Hà, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam phường Tân Mỹ chia sẻ. “Phường Tân Mỹ hiện có 3 mô hình bảo vệ môi trường tiêu biểu. Thứ nhất là trạm phân loại rác tại nguồn, giúp cho người dân hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa. Thứ hai là, công trình “Tân Mỹ muôn sắc hoa” trên cơ sở cải tạo các khu đất trống, các điểm đen về rác thành các vườn hoa, vườn rau đại đoàn kết và mô hình thứ ba là vườn cây đại đoàn kết”.
Chương trình Việt Nam Tái chế cũng đã và đang thể hiện là một mạng lưới thu gom, phân loại và xử lý rác thải điện tử miễn phí rộng rãi tại Việt Nam, sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành cùng doanh nghiệp chứng minh phương thức sản xuất xanh để tăng tính cạnh tranh quốc tế. Bà Mai Thị Thu Hằng, đại diện Việt Nam Tái Chế cho biết, “Chúng tôi đã làm việc với nhiều doanh nghiệp và thu gom số lượng lớn các thiết bị điện và điện tử đã qua sử dụng và chuyển giao cho đơn vị xử lý đúng quy trình, cung cấp cho các doanh nghiệp giấy chứng nhận tiêu hủy rác thải điện tử an toàn. Chúng tôi sẵn sàng chào đón các doanh nghiệp muốn trở thành thành viên tiên phong trong việc tái chế rác thải điện tử”.
Quá trình đô thị hóa nhanh, gia tăng dân số, áp lực chất thải, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý môi trường, cần chuyển mạnh từ tư duy xử lý ô nhiễm sang phòng ngừa ô nhiễm; từ quản lý chất thải sang sử dụng hiệu quả tài nguyên; từ phát động phong trào sang xây dựng văn hóa sống xanh thực chất. Do đó, chuyển đổi xanh trước hết phải bắt đầu từ mỗi cá nhân, gia đình, mỗi đơn vị, doanh nghiệp. Bà Vũ Thị Phương, giảng viên trường Đại học văn hóa thành phố Hồ Chí Minh phân tích, “Ý thức của con người được xây dựng từ nhỏ đến lớn. Hành động bỏ rác cũng như thế. Ví dụ, mẹ chở con đi ra đường, con uống hết hộp sữa, thay vì bỏ rác ngoài đường, mẹ có thể dạy con bỏ rác đúng nơi quy định, nếu ở nhà có thực hiện phân loại rác thì càng tuyệt vời, để trẻ có thể mang hộp sữa về nhà thực hiện phân loại. Cứ như thế sẽ hình thành thói quen”.
Mỗi loại rác chỉ thực sự trở thành nguồn tài nguyên khi được phân loại đúng, thu gom riêng và đưa đến đúng quy trình tái chế, xử lý. Ông Đỗ Tiến Đoàn, Phó trưởng phòng Quản lý chất thải, Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, “Phân loại tại nguồn phải đi kèm đồng bộ với thiết bị thu gom, phương tiện vận chuyển cũng như công nghệ xử lý đi kèm. Phân loại rác mục đích để làm gì, nếu đốt sẽ phân loại khác, nếu ủ làm phân vi sinh sẽ phân loại theo kiểu khác.”
Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vừa diễn ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã rà soát, hoàn thiện dự thảo “Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường” theo hướng, thống nhất phân rác thành 3 loại. Trong đó, UBND cấp tỉnh phải bảo đảm phân loại tối thiểu thành hai nhóm chất thải, phải có nhóm chất thải có khả năng tái chế, tái sử dụng. Đáng chú ý là, bổ sung nguyên tắc, phân loại phải phù hợp với hạ tầng kỹ thuật thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý; UBND cấp tỉnh sẽ quyết định lộ trình phân loại phù hợp điều kiện thực tế.
