Dự án ngăn triều TP. Hồ Chí Minh chuẩn bị vận hành thử

SCADA điều hành đồng bộ hệ thống ngăn triều

Mỗi khi triều cường dâng cao, nhiều khu vực ven sông, kênh rạch tại TP. Hồ Chí Minh đối mặt với nguy cơ ngập, ảnh hưởng đến đời sống và hoạt động kinh doanh của người dân. Vì vậy, dự án ngăn triều được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng nước từ các sông lớn tràn vào nội đô, góp phần giảm ngập do triều cường.

Người dân phường Tân Thuận Đông mong muốn khi công trình đi vào vận hành, tình trạng ngập sẽ từng bước được cải thiện, tạo thuận lợi cho việc đi lại và sinh hoạt, nhất là trong những đợt triều cường.

Để kiểm soát triều từ sông Sài Gòn và sông Soài Rạp, dự án được đầu tư 6 cống lớn, trong đó có 2 cống khẩu độ 10 mét, cùng hơn 6km đê bao và 41 cống nhỏ dưới đê. Các thiết bị tại công trình được kết nối, truyền dữ liệu về phòng điều khiển trung tâm SCADA đặt tại cống ngăn triều Tân Thuận. Qua đó, toàn bộ hệ thống có thể được giám sát và điều hành tập trung.

Ông Nguyễn Văn Bảo - Phó Giám đốc Trung Nam An Triều, đại diện chủ đầu tư cho biết hệ thống SCADA điều hành hoạt động đóng, mở cửa van dựa trên diễn biến thủy văn thực tế. Trong điều kiện bình thường, cửa van được mở để duy trì dòng chảy. Khi mực nước triều dâng cao, hệ thống điều khiển đóng cống theo quy trình nhằm ngăn nước từ sông xâm nhập vào khu vực nội đô.

Trường hợp mưa lớn trùng thời điểm triều cường, các trạm bơm Bến Nghé, Tân Thuận và Phú Định sẽ được huy động để đưa nước từ bên trong ra các sông lớn, với tổng công suất hơn 110 m³/giây. Bên cạnh đó, tại 4 cống Tân Thuận, Mương Chuối, Cây Khô và Phú Định có bố trí âu thuyền, giúp điều tiết mực nước hai đầu và bảo đảm tàu thuyền lưu thông khi cống đóng.

Kết hợp giải pháp ngăn triều, nâng cao hiệu quả chống ngập

Theo chủ đầu tư, nhiệm vụ chính của dự án là ngăn nước triều xâm nhập, không trực tiếp thu gom toàn bộ nước mưa trên đường phố. Do đó, hiệu quả chống ngập còn phụ thuộc vào năng lực tiêu thoát của hệ thống thoát nước đô thị và việc phối hợp vận hành giữa các công trình liên quan.

Song song với dự án ngăn triều, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đang rà soát, đề xuất bổ sung van ngăn triều tại các vị trí cống, cửa xả chưa có van; nghiên cứu giải pháp kiểm soát triều trên các tuyến kênh, rạch. Những tuyến đê, kè hiện hữu bị xuống cấp hoặc chưa đạt cao trình phòng, chống ngập cũng được xem xét nâng cấp, sửa chữa.

Ông Vũ Anh Dũng - Phó Trưởng phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, cho biết việc vận hành hệ thống thoát nước và các cống kiểm soát triều sẽ thực hiện theo quy trình được phê duyệt. Thành phố đồng thời chú trọng chia sẻ dữ liệu quan trắc mực nước theo thời gian thực, phục vụ công tác dự báo và điều tiết vận hành.

Trong đợt vận hành thử từ ngày 23 đến 27/11/2026, nhà đầu tư dự kiến đóng toàn bộ 8 cống lớn và 41 cống nhỏ để kiểm tra hoạt động của hệ thống, rà soát các vị trí hở dọc tuyến kè hiện hữu. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, nhà đầu tư sẽ báo cáo thành phố để có phương án khắc phục.

Việc ứng dụng SCADA giúp tăng cường khả năng giám sát, điều khiển và phối hợp vận hành các công trình ngăn triều. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả chống ngập đô thị, giải pháp này cần được triển khai đồng bộ với việc nâng cấp hạ tầng thoát nước, duy tu công trình và nâng cao ý thức bảo vệ hệ thống thoát nước của người dân.

(MINH TÒNG, TUẤN NGỌC, XUÂN HẠO, ĐỨC PHONG)