Tin tứcCú hích chiến lược từ Washington
Chuyến công tác của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Mỹ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp Tổng Bí thư Tô Lâm tại Nhà Trắng - Ảnh: TTXVN
Cuộc hội kiến với Tổng thống Donald Trump không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao, mà còn mở ra không gian hợp tác kinh tế – công nghệ quy mô lớn trong bối cảnh thế giới đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng và cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.
Tổng giá trị các thỏa thuận hợp tác đạt 37,2 tỉ USD, trải rộng từ hàng không, năng lượng, công nghệ vệ tinh đến thiết bị y tế công nghệ cao.
Đây không đơn thuần là những hợp đồng thương mại, mà là bước đi thể hiện quyết tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng, từ gia công giá rẻ sang kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo.
Từ “gia công” sang làm chủ công nghệ
Các hợp đồng mua sắm máy bay, công nghệ hàng không và năng lượng với các tập đoàn Mỹ – trong đó có Boeing – vừa góp phần cân bằng cán cân thương mại, vừa nâng cấp hạ tầng vận tải và logistics quốc gia.
Khi hạ tầng hàng không được hiện đại hóa, Việt Nam có điều kiện mở rộng các đường bay xuyên lục địa, gia tăng kết nối thương mại và đầu tư.
Quan trọng hơn, triển vọng Mỹ xem xét công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường có thể tạo ra thay đổi căn bản về môi trường thương mại.
Khi rào cản “phi thị trường” được tháo gỡ, doanh nghiệp Việt sẽ giảm thiểu nguy cơ bị áp thuế chống bán phá giá bất lợi, nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường Mỹ và các thị trường khác.
Cơ hội tiếp cận công nghệ lõi – đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, thiết bị lưỡng dụng và công nghệ số – mở ra khả năng nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất trong nước.
Thay vì phụ thuộc vào công nghệ trung gian, Việt Nam có thể tiếp cận trực tiếp thiết bị, quy trình tiên tiến, tạo nền tảng cho công nghiệp hóa thế hệ mới.
Hạ tầng số và bài toán logistics
Sự hiện diện của SpaceX thông qua dịch vụ Starlink tại Việt Nam được kỳ vọng bổ sung hạ tầng số cho những khu vực còn “điểm mù” kết nối. Khi hệ sinh thái vệ tinh kết hợp cùng 5G được triển khai rộng rãi, việc giám sát tàu biển, cảng biển, kho bãi và chuỗi cung ứng sẽ trở nên chính xác, thời gian thực hơn.
Với hơn 3.000 km bờ biển và hệ thống sông ngòi dày đặc, nếu được “số hóa”, Việt Nam có thể giảm đáng kể chi phí logistics – yếu tố từng làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa.
Khi hạ tầng cứng được nâng cấp đồng bộ với hạ tầng số, lợi thế địa lý sẽ được chuyển hóa thành lợi thế kinh tế thực chất.
Ý nghĩa nhân văn và phát triển bền vững
Trong gói hợp tác 37,2 tỉ USD, các thỏa thuận về y tế công nghệ cao như hệ thống điều trị ung thư bằng proton mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.
Việc triển khai công nghệ điều trị tiên tiến trong nước giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng cao, giảm chi phí ra nước ngoài chữa bệnh và nâng cao năng lực y tế quốc gia.
Tổng Bí thư Tô Lâm chứng kiến lễ ký hợp đồng mua 50 máy bay Boeing 737 MAX giữa Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) và Tập đoàn Boeing - Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Song song đó, các hợp đồng về LNG và năng lượng sạch góp phần hiện thực hóa mục tiêu an ninh năng lượng và chuyển dịch sang kinh tế xanh, phù hợp với định hướng phát triển bền vững và cam kết giảm phát thải.
Thách thức nằm ở năng lực hấp thụ
Cơ hội lớn luôn đi kèm thách thức. Để 37,2 tỉ USD không chỉ dừng lại trên giấy tờ, Việt Nam cần nâng cao năng lực hấp thụ: Hoàn thiện thể chế, đẩy nhanh tiến độ hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ.
Sự chuyển đổi từ tư duy “ưu đãi thuế để thu hút đầu tư” sang “tạo môi trường cạnh tranh bằng hạ tầng, nhân lực và đổi mới sáng tạo” là bước đi phù hợp trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu. Điều này cho thấy Việt Nam đang chủ động thích ứng với luật chơi mới của kinh tế thế giới.
Một vị thế mới trên bản đồ kinh tế toàn cầu
Từ khi bình thường hóa quan hệ năm 1995 đến nay, hợp tác Việt – Mỹ đã trải qua nhiều bước phát triển. Tuy nhiên, quy mô và chiều sâu của gói hợp tác lần này phản ánh một giai đoạn mới: Việt Nam không chỉ là điểm đến sản xuất chi phí thấp, mà là đối tác chiến lược trong các lĩnh vực công nghệ cao và hạ tầng hiện đại.
“Hừng đông Washington” vì thế không chỉ là biểu tượng của một chuyến công tác thành công, mà còn là tín hiệu cho giai đoạn tăng tốc mới.
Nếu tận dụng hiệu quả nguồn lực, cải cách mạnh mẽ và phát huy nội lực, cú hích 37,2 tỉ USD có thể trở thành bệ phóng để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành nền kinh tế thu nhập cao, tự chủ và sáng tạo trong những thập niên tới.
