Tin tứcSinh ra trong một gia đình nghèo, ký ức tuổi thơ của bà là những ngày ăn bữa no bữa đói, đến thịt cũng chỉ có dịp Tết mới được thưởng thức. Biến cố ập đến vào năm bà 15 tuổi, khi người cha đột ngột qua đời. Là con gái cả trong gia đình, Zhang Yin buộc phải bỏ học để phụ giúp mẹ lo cho các em.
Không bằng cấp, bà đi làm thuê đủ nghề, từ phụ quán đến làm việc vặt trong một xưởng nhỏ ở Thâm Quyến. Nhờ sự cần mẫn và tính toán cẩn thận, bà nhanh chóng trở thành kế toán cho một công ty nhỏ. Chính từ công việc này, Zhang Yin có cơ hội đi công tác đến Hong Kong — nơi đã mở ra bước ngoặt cho cuộc đời bà.
Chuyến đi Hong Kong đầu tiên khiến Zhang Yin sửng sốt khi chứng kiến hàng núi giấy vụn bị vứt bỏ trên đường phố và các bãi tập kết rác. Trong khi đó, ở Trung Quốc đại lục, giấy lại là nguyên liệu vô cùng khan hiếm. Nhạy bén với cơ hội, bà ấp ủ ý tưởng thu gom giấy vụn tại Hong Kong rồi bán về Trung Quốc.
Năm 27 tuổi, bất chấp sự ngăn cản của gia đình, Zhang Yin rời quê với số tiền vay mượn ít ỏi để bắt đầu hành trình lập nghiệp tại Hong Kong. Bà nói với mẹ: “Con không muốn cả đời sống chật vật như vậy.”
Bước chân vào nghề tái chế giấy giữa một thị trường vốn do các băng nhóm kiểm soát, Zhang Yin phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Bà bắt đầu bằng chiếc xe ba gác cũ, lang thang khắp các con hẻm để thu mua giấy phế liệu. Bữa ăn của bà chỉ là bánh bao nguội và dưa muối qua ngày. Giấy phế liệu thu về thường bị trộn lẫn rác, giấy ướt, hoặc giấy mốc để tăng trọng lượng. Để đảm bảo chất lượng, Zhang Yin kiên quyết kiểm tra kỹ từng xe hàng, dù điều đó khiến bà trở thành cái gai trong mắt những tay trùm trong ngành.
Bà từng bị đe dọa, thậm chí cửa hàng bị đập phá. Nhưng với ý chí kiên định, Zhang Yin vẫn đứng vững và dần gây dựng được uy tín, trở thành một trong những người đầu tiên kiểm soát được nguồn cung giấy phế liệu chất lượng tốt ở Hong Kong.
Nhận thấy nhu cầu khổng lồ của Trung Quốc với giấy tái chế, năm 1988, Zhang Yin xây dựng nhà máy giấy đầu tiên ở Đông Hoản. Từ đây, bà từng bước hoàn thiện chuỗi sản xuất khép kín.
Trong một chuyến đi Mỹ, bà phát hiện hệ thống thu gom và tái chế giấy ở đây vô cùng bài bản. Nắm bắt cơ hội, Zhang Yin và chồng thành lập công ty tại Mỹ chuyên thu mua giấy vụn xuất khẩu về Trung Quốc, đi trước các đối thủ trong nước một bước.
Năm 1996, Zhang Yin đầu tư 110 triệu tệ thành lập công ty Cửu Long (Nine Dragons Paper). Nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào từ Mỹ và hệ thống nhà máy hiện đại, Cửu Long nhanh chóng trở thành doanh nghiệp sản xuất giấy bìa lớn nhất Trung Quốc, với sản lượng hàng trăm nghìn tấn mỗi năm.
Đến năm 2005, Nine Dragons Paper vượt qua đối thủ Chenming Paper, trở thành nhà sản xuất giấy lớn nhất Trung Quốc, đứng thứ hai châu Á và thứ tám thế giới. Một năm sau, công ty chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán Hong Kong. Giá trị tài sản của Zhang Yin vọt lên hơn 4,1 tỷ USD, đưa bà trở thành người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc theo xếp hạng của Hurun Rich List.
Năm 2010, ở tuổi 53, bà được ghi nhận là nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới, với khối tài sản ước tính 38 tỷ tệ. Đến năm 2024, dù thị trường có nhiều biến động, cái tên Zhang Yin vẫn góp mặt trong danh sách những người phụ nữ giàu nhất châu Á.
Thành công của Zhang Yin không tránh khỏi những tranh cãi. Các nhà máy giấy của Nine Dragons Paper từng bị cáo buộc xả khí thải và nước thải chưa qua xử lý, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Khi sức ép từ dư luận và quy định môi trường tại Trung Quốc ngày càng siết chặt, Zhang Yin chuyển hướng đầu tư sang Mỹ. Từng nhà máy một được di dời, sau đó bà đổi quốc tịch, quyết định sống và làm việc lâu dài tại nước ngoài.
Động thái này gây ra làn sóng chỉ trích dữ dội trong dư luận Trung Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng bà đã “kiếm tiền bằng cách hủy hoại môi trường quê nhà rồi phủi tay bỏ đi”. Dù vậy, không thể phủ nhận Zhang Yin là biểu tượng của ý chí vươn lên, một nữ doanh nhân đi từ vạch xuất phát gần như bằng không để gây dựng đế chế tỷ đô.
Câu chuyện của Zhang Yin vẫn được nhắc đến như một hình mẫu về nghị lực và sự nhạy bén trong kinh doanh, dù con đường thành công của bà cũng không ít tranh cãi và góc khuất.
