Tin tứcTheo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Xây dựng về giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vận tải, xung đột quân sự tại Trung Đông bắt đầu từ ngày 28/2/2026 đã đẩy giá nhiên liệu bay Jet A-1 vào giai đoạn biến động mạnh nhất nhiều năm qua. Chỉ trong hai tuần, giá Jet A-1 tại khu vực châu Á đã tăng lên hơn 200 USD/thùng, tương đương mức tăng trên 100% so với trước xung đột.
Lãnh đạo Cục Hàng không đánh giá biến động này không chỉ là cú sốc nguồn cung mà còn cho thấy tính dễ tổn thương của ngành. Hiện giá Jet A-1 vẫn duy trì ở vùng đỉnh và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, tạo áp lực lớn lên hoạt động khai thác. Nguy cơ này đe dọa trực tiếp đến triển vọng tăng trưởng của hoạt động hàng không tại Việt Nam và trên toàn cầu.
Để ứng phó, Cục quản lý chuyên ngành nhận định việc triển khai cơ chế phụ thu nhiên liệu là giải pháp cấp bách cần xem xét. Đây là cơ chế linh hoạt, có tính tạm thời để các hãng hàng không bù đắp một phần chi phí do biến động bất lợi. Thực tế, việc áp dụng phụ thu nhiên liệu là thông lệ phổ biến trên thế giới khi giá dầu khó dự báo.
Tại nhiều quốc gia, các hãng bay chủ động cân đối mức thu trên cơ sở bù đắp chi phí và tính toán giá cạnh tranh phù hợp. Tham khảo mô hình từ Nhật Bản, Cục Hàng không đề xuất phụ thu khi giá dầu Jet A-1 đạt từ 100 USD/thùng. Bước giá cho các bậc phụ thu được ấn định là 10 USD/thùng dựa trên các nhóm đường bay nội địa cụ thể.
Mức chênh lệch chi phí nhiên liệu phát sinh thêm cho mỗi khách giữa mức giá dầu Jet A-1 cơ sở là 90 USD/thùng - mức giá mức giá dầu cơ sở Jet A-1 trung bình trong hai năm gần đây và cũng là mức giá mà các hãng hàng không có thể cân đối hoạt động sản xuất kinh doanh. Cơ quan quản lý đề xuất thời gian áp dụng trong 3 tháng cho dịch vụ vận chuyển hạng phổ thông cơ bản.
Mục đích của đề xuất là chia sẻ gánh nặng chi phí phát sinh tăng thêm do biến động giá nhiên liệu giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng (tỷ lệ 50% - 50%), thể hiện sự bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Cụ thể, với chặng Hà Nội - TP.HCM, mức phụ thu đề xuất là 311.000 đồng/chặng. Con số này thấp hơn nhiều so với mức chênh lệch 1,1 triệu đồng của chặng tương đương tại khu vực Nhật Bản - Hàn Quốc.
Ưu điểm của phụ thu nhiên liệu là tính linh hoạt, có thể điều chỉnh hoặc bãi bỏ nhanh chóng theo diễn biến của thị trường. Giải pháp này giúp hạn chế tác động dài hạn đến mặt bằng giá chung và giảm áp lực dư luận hơn phương án tăng giá trần. Việc áp dụng ngắn hạn cũng giúp giảm thiểu ảnh hưởng đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm.
Tuy nhiên, do chưa có hành lang pháp lý rõ ràng nên cần báo cáo Chính phủ ban hành Nghị quyết để xử lý cấp bách. Cục Hàng không kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ cho phép áp dụng mức phụ thu này ngoài khung giá tối đa hiện hành. Quá trình triển khai sẽ được hướng dẫn và giám sát chặt chẽ để đảm bảo công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích.