Tin tứcNgày 19/5, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà chủ trì cuộc họp về việc thành lập phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia. Đây là bước triển khai nhiệm vụ được Bộ trưởng Trần Hồng Minh giao nhằm thực hiện yêu cầu của Thủ tướng về phát triển công nghệ đường sắt tốc độ cao.
Tại Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 6/5/2026, Bộ Xây dựng được giao thực hiện công nghệ chiến lược về đường sắt tốc độ cao và đô thị. Để làm chủ công nghệ, ngành cần hệ thống nghiên cứu, thử nghiệm đồng bộ nhằm kiểm chứng chất lượng và độ an toàn. Đây là cơ sở quan trọng trước khi triển khai thực tiễn trên diện rộng.
Việt Nam hiện đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn như tuyến tốc độ cao Bắc - Nam hay các tuyến đường sắt đô thị. Thực tế này đặt ra nhu cầu rất lớn về kiểm định chất lượng vật liệu, kết cấu và hệ thống an toàn. Việc nghiên cứu chuyên sâu trong toàn bộ quá trình thiết kế, thi công và vận hành là vô cùng cần thiết.
Tuy nhiên, năng lực nghiên cứu chuyên sâu về tải trọng động, khí động học hay hệ thống điều khiển hiện vẫn còn hạn chế. Các phòng thí nghiệm hiện nay chủ yếu mới chỉ đáp ứng được những thí nghiệm thông thường. Do đó, thành lập phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ công nghệ chiến lược là yêu cầu cấp thiết của ngành.
Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị đánh giá cao vai trò của phòng thí nghiệm trong việc xây dựng tiêu chuẩn và đào tạo nhân lực. Các ý kiến nhấn mạnh cần xác định rõ tiêu chí mô hình để bảo đảm phù hợp với định hướng chung. Việc đầu tư phải tập trung vào một đơn vị cụ thể để quản lý hiệu quả, tránh lãng phí.
Một số ý kiến cho rằng phòng thí nghiệm cần hướng tới mục tiêu nội địa hóa vật liệu và cấu kiện phục vụ các dự án. Đầu tư phải gắn với nhu cầu thị trường và hoạt động sản xuất công nghiệp đường sắt trong nước. Song song đó, cần xây dựng đội ngũ chuyên gia trình độ cao để khai thác hiệu quả hệ thống thiết bị.
Ghi nhận các ý kiến, Thứ trưởng Phạm Minh Hà yêu cầu việc thành lập phòng thí nghiệm phải có tư duy dài hạn. Đề án cần bám sát yêu cầu phát triển công nghệ của ngành, bảo đảm tính thiết thực và gắn với nhiệm vụ cụ thể. Ông yêu cầu rà soát kỹ hiện trạng để kế thừa hạ tầng sẵn có, tránh đầu tư chồng chéo.
Thứ trưởng nhấn mạnh đề án phải xác định rõ mục tiêu, lộ trình đầu tư và cơ chế khai thác hiệu quả. Trường Đại học Giao thông vận tải được giao chủ trì việc rà soát và hoàn thiện nội dung đề án. Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng có trách nhiệm phối hợp, hướng dẫn để sớm báo cáo lãnh đạo Bộ.