Tỉnh Gia Lai đang dồn lực cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam. Mục tiêu được đặt ra là trong tháng 3 sẽ chi trả cho toàn bộ các hộ dân bị ảnh hưởng đã được phê duyệt phương án.
Sau Tết Nguyên đán, tiến độ phê duyệt phương án bồi thường được tỉnh đẩy nhanh nhằm sớm hoàn tất việc chi trả. Các khu tái định cư được quy hoạch tại vị trí thuận lợi, hướng tới đảm bảo đời sống cho người dân thuộc diện di dời.
Tại phường Hoài Nhơn Bắc, địa phương có 4 khu tái định cư phục vụ dự án và đang phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Gia Lai để phê duyệt phương án bồi thường. Khu tái định cư An Đổ đã phê duyệt 16/19 hộ, còn 3 hộ chưa được UBND phường xác nhận nguồn gốc đất, trong đó có 2 hộ bị ảnh hưởng đất có nhà ở và 1 hộ đang cư trú ở địa phương khác.
Cũng ở phường Hoài Nhơn Bắc, khu Tường Sơn Nam đã phê duyệt 32/34 hộ, còn 2 hộ chưa được xác nhận nguồn gốc đất. Một trường hợp hiện cư trú ở địa phương khác, trường hợp còn lại đang có tranh chấp đất đai trong gia đình
Tại phường Tam Quan, khu tái định cư Tân Trung đã phê duyệt 65 hộ và còn 4 hộ. Trong số này, 3 hộ chưa thống nhất diện tích đo đạc thực tế và kiến nghị bồi thường theo diện tích giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; 1 hộ kiến nghị bồi thường về đất nhưng nguồn gốc là đất UBND phường quản lý nên không được bồi thường. UBND phường Tam Quan cho biết đang phối hợp cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và đơn vị tư vấn đo đạc kiểm tra, giải quyết trước ngày 5/3.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Gia Lai, đến nay đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 đối với 38/38 khu tái định cư và 6/6 khu cải táng với diện tích hơn 4ha. Tổng diện tích quy hoạch của 38 khu tái định cư hơn 153ha; diện tích đầu tư xây dựng là 141ha với 3.371 lô, phục vụ tái định cư cho khoảng 1.587 hộ bị ảnh hưởng giải tỏa tuyến chính.
Trong 38 khu tái định cư, khu Tây Vinh (xã Bình An) đã giải phóng mặt bằng xong, còn khu Vạn Định (xã Phù Mỹ Bắc) tạm thời chưa triển khai và chưa đầu tư. Trung tâm đã phối hợp với các phường, xã để lập phương án cho 36 khu còn lại. Đến hết tháng 2/2026, các địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ toàn bộ diện tích đối với 24 khu; 12 khu còn lại vẫn vướng một số trường hợp.
Với 6 khu cải táng, phường Hoài Nhơn Nam, phường Hoài Nhơn Bắc và phường Tam Quan đã xác nhận nguồn gốc đất, Trung tâm đang xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và trình phê duyệt trước ngày 5/3. Các khu cải táng còn lại, Trung tâm phối hợp cung cấp hồ sơ để địa phương xác nhận nguồn gốc đất, giá đất cụ thể nhằm lập phương án bồi thường, hỗ trợ và trình phê duyệt trước ngày 15/3.
Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Gia Lai cho biết đã trình thẩm định thiết kế và được Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy & cứu nạn cứu hộ thẩm duyệt xong 24/37 khu tái định cư. Hiện đơn vị đang phối hợp hoàn tất thẩm định thiết kế phòng cháy, chữa cháy đối với các khu còn lại.
Về vật liệu, qua rà soát, nhu cầu đất san lấp cho các khu tái định cư khoảng 1,9 triệu m3. UBND tỉnh đã đồng ý cho Trung tâm sử dụng 9 mỏ đất và khối lượng còn lại tại bãi thải Cụm công nghiệp Bùi Thị Xuân, cùng 6 mỏ đất mở mỏ mới để thi công các khu tái định cư.
Trao đổi với phóng viên, ông Ngô Tùng Sơn, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Gia Lai, cho hay tổng giá trị bồi thường, hỗ trợ đã được các địa phương phê duyệt đến nay là 511,2 tỷ đồng/36 khu tái định cư. Trong đó, 29 khu phê duyệt phương án trong năm 2025 với số tiền hơn 317 tỷ đồng; 7 khu phê duyệt trong năm 2026 với số tiền 193 tỷ đồng.
Ông Sơn nói: "Trung tâm đã phối hợp với các địa phương chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ 29 khu với số tiền hơn 295 tỷ đồng/317 tỷ đồng. Còn lại 7 phương án phê duyệt trong năm 2026 với số tiền 193 tỷ đồng, Trung tâm đã có văn bản đề nghị Ban QLDA Thăng Long bố trí vốn năm 2026 để chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân".
Theo ông Sơn, đơn vị đã xây dựng kế hoạch cụ thể cho việc phê duyệt và chi trả. Trước ngày 5/3, Trung tâm phối hợp cung cấp hồ sơ cho các địa phương để xác nhận nguồn gốc đất, giá đất cụ thể đối với 3 khu cải táng và các hộ dân còn lại chưa lập phương án do chưa xác nhận nguồn gốc.
Từ ngày 6/3 đến 15/3, Trung tâm sẽ lập và trình phương án bồi thường, hỗ trợ cho 3 khu cải táng và các hộ dân còn lại nêu trên. Dự kiến từ ngày 16/3 đến 30/3, việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ sẽ được phối hợp thực hiện đối với tất cả phương án đã được duyệt, sau khi được bố trí vốn năm 2026.
Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Gia Lai thông tin, các địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ các khu tái định cư trong năm 2026 nhưng chưa có vốn để chi trả, làm ảnh hưởng tiến độ dự án. Vì vậy, Trung tâm đề nghị UBND tỉnh giao Sở Tài chính tạm ứng vốn để chi trả cho các hộ dân, sau đó khi Ban QLDA Thăng Long bố trí vốn sẽ hoàn trả.
Ngoài ra, Trung tâm đề nghị các địa phương còn vướng các hộ chưa phê duyệt sớm xác nhận nguồn gốc đất và gửi về Trung tâm trước ngày 5/3 để làm cơ sở lập phương án bồi thường, hỗ trợ. Tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam qua Gia Lai có điểm đầu tại phường Hoài Nhơn Bắc, điểm cuối tại phường Quy Nhơn Tây, dài khoảng 115km (từ lý trình Km 886+300 - Km 1002+000) và đi qua 18 xã, phường sau sáp nhập; trên địa bàn có 2 ga là ga Bồng Sơn (phường Hoài Nhơn Nam) và ga Diêu Trì (xã Tuy Phước Tây).

