Theo Tờ trình dự thảo Luật, việc chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản hiện nay đang được điều chỉnh đồng thời bởi hai hệ thống pháp luật là pháp luật về kinh doanh bất động sản và pháp luật về đầu tư; trong các văn bản quy phạm pháp luật của hai lĩnh vực này có quy định khác nhau về trình tự, thủ tục và cơ quan thẩm quyền thực hiện việc chuyển nhượng dự án.
Đề xuất điều chỉnh một số chính sách chuyển nhượng dự án bất động sản - Ảnh: LDO
Tình trạng này dẫn đến khó khăn, không rõ ràng và chồng chéo trong quá trình thực hiện chuyển nhượng; gây trở ngại cho cả nhà đầu tư và các cơ quan nhà nước trong công tác thực thi pháp luật, khiến việc xử lý hồ sơ và xác định trách nhiệm gặp nhiều vướng mắc.
Bên cạnh đó, theo báo cáo và phản ánh của các địa phương, thực tế hiện nay cho thấy nhiều nhà đầu tư thực hiện chuyển nhượng dự án gián tiếp thông qua các hình thức như chuyển nhượng phần vốn trong doanh nghiệp, sáp nhập doanh nghiệp, chia tách doanh nghiệp, chia tách dự án, góp vốn vào doanh nghiệp bằng dự án, hoặc chuyển nhượng tài sản hình thành từ dự án.
Các hình thức chuyển nhượng gián tiếp nêu trên đều dẫn tới thay đổi nhà đầu tư dự án nhưng thường không qua quy trình thẩm định điều kiện chuyển nhượng dự án; đồng thời có hiện tượng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với hoạt động chuyển nhượng; quyền lợi và trách nhiệm của các bên liên quan khó được bảo đảm, có thể phát sinh rủi ro và tranh chấp, kéo theo những hệ lụy phức tạp.
Từ những tồn tại trên, cơ quan soạn thảo kiến nghị cần có một quy định thống nhất, một trình tự, thủ tục và cơ quan thẩm quyền thực hiện; đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính; xem xét sửa đổi, bổ sung quy định về chuyển nhượng dự án bất động sản trong Luật Kinh doanh bất động sản nhằm thống nhất cơ chế, tạo động lực để khơi thông các nguồn lực cho thị trường bất động sản; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng và khắc phục tình trạng lãng phí nguồn lực.

