Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 29 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị nhằm phát triển kinh tế nhà nước theo hướng hiệu quả, bền vững.
Mục tiêu xuyên suốt là củng cố, phát triển doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thực sự trở thành lực lượng vật chất quan trọng, giữ vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.
Phát triển doanh nghiệp mạnh, quy mô lớn
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng và phát triển các DNNN có quy mô lớn, năng lực cạnh tranh cao, đóng vai trò dẫn dắt thị trường.
Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định về quản lý đầu tư vốn nhà nước, ngân sách và thuế theo hướng tạo cơ chế linh hoạt hơn cho doanh nghiệp mạnh.
Trong đó, xem xét cho phép doanh nghiệp quy mô lớn được sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn; tăng tỷ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp gắn với hiệu quả hoạt động; rà soát, đánh giá lại tài sản đã hết khấu hao nhưng vẫn còn giá trị sử dụng.
Bộ Tài chính đồng thời xây dựng danh mục các DNNN mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong ngành, lĩnh vực chiến lược để làm cơ sở xây dựng đề án phát triển doanh nghiệp tiên phong.
Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ xây dựng cơ chế hỗ trợ lãi suất, cung cấp tín dụng cho DNNN thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia, dự án đầu tư nước ngoài do cấp có thẩm quyền giao ngoài kế hoạch.
Tái cơ cấu vốn, xử lý nợ xấu theo cơ chế thị trường
Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, đổi mới, sắp xếp DNNN theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối, tăng quy mô và nâng cao hiệu quả.
Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì xây dựng nghị định về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính của Công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC) nhằm hỗ trợ tái cơ cấu, đặc biệt là tái cơ cấu tài chính và xử lý nợ xấu theo nguyên tắc thị trường.
Đồng thời, hoàn thiện cơ chế giám sát độc lập đối với quá trình chuyển giao, quản lý vốn của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), bảo đảm việc đầu tư, cơ cấu lại doanh nghiệp đúng giá thị trường, minh bạch, tuân thủ pháp luật.
Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng nghị định riêng về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính của SCIC theo hướng tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia.
Bên cạnh đó là hoàn thiện cơ chế cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) để nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu, hỗ trợ tái cơ cấu doanh nghiệp và ngân hàng.
Không cần nắm chi phối sẽ sáp nhập hoặc chuyển giao
Đáng chú ý, trong kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước, Chính phủ yêu cầu thực hiện một cách thực chất, hiệu quả, bảo đảm không làm mất vai trò kiểm soát của Nhà nước tại các lĩnh vực then chốt, không làm thất thoát tài sản và không ảnh hưởng đến thương hiệu quốc gia.
Đối với những doanh nghiệp Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối, sẽ xây dựng phương án sáp nhập vào DNNN khác để hình thành chuỗi giá trị, nâng cao quy mô, hiệu quả hoạt động; hoặc chuyển giao cho doanh nghiệp có chức năng đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước ở trung ương hoặc địa phương quản lý tập trung.
Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cũng được khuyến khích nghiên cứu đầu tư ra nước ngoài ở những lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh, nhu cầu thị trường lớn, có khả năng tiếp cận công nghệ mới, hướng tới hình thành các tập đoàn đa quốc gia.
SCIC được giao xây dựng đề án cơ cấu lại toàn diện, hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, tập trung đầu tư vào doanh nghiệp quy mô lớn, lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thực hiện mua bán, sáp nhập để tiếp cận công nghệ tiên tiến.
Với các giải pháp đồng bộ, Chính phủ kỳ vọng khu vực doanh nghiệp nhà nước sẽ được nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới.




