Tại hội nghị Thúc đẩy kết nối phát triển vận tải đa phương thức, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt gần 930 tỷ USD. Sản lượng vận tải hàng hóa đạt trên 3 tỷ tấn, tăng 14,1% so với cùng kỳ. Đặc biệt, vận tải đường bộ tăng trưởng mạnh nhất với hơn 2,2 tỷ tấn, tăng 14,7%.
Sản lượng container qua cảng biển đạt xấp xỉ 34,3 triệu TEU, tăng 12%, góp phần quan trọng vào mức tăng trưởng GDP 8,02%. Tuy nhiên, Bộ trưởng nhận định thị phần vận tải hiện nay đang mất cân đối nghiêm trọng. Đường bộ chiếm tới 75% khối lượng hàng hóa, trong khi đường sắt chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn 0,18%.
Theo Bộ trưởng, đội tàu biển Việt Nam còn nhiều hạn chế, phần lớn thị phần vận chuyển tập trung vào các hãng tàu nước ngoài. Vận tải đường thủy chi phí thấp chưa thể phát triển mạnh do vướng mắc về tĩnh không cầu và luồng lạch. Việc kết nối đường sắt với các cảng biển và trung tâm hàng hóa lớn gần như chưa có.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định, vận tải đa phương thức không chỉ là kết nối giao thông mà còn là bài toán cạnh tranh quốc gia. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo an ninh kinh tế và thực hiện khát vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực.
Bộ trưởng kỳ vọng hội nghị đóng vai trò là diễn đàn đối thoại đa chiều giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Các chuyên gia tập trung đánh giá thực trạng, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện thể chế và quy hoạch hạ tầng. Đồng thời, các giải pháp về chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cũng được đề cao để phát triển bền vững.
Định hướng mới yêu cầu các phương thức vận tải phải hoạt động đúng vai trò thế mạnh. Vận tải đường bộ sẽ đảm nhiệm vai trò kết nối chặng đầu - chặng cuối. Đường sắt và hàng hải tập trung vận chuyển khối lượng lớn trên quãng đường dài. Đường thủy phụ trách hàng hóa chi phí thấp, còn hàng không dành cho hàng giá trị cao.
Đồng thời, nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong các lĩnh vực liên quan và đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan, địa phương cùng doanh nghiệp trong việc triển khai kết nối hiệu quả các phương thức vận tải.
Báo cáo tại hội nghị, ông Đỗ Công Thuỷ, Phó vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông (Bộ Xây dựng) cho biết tại Việt Nam, tỷ trọng vận tải đa phương thức chưa đạt tới 10%, trong khi ở các nước phát triển, tỷ trọng này đạt trên 25-40%. Vì vậy, để phát triển vận tải đa phương thức, cần nhiều giải pháp đồng bộ từ cơ chế chính sách, quy hoạch đầu tư xây dựng, các chính sách phát triển doanh nghiệp vận tải và thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.
